Cmentarz przy ul. Powstańców Wielkopolskich: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(w domyśle)
m (zamienił w treści „Kategoria: Cmentarze” na „Kategoria:Cmentarze Szczecina”)
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 49: Linia 49:
 
* Marek Łuczak, ''Szczecin Pomorzany'', Szczecin 2010
 
* Marek Łuczak, ''Szczecin Pomorzany'', Szczecin 2010
  
* Hermann Saran, ''Stettin nebst Umgebung : ein zuverlässiger Führer'', Stettin 1913
+
* Hermann Saran, ''Stettin nebst Umgebung: ein zuverlässiger Führer'', Stettin 1913
  
 
{{Autor|[[User:Anubiska|Agata Freindorf]]}}
 
{{Autor|[[User:Anubiska|Agata Freindorf]]}}
 
{{DEFAULTSORT: Powstańców Wlkp}}
 
{{DEFAULTSORT: Powstańców Wlkp}}
  
[[Kategoria: Cmentarze]]
+
[[Kategoria:Cmentarze Szczecina]]
 
[[Kategoria:Etap II 05 Cmentarze]]
 
[[Kategoria:Etap II 05 Cmentarze]]

Aktualna wersja na dzień 12:37, 14 lis 2013

Cmentarz przy al. Powstańców Wlkp
Cmentarz przy al. Powstańców Wlkp
aleja lipowa
Nazwa niemiecka Pommerensdorfer Kirchhof
Osiedle Pomorzany
Adres ul. Powstańców Wielkopolskich
Powierzchnia ok. 5,5 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania 1865 r.
Data zamknięcia ok. 1928 r.
Stan obecny zlikwidowany, obecnie pl.im.gen.J.Dowbór-Muśnickiego
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.

Cmentarz przy al. Powstańców Wielkopolskich – największy cmentarz dawnej wsi Pommerensdorf, obecnie plac im.gen.J.Dowbór-Muśnickiego

Historia cmentarza

cmentarz na mapie z 1888 r.
cmentarz na mapie z 1903 r., widać miejsce, gdzie stał pomnik z wojny 1870-1871 r.
cmentarz na mapie z 1938 r., po zmniejszeniu jego powierzchni

W 1865 r. północną część Pommerensdorfu włączono w obręb miasta Szczecina. Jesienią tego samego roku pomiędzy ul. Powstańców Wielkopolskich, a ul Grudziądzką założono nowy cmentarz przekazany w administrację kościołowi św. Jakuba w Szczecinie. Posiadał on wówczas powierzchnię 48 morgów.

Na mapach z przełomu XIX i XX w. określany on jest mianem Cmentarza Pomorzańskiego (Pommerensdorfer Kirchhof).

Pierwotnie jego powierzchnia wynosiła ok. 11 ha, jednakże już pod koniec lat 80 - tych XIX w. (w 1889 r.) powiększono ją w kierunku północnym aż do linii kolejowej o 104 m. W tym okresie teren cmentarza podzielono prostopadłymi alejkami, wybudowano kaplicę w jego południowej części oraz zachowany do dziś dom zarządcy przy ul. Powstańców Wielkopolskich 73.

Wśród pochowanych tu znanych szczecinian, których grób warto było odwiedzić, przewodniki wymieniały szczecińskiego kronikarza Friedricha Thiede (zm. w 1891r.) oraz kompozytora Johannesa Beschnitta (1825 – 1880 r.).

Vis a vis wejścia od strony ul. Powstańców Wielkopolskich znajdował się również pomnik poświęcony poległym w wojnie prusko – francuskiej, na mapach określany jako „Krieger Denkm(al)”.

Ostatnie pochówki w liczbie 100 zmarłych miały miejsce w 1928 r., po czym cmentarz zamknięto. Kres jego funkcjonowania związany był z rozbudową pobliskiego szpitala, do którego w 1938 r. włączono południową część nekropolii, a ul. Jabłonkową (dziś ul. W. Starkiewicza) przedłużono do al. Powstańców Wielkopolskich. W wyniku tej inkorporacji zburzona została cmentarna kaplica, a 279 grobów przeniesiono na Cmentarz Centralny.[1]. Ostateczna likwidacja nastąpiła dopiero po wojnie, kiedy utworzono w tym miejscu park o powierzchni ok. 5,5 ha pokrywający się z granicą cmentarza z 1938r.

Z cmentarnej infrastruktury zachował się dawny budynek zarządcy cmentarza, w którym obecnie mieści się Salonik Antykwaryczny.

Przypisy

  1. Dane wg. książki M. Łuczaka. Natomiast B. Frankiewicz w swojej publikacji podaje liczbę 257 grobów.

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Marek Łuczak, Szczecin Pomorzany, Szczecin 2010
  • Hermann Saran, Stettin nebst Umgebung: ein zuverlässiger Führer, Stettin 1913



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf