Daniel Runge

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Daniel Runge
poeta, redaktor, kupiec
Data urodzenia 29 listopada 1767
Miejsce urodzenia Wolgast
Data śmierci 12 marca 1856
Miejsce śmierci Hamburg
Narodowość niemiecka



Daniel Johann Runge (29.11.1767-12.03.1856) - poeta, wydawca czasopism „Der Nieder-Elbische Merkur“ i „Liste der Börsenhalle“, kupiec.

Życie:

Daniel Johann Runge był najstarszym synem z jedenaściorga dzieci kupca i armatora z Wołogoszczy (Wolgast) Daniela Mikołaja Runge (1737-1825) i Magdaleny Doroty Müller (1737-1818), córki mistrza kowalskiego Daniela Christiana Müllera i Marty Deuth[1]. Jego młodszym bratem był Philipp Otto Runge (ur. 23 lipca 1777 w Wołogoszczy (niem. Wolgast) – zm. 2 grudnia 1810 w Hamburgu), największy pomorski, obok Caspara Davida Friedricha, malarz okresu romantyzmu. Rodzina Runge pochodziła z Rugii, z okolic Lobbe na półwyspie Mönchgut, około 1720 r. Nicolaus Runge (1700–1766), pradziadek Johanna Daniela osiedlił w Wolgast, gdzie w 1729 został przyjęty do prawa miejskiego (stał się obywatelem miasta). Daniel Johann Runge opuścił rodzinny dom w 1785 roku i na życzenie ojca udał się do Lubeki a potem do Hamburga, gdzie uczył się zawodu kupca. W Hamburgu nawiązał kontakty ze ludźmi zafascynowanym ideałami oświecenia, jak antykwariusze i wydawcy Friedrich Christoph Perthes (1772-1843), Johann Heinrich Besser (1775-1826) i Johann Heinrich Besser (1775-1826), malarze Heinrich Joachim Herterich (1772-1852) i Gerdt Hardorff (1759-1864). W 1793 roku w Hamburgu wraz z Friedrichem Augustem Hülsbeckiem (1766-1834) założył spółkę spedytorską Hülsenbeck, Runge & Co. Firma zbankrutowała w 1807 roku, co było związane przede wszystkim ze skutkami blokady kontynentalnej zakazującej utrzymywania kontaktów handlowych w Wielką Brytanią wprowadzonej przez Napoleona I dekretem z 21 listopada 1806 i narzuconej wszystkim krajom zależnym od Francji. W tymże roku został właścicielem brygu Swan, a w 1816 także statku Die Hoffnung. W 1822 roku Daniel Johann Runge ożenił się z córką pastora z Hamburga, Beatą Katarzyną Wilhelminą Behrmann (1783-1862). Para nie doczekała się potomstwa. Zmarł ociemniały w Hamburgu, w wieku 88 lat, 12 marca 1856 roku.

Twórczość literacka:

W latach 1813-1815 opublikował dwa tomy patriotycznych wierszy "Liederbuch der hanseatischen Legion" (1813) i „Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen“ (1815). Od 1815 roku był wydawcą czasopisma „Der Nieder-Elbische Merkur“, a od 1819 - „Liste der Börsenhalle“. W 1838 wydał zbiór pieśni i wierszy „Hamburgische Liederkranz“. W latach 1840-1841 opublikował korespondencję i pisma swego brata Philippa Ottona Rungego – „Hinterlassene Schriften“, będącą jednym z podstawowych źródeł dla poznania biografii artysty i jego poglądów na sztukę.


Publikacje:

  • Liederbuch der hanseatischen Legion gewidmet (1813)
  • Vaterländische Lieder nach bekannten Weisen (1815)
  • Hamburgischer Liederkranz (1838)
  • Hinterlassene Schriften Philipp Otto Runge, hrsg. von dessen ältestem Bruder [Johann Daniel Runge], Bd I-II, Hamburg, 1840–41. (Tom 1 zawiera teksty poświęcone rozważaniom o sztuce i prace literackie, tom 2 – korespondencję, m.in. z Johannem Wolfgangiem von Goethe (1749-1832), Johannem Ludwigiem Tieck (1773-1853), Clemensem Brentano (1778-1842), Achimem von Arnimem (1781-1831).

Literatura:

  • Frank Büttner, Philipp Otto Runge, München 2010.
  • Saskia Pütz, „Aufhebung aller Individualität” – Die Farbe Grau bei Philipp Otto Runge im Kontext seiner religiösen Anschauung, w: Die Farben der Romantik: Physik und Physiologie, Kunst und Literatur, hrsg. Walter Pape, Berlin-Boston 2014, s. 57-73.
  • Hasło: Daniel Runge (Lyriker): https://de.wikipedia.org/wiki/Daniel_Runge_(Lyriker)

Przypisy:

  1. Philipp Otto Runge, Hinterlassene schriften (…), Bd I, Hamburg 1840, s. 444 – 445.