Cmentarz żydowski (Gryfice): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (zamienił w treści „{{Autor|” na „{{AutorP|”)
 
(Nie pokazano 3 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
__NOTOC__
 
__NOTOC__
 
{{Koordynaty|53.912807|15.209345}}
 
{{Koordynaty|53.912807|15.209345}}
'''Cmentarz żydowski w [[Gryfice|Gryficach]]''' został założony dopiero w [[1880]] roku w zachodniej części miasta, przy ''Turnerstrasse'' (obecnie ul. Sportowa). Gryficka nekropolia miała obszar o,25 ha i posiadała dom przedpogrzebowy. Nie wiadomo, dlaczego gryficka gmina tak późno zdecydowała się na utworzenie własnej nekropolii, skoro pierwsi Żydzi w mieście zamieszkali już na początku [[XVIII wiek]]u, a na początku [[XIX wiek]]u dzięki osadnictwu Żydów przybyłych z Prus Zachodnich i Poznania było ich tu ponad 100. W połowie lat 90. wieku XIX, gdy liczba mieszkańców Gryfic wynosiła prawie 5500, osób pochodzenia żydowskiego było 95. Żydzi stanowili zatem niespełna 2% ludności miasta. Do tego czasu gryficcy Żydzi korzystali z kirkutu w pobliskich [[Cmentarz żydowski (Płoty)|Płotach]]. W kolejnych latach liczba członków gminy systematycznie malała. W latach 30. [[XX wiek]]u większość żydowskich mieszkańców opuściła miasto.  
+
'''Cmentarz żydowski w [[Gryfice|Gryficach]]''' został założony dopiero w [[1880]] roku w zachodniej części miasta, przy ''Turnerstrasse'' (obecnie ul. Sportowa). Gryficka nekropolia miała obszar o,25 ha i posiadała dom przedpogrzebowy. Nie wiadomo, dlaczego gryficka gmina tak późno zdecydowała się na utworzenie własnej nekropolii, skoro pierwsi Żydzi w mieście zamieszkali już na początku [[XVIII wiek]]u, a na początku [[XIX wiek]]u dzięki osadnictwu Żydów przybyłych z Prus Zachodnich i Poznania było ich tu ponad 100. W połowie lat 90. wieku XIX, gdy liczba mieszkańców Gryfic wynosiła prawie 5500, osób pochodzenia żydowskiego było 95. Żydzi stanowili zatem niespełna 2% ludności miasta. Do tego czasu gryficcy Żydzi korzystali z kirkutu w pobliskich [[Cmentarz żydowski (Płoty)|Płotach]]. W kolejnych latach liczba członków gminy systematycznie malała. W latach 30. [[XX wiek]]u większość żydowskich mieszkańców opuściła miasto, w [[1939]] roku było ich już zaledwie 17.  
Zarówno kirkut, jaki dom przedpogrzebowy bez większych zniszczeń przetrwały II wojnę światową. Obecnie po cmentarzu nie pozostał żaden ślad. Na jego miejscu wybudowano bloki mieszkaniowe, przedszkole i plac zabaw. Część macew posłużyła do umocnienia brzegów płynącej nieopodal [[Rega|Regi.]]
+
Zarówno kirkut, jaki dom przedpogrzebowy bez większych zniszczeń przetrwały II wojnę światową. Obecnie po cmentarzu nie pozostał żaden ślad. Na jego miejscu wybudowano bloki mieszkaniowe i plac zabaw. Część macew posłużyła do umocnienia brzegów płynącej nieopodal [[Rega|Regi.]]
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 
* Baranowski Jerzy. Cmentarze żydowskie w województwie szczecińskim. Warszawa 1963.
 
* Baranowski Jerzy. Cmentarze żydowskie w województwie szczecińskim. Warszawa 1963.
Linia 10: Linia 10:
 
* Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.  
 
* Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.  
 
* Salinger Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 2. New York 2006.
 
* Salinger Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 2. New York 2006.
 
+
* Szukała Maciej. Gryfice od wojen napoleońskich do roku 1945. W: Gryfice. Dzieje miasta. Red. T. Białecki. Szczecin 2013, s.159-209.
 
==Linki zewnętrzne==
 
==Linki zewnętrzne==
 
* [http://www.sztetl.org.pl/pl/article/gryfice/12,cmentarze/ Wirtualny Sztetl]
 
* [http://www.sztetl.org.pl/pl/article/gryfice/12,cmentarze/ Wirtualny Sztetl]
{{Autor|[[Użytkownik:A. Bartczak|Anna Bartczak]]}}
+
{{AutorP|[[Użytkownik:A. Bartczak|Anna Bartczak]]}}
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Gryfice]]
 
[[Kategoria:Gryfice]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Cmentarze]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Cmentarze]]
[[Kategoria:Pomeranica - do sprawdzenia]]
+
[[Kategoria:Pomeranica FB]]
 
{{DEFAULTSORT:Gryfice}}
 
{{DEFAULTSORT:Gryfice}}

Aktualna wersja na dzień 12:44, 17 kwi 2014

Geolokalizacja: 53.912807,15.209345

Cmentarz żydowski w Gryficach został założony dopiero w 1880 roku w zachodniej części miasta, przy Turnerstrasse (obecnie ul. Sportowa). Gryficka nekropolia miała obszar o,25 ha i posiadała dom przedpogrzebowy. Nie wiadomo, dlaczego gryficka gmina tak późno zdecydowała się na utworzenie własnej nekropolii, skoro pierwsi Żydzi w mieście zamieszkali już na początku XVIII wieku, a na początku XIX wieku dzięki osadnictwu Żydów przybyłych z Prus Zachodnich i Poznania było ich tu ponad 100. W połowie lat 90. wieku XIX, gdy liczba mieszkańców Gryfic wynosiła prawie 5500, osób pochodzenia żydowskiego było 95. Żydzi stanowili zatem niespełna 2% ludności miasta. Do tego czasu gryficcy Żydzi korzystali z kirkutu w pobliskich Płotach. W kolejnych latach liczba członków gminy systematycznie malała. W latach 30. XX wieku większość żydowskich mieszkańców opuściła miasto, w 1939 roku było ich już zaledwie 17. Zarówno kirkut, jaki dom przedpogrzebowy bez większych zniszczeń przetrwały II wojnę światową. Obecnie po cmentarzu nie pozostał żaden ślad. Na jego miejscu wybudowano bloki mieszkaniowe i plac zabaw. Część macew posłużyła do umocnienia brzegów płynącej nieopodal Regi.

Bibliografia

  • Baranowski Jerzy. Cmentarze żydowskie w województwie szczecińskim. Warszawa 1963.
  • Barran Fritz. Städte-Atlas Pommern. Leer 1989.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1898.
  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.
  • Salinger Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 2. New York 2006.
  • Szukała Maciej. Gryfice od wojen napoleońskich do roku 1945. W: Gryfice. Dzieje miasta. Red. T. Białecki. Szczecin 2013, s.159-209.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak