Herb Koszalina

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 10:49, 17 gru 2014 autorstwa Busol (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Herb Koszalina

Herb Koszalina

Współczesny herb Koszalina ustanowiony został uchwałą władz miejskich z dnia 10 lutego 1959 roku. Przedstawia rycerza na koniu, trzymającego w prawej ręce chorągiew pomorską, a w lewej tarczę z herbem piastowskim. Autor projektu, dr Tadeusz Przypkowski, nawiązał do wizerunku na pieczęci Bogusława II z dokumentu z 1214 roku, w którym pojawia się pierwsza znana wzmianka dotycząca Koszalina. Herb został przyjęty uchwałą władz miejskich 10 lutego 1959 roku.

Historia

Początki historycznych herbów miasta Koszalina związane są ściśle z własnością biskupów kamieńskich na Pomorzu Zachodnim.[1] Miasto było lokowane w 1266 roku na prawie lubeckim przez ówczesnego biskupa kamieńskiego [Hermann von Gleichen|Hermanna von Gleichena]] i uzyskało tym samym prawo do posługiwania się pieczęcią miejską z wizerunkiem biskupa stojącego w bramie miejskiej. Ta pierwsza pieczęć miasta Koszalina wykonana została jeszcze przed rokiem 1286. Średnica pieczęci wynosi 68 mm i przedstawia figurę biskupa Hermana von Gleichena, który przyznał miastu samorząd oraz sprowadził kolonistów. Biskup stojący w bramie pod trzema jakby kościelnymi łukami ubrany jest w strój pontyfikalny, na głowie ma infułę, w lewej ręce pastorał, prawa ręka uniesiona do błogosławieństwa. Nad bramą wznosi się wieża o dwóch oknach i szerokim trójkątnym daszku. Po bokach bramy, jakby podparte łukami muru, umieszczone są dwie tarcze herbowe, a na obydwu widnieje lew. Jest to rodowy herb hrabiów von Gleichenów, z których pochodził biskup Kamieński w latach 1250-1288 i fundator Koszalina, Herman. Takie wyobrażenie i godło najstarszej pieczęci miejskiej wykorzystywane było przez władze miejskie do 1440 roku.

Drugie godło, z pierwszej połowy XIV wieku, przedstawia według reguł ikonograficznych położoną na misie ściętą głowę św. Jana Chrzciciela, patrona biskupstwa pomorskiego-kamieńskiego. Godło przedstawia płaska misę spoczywająca na podstawie, a na niej wprost ustawioną głowę ludzką z długimi lokami po bokach twarzy. W myśl reguł ikonograficznych głowa leżąca na misie symbolizuje męczeństwo św. Jana Chrzciciela. Rzeczą charakterystyczną jest fakt, że pieczęcie z postacią biskupa nie powtarzają się w kolejnych latach i dokumentach, ale ograniczają się do jednej, niezmiennej formy. Z tego też powodu to nie postać biskupa, ale głowa św. Jana Chrzciciela zamieszczona została w herbie miasta Koszalina. Motyw ten był powtarzany na wszystkich późniejszych pieczęciach Koszalina. Z początkiem XIX wieku wprowadzona została nowa stylizacja tego herbu. Pieczęć z pierwszej połowy XIX wieku przedstawia głęboką jamę, w której umieszczona została głowa św. Jana Chrzciciela. Nad głową zamieszczono motywy kwiatowo-liściaste, przypominające kielich, ponad którym umieszczona została infuła biskupia. Wizerunek ze ściętą głową św. Jana Chrzciciela jest pierwszym właściwym herbem koszalińskim, który był zrośnięty z miastem najdłużej, bo na przestrzeni przeszło 600 lat. Według reguł heraldycznych był on właściwym herbem Koszalina.

Z dniem 31 sierpnia 1938 roku niemieckie władze nazistowskie wprowadziły nowe godło miejskie, przedstawiające dużą literę "Z" z dwoma kółkami po boku. Twierdzi się, że obowiązywało do 1959 roku. Wprowadzenie tego godła nie posiadało żadnego historycznego uzasadnienia. Zmianę wizerunku argumentowano domniemaniem, że jakoby duża litera "Z" z dwoma pierścieniami po bokach była skrótem dawniejszego herbu z głową św. Jana Chrzciciela. Jednak Otto Hupp, niemiecki grafik i heraldyk, który ok. 1989 roku opracował ujednolicone w formie herby miast pomorskich, stał na stanowisku, że nie znał zupełnie pieczęci z takim znakiem. Przypuszczał, że była to jedynie cecha miejska używana przy wyrobach metalowych albo sukiennych.

Obecny herb miasta został przyjęty w dniu 10 lutego 1959 roku. Miejska Rada Narodowa w Koszalinie podjęła Uchwałę Nr 4/59 w sprawie zmiany godła miasta. Nowe godło opracował graficznie dr Tadeusz Przypkowski. Oparte jest ono na pieczęci księcia pomorskiego Bogusława II, która położona została na pierwszym przywileju dla Koszalina. Nowy herb miasta jest nawiązaniem do tradycji słowiańskich.[2] W Uchwale Nr 4/59 Miejskiej Rady Narodowej w Koszalinie stwierdza się: - działając na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych - postanawia się: - umieścić na tarczy rycerskiej orła piastowskiego, na proporcu gryfa pomorskiego, - ustalić następujące barwy herbowe: koń - biały, zbroja rycerska - srebrna, tarcza rycerska - czerwona, orzeł piastowski - biały, dziób i szpony orła - żółte, proporzec - biały, gryf pomorski - czerwony, pole tarczy heraldycznej - niebieskie. Barwami miasta Koszalina są kolory: biały i niebieski.

Przypisy

  1. Historia herbu. W: koszalin.pl [online].[Przeglądany 5 grudnia 2013].
  2. Herb Koszalina W: koszalin.pl [online].[Przeglądany 5 grudnia 2013]].

Bibliografia

  • Buczak, Eugeniusz. Koszalin współczesny. Koszalin 1998. ISBN 83-905699-1-4.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski