Cmentarz przy ul. Goleniowskiej: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzył nową stronę „{{Cmentarz infobox | cmentarz_nazwa = Cmentarz komunalny w Dąbiu | cmentarz_grafika = Obecne kwatery na cmentarzu przy ul.Goleniowskiej.JPG | grafika_opis = obecny ...”)
 
Linia 15: Linia 15:


  }}
  }}
{{DEFAULTSORT: Goleniowskiej}}
 


'''Cmentarz przy ul. Goleniowskiej''' – obecnie jeden z pięciu czynnych cmentarzy rzymsko-katolickich w Szczecinie, dawniej cmentarz ewangelicki miasta Dąbie (niem. Altdamm), zwany Cmentarzem Leśnym (niem. Waldfriedhof)
'''Cmentarz przy ul. Goleniowskiej''' – obecnie jeden z pięciu czynnych cmentarzy rzymsko-katolickich w Szczecinie, dawniej cmentarz ewangelicki miasta Dąbie (niem. Altdamm), zwany Cmentarzem Leśnym (niem. Waldfriedhof)
Linia 43: Linia 43:
== Bibliografia ==
== Bibliografia ==
* Biranowska-Kurtz A., Rembas M., ''Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina'', Szczecin 2010  
* Biranowska-Kurtz A., Rembas M., ''Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina'', Szczecin 2010  
* Freindorf A., ''Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku'', Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
* Freindorf A., ''Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku'', Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
* Frankiewicz B., ''Szczecińskie cmentarze'', Szczecin 2003
* Frankiewicz B., ''Szczecińskie cmentarze'', Szczecin 2003
* Grecki H. , ''Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy  wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie'', Szczecin 1996
* Grecki H. , ''Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy  wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie'', Szczecin 1996
{{Autor|[[User:Aubiska|Agata Freindorf]]}}
{{Autor|[[User:Aubiska|Agata Freindorf]]}}
 
{{DEFAULTSORT: Goleniowskiej}}
[[Kategoria: Cmentarze]]
[[Kategoria: Cmentarze]]
[[Kategoria:Etap I - Cmentarze]]
[[Kategoria:Etap I - Cmentarze]]

Wersja z 08:58, 14 maj 2012

Cmentarz komunalny w Dąbiu
Cmentarz komunalny w Dąbiu
obecny wygląd cmentarza
Nazwa niemiecka Waldfriedhof
Osiedle Dąbie
Adres ul. Goleniowska 33 - 38
Powierzchnia ok. 10 ha
Wyznanie pierwotnie ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki
Data powstania 1922 r.
Stan obecny czynny
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.


Cmentarz przy ul. Goleniowskiej – obecnie jeden z pięciu czynnych cmentarzy rzymsko-katolickich w Szczecinie, dawniej cmentarz ewangelicki miasta Dąbie (niem. Altdamm), zwany Cmentarzem Leśnym (niem. Waldfriedhof)

Historia cmentarza

cmentarz na mapie z 1938 r.

Wraz z zapełnianiem się cmentarza przy ul. Puckiej władze Dąbia już w 1914 r. wyznaczyły nowe miejsce pochówków na przedpolach miasta, przy ul. Goleniowskiej. Wytyczona działka o powierzchni 350 x 200 m. znajdowała się na obszarze kompleksu leśnego, stąd wzięła się potoczna nazwa cmentarza (Waldfriedhof – cmentarz leśny). Projektantem założenia cmentarnego był ówczesny dyrektor cmentarza Centralnego – Georg Hannig. Oficjalne otwarcie nowej nekropolii, której użytkowanie przewidziano na 120 lat, miało miejsce 20 stycznia 1922 r.

nieistniejąca kaplica cmentarna

Chować miano tu zarówno ewangelików, jak i katolików. Cmentarz, założony na planie prostokąta, posiadał wiodącą od bramy głównej aleję cmentarną, na której końcu w 1938 r. wybudowano kaplicę. Był to modernistyczny budynek z czerwonej cegły, na planie prostokąta, z czterokolumnowym portykiem i czworoboczną sygnaturką (wieżyczką) zakończoną krzyżem. Pierwotnie wewnątrz kaplicy znajdować się miały organy pochodzące z fabryki znanej szczecińskiej rodziny organmistrzów Grünebergów. Ostatecznie, z powodu zbyt wygórowanej ceny nie dokonano ich zakupu, a w zamian umieszczono jedynie fisharmonię (wspomniane organy trafiły do kaplicy cmentarnej w Zdrojach). Wewnątrz znajdowały się również metalowe tablice z wyrytymi 251 nazwiskami poległych w czasie I wojny światowej mieszkańców Dąbia. Pozostałości po zniszczonej kaplicy usunięto w latach 70 –tych lub 80 – tych XX w.

W czasie II wojny światowej na cmentarzu tym chowano polskich robotników przymusowych zesłanych do Szczecina. Po wojnie cmentarz przejęła polska administracja, przeznaczając go głównie dla polskich mieszkańców prawobrzeżnych dzielnic.

W pobliżu bramy głównej ustawiono pomnik "Poległym w Walkach o wyzwolenie Dąbia", upamiętniający żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w 1945 r. Pomnik ma formę granitowej płyty, ustawionej na podmurówce, z ułożoną przed nią płytką ze znakiem krzyża greckiego o poszerzających się ramionach (jest to uproszczona forma Krzyża Virtuti Militari). Na płycie znajduje się inskrypcja:

„CHWAŁA BOHATEROM
WOJSKA POLSKIEGO
POLEGŁYM W WALKACH
O WYZWOLENIE DĄBIA

CHODOROWSKI JÓZEF
GRUBECKI JAN
KACZMAREK STANISŁAW
MALISZEWSKI BOLESŁAW
ROŻEN FRANCISZEK
SOCZYŃSKI JAN
SZYONEK MIKOŁAJ”


Od lat 80 – tych cmentarz zaczęto powiększać, od pierwotnych ok. 5, 40 ha, do ok. 10 ha. Ze względu na brak możliwości rozszerzenia cmentarza, na przełomie 2010/2011 r., w pobliżu bramy głównej, wybudowane zostało kolumbarium.

Z przedwojennej infrastruktury cmentarnej zachował się fragment ceglanego muru oraz pojedyncze nagrobki, które zabierane są przez Zakład Usług Komunalnych do lapidarium Cmentarza Centralnego. Cmentarną zieleń stanowią rzędy i grupy drzew liściastych i iglastych oraz żywopłoty wokół niektórych kwater.

Bibliografia

  • Biranowska-Kurtz A., Rembas M., Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina, Szczecin 2010
  • Freindorf A., Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Frankiewicz B., Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Grecki H. , Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf