Bramy miejskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 21: Linia 21:
  
 
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
 
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
[[Kategoria:Etap II Historia]] <!-- proszę nie usuwać tej kategorii Admin-->
+
[[Kategoria:Etap II 02 Architektura historyczna]] <!-- proszę nie usuwać tej kategorii Admin-->

Wersja z 12:22, 24 sie 2012

Widok Bramy Passawskiej i jej przedbramia od zachodu

Bramy miejskie, obok obok systemu baszt stanowiły ważny element obwarowań miejskich Szczecina. Z zachowanych dokumentów wynika, że cztery główne bramy miejskie powstały w 2.połowie XIII wieku i w pierwszej dekadzie XIV wieku. Od strony rzeki uzupełniały je przebite w murze miejskim furty zwane także bramami wodnymi. Zarówno wygląd bram miejskich, jak i furt od strony rzeki, znamy niestety tylko z niezbyt precyzyjnych przekazów ikonograficznych.

Pochodzenie nazw

Strzegące miasta i umożliwiające wjazd cztery główne bramy miejskie, tj. Brama Świętego Ducha (Heilige Geisttor), Brama Passawska (Passauer Tor), Brama Młyńska (Mühlentor) i Brama Panieńska (Frauentor) swoje nazwy zawdzięczają wiodącym doń ulicom: Heiligegeiststraße, Am Passoweschen Thore, Mühlenstraße i Frauenstraße. We wczesnym średniowieczu ulice te stanowiły wyloty dróg do położonych pod miastem osiedli przedlokacyjnego Szczecina. Co prawda nazwa ulicy Świętego Ducha pojawia się i utrwala na dobre dopiero na początku XVIII wieku, ale nazwa bramy miejskiej wiąże się również ze szpitalem Świętego Ducha (1295), usytuowanym przy drodze wiodącej w kierunku osiedla podmiejskiego Oberwiek. Nazwa Bramy Passawskiej położonej na skraju dawnego osiedla kolonistów chłopskich o niezbyt zrozumiałej już dzisiaj nazwie - Brama Paschardii (1307), nawiązuje do drogi prowadzącej na pola i pastwiska miejskie. Natomiast wiodąca z osiedla kolonistów chłopskich w kierunku tzw. Nowego Rynku (forum novum, 1306, 1312), stara droga wiejska zwana "ulicą rolników" (platea colonorum, 1306), łącząc się z ulicą Młyńską (Mühlenstraße) prowadziła przez istniejącą już wtedy "bramę młyńską" (molendor, 1268, platea molarum, 1305) w kierunku młynów wodnych położonych na północy wzdłuż strumienia Osówka. Z kolei usytuowana na skraju osiedla słowiańskiego droga wiodąca poprzez Bramę Panieńską w kierunku posadowionego u jej wylotu klasztoru żeńskiego cysterek (1243), z czasem uzyskała nazwę ulicy Panieńskiej (platea dominarum, 1309).
C. Fredrich w publikacji o najstarszych nazwach szczecińskich ulic wymienia nazwy siedmiu bram wodnych i dwie furty bez nazwy (przy uliczce Havening i Hackgasse). Biorąc pod uwagę wąskie rozmiary uliczki Hackgasse nie wydaje się, że u jej wylotu istniało wyjście na nabrzeże. Nazwy pozostałych wiążą się z przyległymi do nich ulicami lub nazwą własną.

Historia i architektura bram miejskich

Szczegółowy opis historii i ich form architektonicznych zawarto w osobnych hasłach jak niżej:



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk