Henryk Lotar

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Henryk Lotar (1901-1979) – reżyser i aktor teatralny

Życiorys

Henryk Lotar (właśc. Henryk Luft-Lotar) urodził się 30 sierpnia 1901 we Lwowie w rodzinie żydowskiej. W latach 1923-1925 kształcił się w prywatnej szkole dramatycznej Franciszka Frączkowskiego przy konserwatorium lwowskim. Jako aktor i reżyser zadebiutował na scenie Teatru Reduta w Rzeszowie. W 1926 roku grał w teatrze objazdowym. W 1927 roku został aktorem i inspicjentem w Warszawskim Żydowskim Teatrze Artystycznym (Warszawe Idiszer Kunstteater - WIKT), kierowanym przez Idę Kamińską i Zbigniewa Turkowa. W 1928 roku powrócił do rodzinnego Lwowa. Początkowo został reżyserem w amatorskim studiu robotniczym „Maski”, a od 1936 prowadził zespół dramatyczny przy Towarzystwie Literacko-Artystycznym.

Do wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej pracował jako reżyser i asystent reżysera w radzieckim Teatrze „Goset” we Lwowie. Później wyjechał do Kijowa. Tam kierował kółkiem dramatycznym w Pałacu Pionierów. W 1942 roku pracował jako robotnik w Uzbeckim Teatrze ZSRR. W 1944 roku objął kierownictwo artystyczne teatru przy Związku Patriotów Polskich. Był również reżyserem i aktorem. W 1945 roku powrócił do Lwowa. Tu wstąpił do zespołu Teatru „Miniatury”, powołanego do życia przez Sylwestra Czosnowskiego dzięki poparciu ZPP. W teatrze wspólnie z Gustawem Rasińskim wyreżyserował sztuki Wszystko dla Was i Świderek. W tej ostatniej wystąpił także w obsadzie aktorskiej (Tytus). W grudniu 1945 roku wszedł w skład Rady Teatralnej, która przejęła kierownictwo nad zespołem i organizowała pozwolenia na repatriację teatru do Polski.

W połowie 1946 roku razem z zespołem Teatru „Miniatury” przyjechał do Szczecina. Po zmianie nazwy zespołu na Teatr Komedia został jego głównym reżyserem. Działalność nowej szczecińskiej sceny zainaugurowano 1 września 1946 roku programem składanym Na falach Odry według jego scenariusza i w jego reżyserii. W latach 1946-1948 w Teatrze Komedia, a po zmianie nazwy placówki, w Teatrze Polskim, wyreżyserował 10 przedstawień. W 1948 roku zdał eksternistyczny egzamin reżyserski. W 1949 roku wyjechał ze Szczecina i w kolejnych sezonach związał się z teatrami na południu Polski. W styczniu 1959 roku powrócił do Szczecina. Został reżyserem w Państwowych Teatrach Dramatycznych. Współpracował też z Operetką Szczecińską. Tu w marcu 1961 roku wyreżyserował swoje ostatnie przedstawienie Zamek na Czorsztynie, czyli „Benvenuto” Karola Kurpińskiego. W połowie roku opuścił Szczecin.


Poza Szczecinem reżyserował w Teatrze Miejskim w Białymstoku (1949), Teatrze Miasta Jeleniej Góry (1949) Teatrze Polskim w Bielsku-Cieszynie (1949-1950), Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze (1951-1952), Teatrze Dramatycznym w Częstochowie (1952, 1957), Teatrze Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie (1953), Teatr im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie (1956), Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1957), Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie (1957-1958), Teatrze 7.15 w Łodzi (1961), Teatrze Popularnym w Grudziądzu (1961-1962), Tetrze Polskim w Bielsku-Białej (1962-1968). W 1968 roku wyemigrował z Polski.

Zmarł 5 listopada 1979 roku. Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Cieszyńskiej w Bielsku-Białej.

Twórczość teatralna (Szczecin)

Tytuł Autor Forma twórczości Teatr Data premiery
Na falach Odry program składany reżyseria, scenariusz Komedia Muzyczna 1 września 1946
Mąż pognębiony Molière reżyseria Komedia Muzyczna 20 marca 1947
Przyjaciel nadejdzie wieczorem Jacques Companeez, Yvan Noe reżyseria Teatr Polski 31 stycznia 1948
Mąż i żona Aleksander Fredro reżyseria Teatr Polski 2 marca 1948
Widowisko Sartre`owskie (Ladacznica z zasadami; Przy drzwiach zamkniętych) Jean-Paul Sartre reżyseria Teatr Polski 5 maja 1948
Pani prezesowa Maurice Hennequin, Pierre Veber reżyseria Teatr Polski 12 czerwca 1948
Sprawa Moniki Maria Morozowicz-Szczepkowska reżyseria Teatr Polski 30 czerwca 1948
Strzały na ulicy Długiej Anna Świrszczyńska reżyseria Teatr Polski 2 października 1948
Niewinni winowajcy Aleksander Ostrowski reżyseria Teatr Polski 29 października 1948
Roztwór profesora Pytla Bruno Winawer reżyseria Teatr Polski 4 grudnia 1948
Rzymska kurtyzana Marin Drżić reżyseria Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 stycznia 1959
Maskarada Michał Lermontow reżyseria Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 marca 1959
Madame Sans-Gene Victorien Sardou reżyseria Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 czerwca 1959
Podróż pana Perrichon Eugène Labische, Edward Martin teksty piosenek Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 4 listopada 1959
Dorina Jean Gilbert reżyseria i inscenizacja Operetka Szczecińska 21 grudnia 1959
Nie jesteśmy aniołami Klara Feher reżyseria Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 30 stycznia 1960
Zaczarowana złotówka Helena Bychowska teksty piosenek Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 5 marca 1960
Kwiat Hawai Paul Ábrahám reżyseria Operetka Szczecińska 18 maja 1960
Zamek na Czorsztynie, czyli „Benvenuto” Karol Kurpiński reżyseria Operetka Szczecińska 18 marca 1961



Źródła

Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina Suplement 1 (pod red. tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2003
  • Jacek Proszyk, Cmentarz żydowski w Bielsku-Białej (seria: Biblioteka Bielska-Białej), Urząd Miejski w Bielsku-Białej, Bielsko-Biała 2002
  • Teatry dramatyczne w Szczecinie (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wyd. Artystyczno-Graficzne RSW „Prasa”, Poznań 1965

Inne

  • Strona internetowa Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz