Jacques de Perard

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 10:03, 28 paź 2016 autorstwa Busol (dyskusja | edycje) (Zastępowanie tekstu - "Kategoria:Pomeranica - do sprawdzenia" na "")
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacques de Perard
pastor
Data urodzenia 29 maja 1713
Miejsce urodzenia Paryż
Data śmierci 29 czerwca 1766
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość francuska


Jacques de Perard (Jacob Perard de Martingnicourt) (1713- 1766) - pastor parafii francuskiej w Szczecinie.

Życiorys

Jacques de Perard urodził się 29 maja 1713 roku w Paryżu w rodzinie kupca i bankiera Jacques'a Perarda i jego żony Marthee Couliette. W latach 30. jego rodzina opuściła Francję. Byli jednymi z wielu hugenotów, którzy uchodzili przed prześladowaniami we własnym kraju, a zachęceni przychylnością króla Fryderyka Wilhelma I postanowili zacząć nowe życie na terenie Prus. Po ukończeniu edukacji młody Perad w latach 1738-1739 przebywał w Gramzow (Brandenburgia) gdzie pracował jako kaznodzieja tamtejszego zgromadzenia ewangelicko-reformowanego. W 1739 roku przeniósł się do Szczecina by zostać kaznodzieją tutejszej społeczności francuskiej, która zaczęła przybywać do miasta od połowy 1721 roku[1]. W 1742 roku został powołany na stanowisko kapelana królewskiego na zamku w Szczecinie po zmarłym teologu i kaznodziei, Paulu Emile de Mauclercu (1698-1742).

Perard prowadził korespondencję z uczonymi i wybitnymi postaciami owych czasów[2]. Sam był członkiem 13 różnych towarzystw i akademii naukowych, przede wszystkim renomowanego Royal Society of London, a także towarzystw w Berlinie, Saint Petersburgu, Sztokholmie, Bolonii, La Rochelle. Nie zabrakło go również w gronie założycieli szczecińskiego Stowarzyszenia Miłośników Prawdy Societas Alethophilorum Sedinensis. To oświeceniowe stowarzyszenie działające w mieście od 1742 roku było oddziałem berlińskiego Alethopilische oder Wahrheit leibende Gesellschaft (zał. w 1736 r.), a którego członkowie za cel stawiali sobie upowszechnianie filozofii Christiana Wolffa[3]. Na gruncie szczecińskim zajmowano się m.in. objaśnianiem i badaniem praw natury. Organizacja ta nabyła szereg przyrządów fizycznych i matematycznych. Służyły one członkom w przeprowadzanych badaniach i doświadczeniach, często prezentowanych publicznie. Domeną Perarda były badania nad zjawiskami związanymi z elektrycznością.

Wyniki swych dociekań szczecińscy Miłośnicy Prawdy byli obowiązani ogłaszać w czterech rocznych rozprawach, jednak ewentualne pisma Perarda na temat elektryczności nie są znane. Działalność organizacji została zakończona w czasie wojny siedmioletniej (1756-1763), a zgromadzone zbiory przeszły w 1762 roku w posiadanie loży wolnomularskiej Johannis-Loge Zu den Drei Zirkeln.

Perard był autorem kilku druków okolicznościowwych. Trudnił się także przekładami. W swoim dorobku miał tłumaczenie z języka angielskiego dzieła Aleksandra Pope'a "The rape et the lock" oraz przekład kazań z niemieckiego na francuski "Sermones sur le mystere de la naissance de Jesus Christ" autorstwa teologa Gustawa Reinbecka (1738).

W latach 1746-1750 Perard był zaangażowany w redagowanie czasopisma "Nouvelle Bibliotheque Germanique", poświęconego życiu naukowemu i kulturalnemu dużej części Europy owego czasu. Ukazywało się ono w języku francuskim, redagowane było w Berlinie, a wydawane w Amsterdamie.

Perardowi przypisuje się posiadanie obszernej biblioteki, liczącej ok. 10 tysięcy książek, a on sam zaliczany był do grona znaczniejszych bibliofilów swojej epoki[4].

Jacques Perard był dwukrotnie żonaty. Jego drugą żoną była poślubiona w 1741 roku Marie Margueritte de Claris Florian, córka Pierra de Claris Florian, kaznodziei na dworze królewskim w Anglii. Para miała dwie córki Henriette Louise i Sophie Dorothee oraz syna Jacques'a Davida Frederica, który zmarł w niewoli austriackiej w 1758 roku, podczas toczącej się wojny siedmioletniej.

Wnuczką Perarda była Sophie Auguste Tilebein, która zapisała się w historii miasta jako patrycjuszka prowadząca znany salon artystyczny.

Pastor Perard zmarł 29 czerwca 1766 roku w Szczecinie.

Przypisy

  1. Król Fryderyk Wilhelm I (1688-1740) 6 czerwca 1721 r. ogłosił patent o utworzeniu gminy francuskiej w Szczecinie.
  2. Korespondował m.in. z biskupem Józefem Andrzejem Załuskim, który był jednym z założycieli pierwszej, polskiej publicznej biblioteki w Warszawie (Biblioteka Załuskich).
  3. Christian Wolff (1679-1754) - filozof i psycholog niemiecki. Uczeń G.W. Leibniza. Profesor uniwersytetów w Halle (1706-1723 i od 1740) oraz w Marburgu (1723-1740). Autor podręczników z zakresu filozofii, psychologii, fizyki, teologii.
  4. Szerzej o bibliotece Perarda traktuje artykuł: J. Tondel, Oprawa angielskiego introligatora Roberta Steela ze zbiorów szczecińskiego bibliofila Jakuba Perarda (1713-1768) "Acta Universitatis Nicolai Copernici. Bibliologia-Nauki Humanistyczno-Społeczne", 1998, z. 328, s. 403-419.


Bibliografia

  • Wybitni szczecinianie. Katalog wystawy ze zbiorów Książnicy Szczecińskiej. Szczecin 1993. s. 123.
  • Encyklopedia Szczecina. T. 2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000. s. 51. ISBN 83-7241-089-5
  • Kamińska, Elżbieta. Gmina francuska w Szczecinie. W: Bibliotekarz Zachodnio-Pomorski : biuletyn poświęcony sprawom bibliotek i czytelnictwa Pomorza Zachodniego. Szczecin, 1995 nr 1-2. s. 96-100.
  • [Szczecin w biografii. Piękna Pani Tilebein. Francuska w Szczecinie] W: transodra-online [online]. [Przeglądany 30 lipca 2015].


Linki zewnętrzne





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko