Daniel Runge: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 +
__NOTOC__
 
{{Osoba infobox
 
{{Osoba infobox
 
|osoba= Daniel Runge
 
|osoba= Daniel Runge
Linia 17: Linia 18:
 
}}
 
}}
 
'''Daniel Johann Runge (1767-1856)''' - poeta, wydawca czasopism „Der Nieder-Elbische Merkur“ i „Liste der Börsenhalle“, kupiec.  
 
'''Daniel Johann Runge (1767-1856)''' - poeta, wydawca czasopism „Der Nieder-Elbische Merkur“ i „Liste der Börsenhalle“, kupiec.  
=== Życiorys: ===
+
== Życiorys: ==  
 
Daniel Johann Runge był najstarszym synem z jedenaściorga dzieci kupca i armatora z [[Wołogoszcz]]y (niem. Wolgast) Daniela Mikołaja Runge (1737-1825) i Magdaleny Doroty Müller (1737-1818), córki mistrza kowalskiego Daniela Christiana Müllera i Marty Deuth<ref>Philipp Otto Runge, Hinterlassene schriften (…), Bd I, Hamburg 1840, s. 444 – 445.</ref>. Jego młodszym bratem był [[Philipp Otto Runge]] (ur. [[23 lipca 1777]] w [[Wołogoszcz]]y – zm. [[2 grudnia 1810]] w Hamburgu), największy pomorski, obok [[Caspar]]a [[David]]a [[Friedrich]]a, malarz okresu romantyzmu. Rodzina Runge pochodziła z [[Rugii]], z okolic Lobbe na półwyspie Mönchgut, około [[1720]] roku Nicolaus Runge (1700–1766), pradziadek Johanna Daniela osiedlił się w Wołogoszczy, gdzie w [[1729]] został przyjęty do prawa miejskiego (stał się obywatelem miasta).  
 
Daniel Johann Runge był najstarszym synem z jedenaściorga dzieci kupca i armatora z [[Wołogoszcz]]y (niem. Wolgast) Daniela Mikołaja Runge (1737-1825) i Magdaleny Doroty Müller (1737-1818), córki mistrza kowalskiego Daniela Christiana Müllera i Marty Deuth<ref>Philipp Otto Runge, Hinterlassene schriften (…), Bd I, Hamburg 1840, s. 444 – 445.</ref>. Jego młodszym bratem był [[Philipp Otto Runge]] (ur. [[23 lipca 1777]] w [[Wołogoszcz]]y – zm. [[2 grudnia 1810]] w Hamburgu), największy pomorski, obok [[Caspar]]a [[David]]a [[Friedrich]]a, malarz okresu romantyzmu. Rodzina Runge pochodziła z [[Rugii]], z okolic Lobbe na półwyspie Mönchgut, około [[1720]] roku Nicolaus Runge (1700–1766), pradziadek Johanna Daniela osiedlił się w Wołogoszczy, gdzie w [[1729]] został przyjęty do prawa miejskiego (stał się obywatelem miasta).  
  
Linia 26: Linia 27:
 
Zmarł ociemniały w Hamburgu, w wieku 88 lat, [[12 marca 1856]] roku.
 
Zmarł ociemniały w Hamburgu, w wieku 88 lat, [[12 marca 1856]] roku.
  
=== Twórczość literacka: ===
+
== Twórczość literacka: ==  
 
W latach [[1813-1815]] opublikował dwa tomy patriotycznych wierszy "Liederbuch der hanseatischen Legion" ([[1813]]) i „Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen“ ([[1815]]). Od [[1815]] roku był wydawcą czasopisma „Der Nieder-Elbische Merkur“, a od [[1819]] - „Liste der Börsenhalle“.  
 
W latach [[1813-1815]] opublikował dwa tomy patriotycznych wierszy "Liederbuch der hanseatischen Legion" ([[1813]]) i „Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen“ ([[1815]]). Od [[1815]] roku był wydawcą czasopisma „Der Nieder-Elbische Merkur“, a od [[1819]] - „Liste der Börsenhalle“.  
 
W [[1838]] wydał zbiór pieśni i wierszy „Hamburgische Liederkranz“. W latach [[1840-1841]] opublikował korespondencję i pisma swego brata Philippa Ottona Rungego – „Hinterlassene Schriften“, będącą jednym z podstawowych źródeł dla poznania biografii artysty i jego poglądów na sztukę.  
 
W [[1838]] wydał zbiór pieśni i wierszy „Hamburgische Liederkranz“. W latach [[1840-1841]] opublikował korespondencję i pisma swego brata Philippa Ottona Rungego – „Hinterlassene Schriften“, będącą jednym z podstawowych źródeł dla poznania biografii artysty i jego poglądów na sztukę.  
=== Publikacje: ===
+
== Publikacje: ==  
 
* Liederbuch der hanseatischen Legion gewidmet (1813)
 
* Liederbuch der hanseatischen Legion gewidmet (1813)
 
* Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen (1815)
 
* Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen (1815)
Linia 37: Linia 38:
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}
  
=== Bibliografia: ===
+
== Bibliografia: ==  
 
* Frank Büttner, Philipp Otto Runge, München 2010.
 
* Frank Büttner, Philipp Otto Runge, München 2010.
 
* Saskia Pütz, „Aufhebung aller Individualität” – Die Farbe Grau bei Philipp Otto Runge im Kontext seiner religiösen Anschauung, w: Die Farben der Romantik: Physik und Physiologie, Kunst und Literatur, hrsg. Walter Pape, Berlin-Boston 2014, s. 57-73.
 
* Saskia Pütz, „Aufhebung aller Individualität” – Die Farbe Grau bei Philipp Otto Runge im Kontext seiner religiösen Anschauung, w: Die Farben der Romantik: Physik und Physiologie, Kunst und Literatur, hrsg. Walter Pape, Berlin-Boston 2014, s. 57-73.
* Hasło: Daniel Runge (Lyriker): https://de.wikipedia.org/wiki/Daniel_Runge_(Lyriker)
+
* Hasło: Daniel Runge (Lyriker): https://de.wikipedia.org/wiki/Daniel_Runge_(Lyriker) [dostęp: 30.10.2015]
  
  

Wersja z 21:04, 30 paź 2015

Daniel Runge
poeta, redaktor, kupiec
Data urodzenia 29 listopada 1767
Miejsce urodzenia Wolgast
Data śmierci 12 marca 1856
Miejsce śmierci Hamburg
Narodowość niemiecka


Daniel Johann Runge (1767-1856) - poeta, wydawca czasopism „Der Nieder-Elbische Merkur“ i „Liste der Börsenhalle“, kupiec.

Życiorys:

Daniel Johann Runge był najstarszym synem z jedenaściorga dzieci kupca i armatora z Wołogoszczy (niem. Wolgast) Daniela Mikołaja Runge (1737-1825) i Magdaleny Doroty Müller (1737-1818), córki mistrza kowalskiego Daniela Christiana Müllera i Marty Deuth[1]. Jego młodszym bratem był Philipp Otto Runge (ur. 23 lipca 1777 w Wołogoszczy – zm. 2 grudnia 1810 w Hamburgu), największy pomorski, obok Caspara Davida Friedricha, malarz okresu romantyzmu. Rodzina Runge pochodziła z Rugii, z okolic Lobbe na półwyspie Mönchgut, około 1720 roku Nicolaus Runge (1700–1766), pradziadek Johanna Daniela osiedlił się w Wołogoszczy, gdzie w 1729 został przyjęty do prawa miejskiego (stał się obywatelem miasta).

Daniel Johann Runge opuścił rodzinny dom w 1785 roku i na życzenie ojca udał się do Lubeki a potem do Hamburga, gdzie uczył się zawodu kupca. W Hamburgu nawiązał kontakty z ludźmi zafascynowanymi ideałami oświecenia, jak antykwariusze i wydawcy Friedrich Christoph Perthes (1772-1843), Johann Heinrich Besser (1775-1826) i Johann Heinrich Besser (1775-1826), malarze Heinrich Joachim Herterich (1772-1852) i Gerdt Hardorff (1759-1864). W 1793 roku w Hamburgu wraz z Friedrichem Augustem Hülsbeckiem (1766-1834) założył spółkę spedytorską Hülsenbeck, Runge & Co. Firma zbankrutowała w 1807 roku, co było związane przede wszystkim ze skutkami blokady kontynentalnej zakazującej utrzymywania kontaktów handlowych w Wielką Brytanią wprowadzonej przez Napoleona I dekretem z 21 listopada 1806 i narzuconej wszystkim krajom zależnym od Francji. W tymże roku został właścicielem brygu Swan, a w 1816 także statku Die Hoffnung.

W 1822 roku Daniel Johann Runge ożenił się z córką pastora z Hamburga, Beatą Katarzyną Wilhelminą Behrmann (1783-1862). Para nie doczekała się potomstwa.

Zmarł ociemniały w Hamburgu, w wieku 88 lat, 12 marca 1856 roku.

Twórczość literacka:

W latach 1813-1815 opublikował dwa tomy patriotycznych wierszy "Liederbuch der hanseatischen Legion" (1813) i „Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen“ (1815). Od 1815 roku był wydawcą czasopisma „Der Nieder-Elbische Merkur“, a od 1819 - „Liste der Börsenhalle“. W 1838 wydał zbiór pieśni i wierszy „Hamburgische Liederkranz“. W latach 1840-1841 opublikował korespondencję i pisma swego brata Philippa Ottona Rungego – „Hinterlassene Schriften“, będącą jednym z podstawowych źródeł dla poznania biografii artysty i jego poglądów na sztukę.

Publikacje:

  • Liederbuch der hanseatischen Legion gewidmet (1813)
  • Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen (1815)
  • Hamburgischer Liederkranz (1838)
  • Hinterlassene Schriften Philipp Otto Runge, hrsg. von dessen ältestem Bruder [Johann Daniel Runge], Bd I-II, Hamburg, 1840–41. (Tom 1 zawiera teksty poświęcone rozważaniom o sztuce i prace literackie, tom 2 – korespondencję, m.in. z Johannem Wolfgangiem von Goethe (1749-1832), Johannem Ludwigiem Tieck (1773-1853), Clemensem Brentano (1778-1842), Achimem von Arnimem (1781-1831).

Przypisy

  1. Philipp Otto Runge, Hinterlassene schriften (…), Bd I, Hamburg 1840, s. 444 – 445.


Bibliografia:

  • Frank Büttner, Philipp Otto Runge, München 2010.
  • Saskia Pütz, „Aufhebung aller Individualität” – Die Farbe Grau bei Philipp Otto Runge im Kontext seiner religiösen Anschauung, w: Die Farben der Romantik: Physik und Physiologie, Kunst und Literatur, hrsg. Walter Pape, Berlin-Boston 2014, s. 57-73.
  • Hasło: Daniel Runge (Lyriker): https://de.wikipedia.org/wiki/Daniel_Runge_(Lyriker) [dostęp: 30.10.2015]



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Kościelna