Dwór (Pęzino): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (zamienił w treści „|dwór_grafika = ” na „|dwór_grafika = ”)
 
(Nie pokazano 4 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 4: Linia 4:
 
|grafika_opis        =  
 
|grafika_opis        =  
 
|nazwa_niemiecka    =   
 
|nazwa_niemiecka    =   
 
 
|lokalizacja        = 73-131 Pęzino
 
|lokalizacja        = 73-131 Pęzino
 
|projektant          = nieznany
 
|projektant          = nieznany
Linia 10: Linia 9:
 
|mapa_link          =  
 
|mapa_link          =  
 
}}
 
}}
+
{{koordynaty|53.340918|15.191662}}
 +
'''Dwór w [[Pęziono|Pęzinie]]''' (niem. ''Pansin'', [[gmina Stargard]])
  
{{koordynaty|53.340918|15.191662}}
+
==Wieś==
 +
Wieś o rodowodzie wczesnośredniowiecznym, której nazwę wymieniono po raz pierwszy w dokumencie z [[1285]] roku, dotyczącym giermka Rutgera z Pęzina. W [[1320]] roku w dokumencie wymieniono rycerzy Mikołaja i Henninga von Paninów.  
  
PĘZINO – niem. ''Pansin'' (gmina Stargard Szczeciński) 1
+
W [[1357]] roku, po śmierci ostatniego z przedstawicieli rodu von Paninów, właścicielem miejscowości został Hans von Borcke, który w [[1387]] roku sprzedał zamek komturowi joannickiemu Henrykowi von Güntersbergowi z Suchania. Od tego momentu rodzina von Güntersbergów była lennikiem zakonu joannitów. W [[1410]] roku właścicielem był Szymon von Güntersberg, a w [[1450]] i [[1461]] roku Claus von Güntersberg, W [[1472]] roku zamek ponownie należał do joannitów, a ostatecznie został im sprzedany w [[1482]] roku za 8 800 grzywien przez Szymona von Güntersberga. W [[1483]] roku rezydentem na zamku był komtur joannitów suchańskich Otto von Blankenburg, w [[1489]] roku komtur Ludwik von Schlamrendorff. 
  
==Wieś==
+
W 1493 roku komtur Jerzy von Schlamrendorff sprzedał zamek i wieś Pęzino, wraz z wsiami [[Barzkowice]], [[Brudzewice]] i [[Golina (powiat stargardzki)|Golina]], Henrykowi von Borckemu, zachowując lenną zwierzchność. W [[1498]] roku właścicielami zamku i wsi byli Adrian i Karsten von Borckowie, a w [[1538]] roku Matzke von Borcke ze Złocieńca, Łobza i Reska. W [[1557]] i [[1561]] roku zamek należał do Frantza i jego brata Henryka von Borcków. W [[1621]] roku dokonano podziału dóbr pęzińskich i złocienieckich między braci Marcina, Matzkego i Filipa von Borcków. W [[1624]] roku w wyniku podziału właścicielem Pęzina został Matzke von Borcke, a jego majątek obejmował 51 łanów chłopskich, 7 zagrodników, 2 młyny, 2 karczmy, kuźnię, owczarnię, 2 łany pastuchów owczarzy, 1 owczarza bydła i 1 łan krawca-szewca. W [[1657]] roku wieś, wraz z istniejącym zamkiem, została splądrowana przez Szwedów i Polaków pod wodzą Stefana Czarnieckiego. W [[1682]] roku syn Matzkego, Filip Adrian von Borcke powierzył administrację zamku Piotrowi Georgowi von Puttkamerowi,  mężowi swej córki Ewy Liliany.
  
Wieś o rodowodzie wczesnośredniowiecznym, której nazwę wymieniono po raz pierwszy w dokumencie z 1285 roku dotyczącym giermka Rutgera z Pęzina. W 1320 roku w dokumencie wymieniono rycerzy Mikołaja i Henninga von Paninów. W 1357 roku po śmierci ostatniego z przedstawicieli rodu von Paninów właścicielem miejscowości został Hans von Borcke, który w 1387 roku sprzedał zamek komturowi joannickiemu Henrykowi von Güntersbergowi z Suchania. Od tego momentu rodzina von Güntersbergów była lennikiem zakonu joannitów. W 1410 roku właścicielem był Szymon von Güntersberg, a w 1450 i 1461 roku Claus von Güntersberg, W 1472 roku zamek ponownie należał do joannitów, a ostatecznie został im sprzedany w 1482 roku za 8 800 grzywien przez Szymona von Güntersberga.  W 1483 roku rezydentem na zamku był komtur joannitów suchańskich Otto von Blankenburg, w 1489 roku komtur Ludwik von Schlamrendorff.  W 1943 roku komtur Jerzy von Schlamrendorff sprzedał zamek i wieś Pęzino, wraz z wsiami Barzkowice, Brudzewice i Golina, Henrykowi von Borckemu, zachowując lenną zwierzchność. W 1498 roku właścicielami zamku i wsi byli Adrian i Karsten von Borckowie, a w 1538 roku Matzke von Borcke ze Złocieńca, Łobza i Reska. W 1557 i 1561 roku zamek należał do Frantza i jego brata Henryka von Borcków. W 1621 roku dokonano podziału dóbr pęzińskich i złocienieckich między braci Marcina, Matzkego i Filipa von Borcków. W 1624 roku w wyniku podziału właścicielem Pęzina został Matzke von Borcke, a jego majątek obejmował 51 łanów chłopskich, 7 zagrodników, 2 młyny, 2 karczmy, kuźnię, owczarnię, 2 łany pastuchów owczarzy, 1 owczarza bydła i 1 łan krawca-szewca. W 1657 roku wieś, wraz z istniejącym zamkiem, została splądrowana przez Szwedów i Polaków pod wodzą Stefana Czarnieckiego. W 1682 roku syn Matzkego, Filip Adrian von Borcke powierzył administrację zamku Piotrowi Georgowi von Puttkamerowi,  mężowi swej córki Ewy Liliany. Późniejszymi właścicielami dóbr ziemskich i zamku byli: w 1801 roku Georg Franz Jerzy von Puttkamer, później jego syn Ludwik Jerzy i wnuk Ernest Friedrich Georg. Prawa lenne joannitów wygasły w 1801 roku w momencie rozwiązania zakonu. Następnymi właścicielami miejscowości pod koniec XIX wieku byli Ulryk i Anna Maria von Puttkamerowie. W 1905 roku majątek rodziny von Puttkamerów obejmował 1 002 ha ziemi, a wieś zamieszkiwały 264 osoby w 20 gospodarstwach. W 1939 roku ostatnim właścicielem byli Bogislav von Puttkamer z żoną Elżbietą z domu von Bonin. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 669 mieszkańców w 162 gospodarstwach domowych.
+
Późniejszymi właścicielami dóbr ziemskich i zamku byli: w [[1801]] roku Georg Franz Jerzy von Puttkamer, później jego syn Ludwik Jerzy i wnuk Ernest Friedrich Georg. Prawa lenne joannitów wygasły w [[1801]] roku w momencie rozwiązania zakonu. Następnymi właścicielami miejscowości pod koniec XIX wieku byli Ulryk i Anna Maria von Puttkamerowie. W [[1905]] roku majątek rodziny von Puttkamerów obejmował 1 002 ha ziemi, a wieś zamieszkiwały 264 osoby w 20 gospodarstwach. W [[1939]] roku ostatnim właścicielem byli Bogislav von Puttkamer z żoną Elżbietą z domu von Bonin. W [[1939]] roku wieś zamieszkiwało 669 mieszkańców w 162 gospodarstwach domowych.
  
 
==Dwór==
 
==Dwór==
 +
We wsi, w sąsiedztwie zamku, po jego południowej stronie, na terenie zachowanych zabudowań folwarcznych (powozownia, stajnia) znajduje się dom zarządcy folwarku z końca XIX wieku zbudowany z inicjatywy właściciela zamku i majątku. Jest to budynek parterowy, przykryty dachem dwuspadowym z trójkątnymi wystawkami przy fasadzie i elewacji, z przeszklonym gankiem. Budynek jest ozdobiony wąskimi lizenami w ścianie frontowej, oknami zakończonymi łukami i łukowymi nadprożami. Historyczne wyposażenie wnętrza się nie zachowało.
  
We wsi, w sąsiedztwie zamku, po jego południowej stronie, na terenie zachowanych zabudowań folwarcznych (powozownia, stajnia) znajduje się dom zarządcy folwarku z końca XIX wieku zbudowany z inicjatywy właściciela zamku i majątku. Jest to budynek parterowy, przykryty dachem dwuspadowym z trójkątnymi wystawkami przy fasadzie i elewacji, z przeszklonym gankiem. Budynek jest ozdobiony wąskimi lizenami w ścianie frontowej, oknami zakończonymi łukami i łukowymi nadprożami. Historyczne wyposażenie wnętrza się nie zachowało.  Obiekt dostępny z zewnątrz.  
+
Obiekt dostępny z zewnątrz.  
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
Majewski M.(red), Bierca A.,Gwiazdowska E., Kalita-Skwirzyńska K., Kulesza-Szerniewicz O., Maćków N., Markiewicz U., Rymar E., Słowiński S., Witek W., Katalog Zabytków Powiatu Stargardzkiego, Tom I, Tom II,Stargard 2010
+
* Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
 +
* Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  
 +
{{AutorP|[[Użytkownik:Sidvicious|Maciej Burdzy]]}}
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dwory]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dwory]]
[[Kategoria:Pęzino]] [[Kategoria:Gmina Stargard Szczeciński]] [[Kategoria:Powiat stargardzki]]
+
[[Kategoria:Pęzino]]  
 +
[[Kategoria:Gmina Stargard]] [[Kategoria:Powiat stargardzki]]

Aktualna wersja na dzień 13:41, 5 cze 2019

Dwór administratora w Pęzinie
Dwór administratora w Pęzinie
Lokalizacja 73-131 Pęzino
Projektant nieznany
Data budowy koniec XIX w.

Geolokalizacja: 53.340918,15.191662

Dwór w Pęzinie (niem. Pansin, gmina Stargard)

Wieś

Wieś o rodowodzie wczesnośredniowiecznym, której nazwę wymieniono po raz pierwszy w dokumencie z 1285 roku, dotyczącym giermka Rutgera z Pęzina. W 1320 roku w dokumencie wymieniono rycerzy Mikołaja i Henninga von Paninów.

W 1357 roku, po śmierci ostatniego z przedstawicieli rodu von Paninów, właścicielem miejscowości został Hans von Borcke, który w 1387 roku sprzedał zamek komturowi joannickiemu Henrykowi von Güntersbergowi z Suchania. Od tego momentu rodzina von Güntersbergów była lennikiem zakonu joannitów. W 1410 roku właścicielem był Szymon von Güntersberg, a w 1450 i 1461 roku Claus von Güntersberg, W 1472 roku zamek ponownie należał do joannitów, a ostatecznie został im sprzedany w 1482 roku za 8 800 grzywien przez Szymona von Güntersberga. W 1483 roku rezydentem na zamku był komtur joannitów suchańskich Otto von Blankenburg, w 1489 roku komtur Ludwik von Schlamrendorff.

W 1493 roku komtur Jerzy von Schlamrendorff sprzedał zamek i wieś Pęzino, wraz z wsiami Barzkowice, Brudzewice i Golina, Henrykowi von Borckemu, zachowując lenną zwierzchność. W 1498 roku właścicielami zamku i wsi byli Adrian i Karsten von Borckowie, a w 1538 roku Matzke von Borcke ze Złocieńca, Łobza i Reska. W 1557 i 1561 roku zamek należał do Frantza i jego brata Henryka von Borcków. W 1621 roku dokonano podziału dóbr pęzińskich i złocienieckich między braci Marcina, Matzkego i Filipa von Borcków. W 1624 roku w wyniku podziału właścicielem Pęzina został Matzke von Borcke, a jego majątek obejmował 51 łanów chłopskich, 7 zagrodników, 2 młyny, 2 karczmy, kuźnię, owczarnię, 2 łany pastuchów owczarzy, 1 owczarza bydła i 1 łan krawca-szewca. W 1657 roku wieś, wraz z istniejącym zamkiem, została splądrowana przez Szwedów i Polaków pod wodzą Stefana Czarnieckiego. W 1682 roku syn Matzkego, Filip Adrian von Borcke powierzył administrację zamku Piotrowi Georgowi von Puttkamerowi, mężowi swej córki Ewy Liliany.

Późniejszymi właścicielami dóbr ziemskich i zamku byli: w 1801 roku Georg Franz Jerzy von Puttkamer, później jego syn Ludwik Jerzy i wnuk Ernest Friedrich Georg. Prawa lenne joannitów wygasły w 1801 roku w momencie rozwiązania zakonu. Następnymi właścicielami miejscowości pod koniec XIX wieku byli Ulryk i Anna Maria von Puttkamerowie. W 1905 roku majątek rodziny von Puttkamerów obejmował 1 002 ha ziemi, a wieś zamieszkiwały 264 osoby w 20 gospodarstwach. W 1939 roku ostatnim właścicielem byli Bogislav von Puttkamer z żoną Elżbietą z domu von Bonin. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 669 mieszkańców w 162 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi, w sąsiedztwie zamku, po jego południowej stronie, na terenie zachowanych zabudowań folwarcznych (powozownia, stajnia) znajduje się dom zarządcy folwarku z końca XIX wieku zbudowany z inicjatywy właściciela zamku i majątku. Jest to budynek parterowy, przykryty dachem dwuspadowym z trójkątnymi wystawkami przy fasadzie i elewacji, z przeszklonym gankiem. Budynek jest ozdobiony wąskimi lizenami w ścianie frontowej, oknami zakończonymi łukami i łukowymi nadprożami. Historyczne wyposażenie wnętrza się nie zachowało.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy