Bramy miejskie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok Bramy Passawskiej i jej przedbramia od zachodu

Bramy miejskie, obok obok systemu baszt stanowiły ważny element obwarowań miejskich Szczecina. Z zachowanych dokumentów wynika, że cztery główne bramy miejskie powstały w 2.połowie XIII wieku i w pierwszej dekadzie XIV wieku. Od strony rzeki uzupełniały je przebite w murze miejskim furty zwane także bramami wodnymi. Ich wygląd niestety znamy tylko z niezbyt precyzyjnych przekazów ikonograficznych.

Pochodzenie nazw

Nazwy czterech kolejnych ulic: Heiligegeiststraße, Am Passoweschen Thore, Mühlenstraße i Frauenstraße, wiążą się z usytuowanymi u ich wylotu bramami miejskimi i ich otoczeniem. Są to Brama Świętego Ducha (Heilige Geisttor), Brama Passawska (Passauer Tor), Brama Młyńska (Mühlentor) i Brama Panieńska (Frauentor). Ale nie tylko. We wczesnym średniowieczu ulice te stanowiły wyloty dróg do położonych pod miastem osiedli przedlokacyjnego Szczecina. Co prawda nazwa ulicy Świętego Ducha pojawia się i utrwala na dobre dopiero na początku XVIII wieku, ale nazwa bramy miejskiej wiąże się również ze szpitalem Świętego Ducha (1295), usytuowanym przy drodze wiodącej w kierunku osiedla podmiejskiego Oberwiek /Górny Wik/. Nazwa bramy położonej na skraju dawnego osiedla kolonistów chłopskich o niezbyt zrozumiałej już dzisiaj nazwie - Brama Paschardii (1307), nawiązuje do drogi prowadzącej na pola i pastwiska miejskie. Natomiast wiodąca z osiedla kolonistów chłopskich w kierunku tzw. Nowego Rynku (forum novum, 1306, 1312), stara droga wiejska, "ulica rolników" (platea colonorum, 1306), łącząc się z ulicą Młyńską (Mühlenstraße) prowadziła przez istniejąca już wtedy "bramę młyńską" (molendor, 1268, platea molarum, 1305)w kierunku usytuowanych na północy wzdłuż strumienia Osówka młynów wodnych. Z kolei usytuowana na skraju osiedla słowiańskiego droga wiodąca poprzez Bramę Panieńską w kierunku posadowionego u jej wylotu klasztoru żeńskiego cysterek (1243), z czasem uzyskała nazwę ulicy Panieńskiej (platea dominarum, 1309).

Historia i architektura bram miejskich

Opis historii i ich form architektonicznych zawarto w osobnych hasłach jak niżej:



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk