Julia Starkiewiczowa

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 16:51, 22 lis 2019 autorstwa Sylwia Wesołowska (dyskusja | edycje) (→‎Okres przed II wojną światową)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Julia Starkiewiczowa
lekarz pediatra, nauczyciel akademicki,
brak zdjecia
Julia Latkowska-Starkiewiczowa (ca. 1950)
Data urodzenia 30 marca 1908
Miejsce urodzenia Moskwa
Data śmierci 14 września 1978
Miejsce śmierci Warszawa
Miejsce spoczynku Warszawa,
Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Tytuły i nagrody Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,

Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski

Narodowość polska


Julia Starkiewiczowa (Julia Latkowska-Starkiewicz) (1908-1978), lekarz pediatra, naukowiec i nauczyciel akademicki, profesor Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie[1][2].

Życiorys

Julia Latkowska urodziła się w patriotycznej rodzinie lekarskiej. Przed II wojną światową skończyła studia medyczne w Uniwersytecie Warszawskim, a następnie pracowała, jako pediatra, w Warszawie i we Lwowie (1939). W czasie okupacji niemieckiej i powstania warszawskiego przebywała w Warszawie – w czasie powstania pełniła służbę medyczną. Po II wojnie światowej pracowała, jako pediatra, w Warszawie i w Szczecinie, w Pomorskiej Akademii Medycznej. Była kierownikiem Katedry Pediatrii i Kliniki Pediatrycznej. Zakres badań naukowych obejmował przede wszystkim problemy nefrologii noworodków. Zmarła w 1978 roku w Warszawie. Została pochowana, wraz z mężem, na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[1].

Z inicjatywy szczecińskiego Stowarzyszenia „Czas Przestrzeń Tożsamość” w 2018 roku na Cmentarzu Centralnym posadzono Drzewko Pamięci, którym uhonorowano Julię Starkiewicz jako osobę zasłużoną dla Szczecina.

Okres przed II wojną światową

Ojciec Julii Latkowskiej – Michał – był chirurgiem ortopedą, działaczem niepodległościowym i pułkownikiem Wojska Polskiego; matka, Julia z Czyżów, była bibliotekarką. Po upadku powstania styczniowego rodzina została osiedlona w okolicach Tuły. Przed odzyskaniem niepodległości ojciec pracował jako lekarz ziemski w Kościechowicach (gub. mohylewska). W roku 1918 Latkowscy zamieszkali w Warszawie, przy ul. Pięknej. Julia Latkowska skończyła w 1926 roku żeńskie gimnazjum Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (Szkoła na Wiejskiej)[3][1], a następnie studiowała na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego[1].

Po uzyskaniu dyplomu lekarskiego (11 kwietnia 1932 roku) Julia Latkowska specjalizowała się w zakresie pediatrii w warszawskim Szpitalu Dzieciątka Jezus (roczny staż podyplomowy) oraz w Klinice Dziecięcej UW – pod kierownictwem Mieczysława Michałowicza. Prowadziła również poradnię dla niemowląt w III Miejskim Ośrodku Zdrowia[1].

W połowie lat 30. XX wieku Julia wyszła za mąż za Witolda Starkiewicza, okulistę, syna pediatry – Szymona Starkiewicza – i zaczęła używać nazwiska Latkowska-Starkiewiczowa. W marcu 1939 roku małżeństwo (z dwiema córkami, ur. 1936 i 1938) przeniosło się do Lwowa, gdzie został służbowo przeniesiony Witold Starkiewicz. Żona podjęła pracę w lecznictwie otwartym[1].

Okres II wojny światowej

W czasie kampanii wrześniowej Witold Starkiewicz był dowódcą Plutonu Sanitarnego Konnego w Podolskiej Brygadzie Kawalerii (później – jeńcem w Oflagu II C Woldenberg, Dobiegniew), a żona wróciła z dziećmi do rodzinnej Warszawy (w listopadzie 1939 roku), zabierając ze sobą tylko niezbędne rzeczy[4]. W roku 1940 podjęła pracę pediatry na oddziale noworodków kliniki położniczej oraz w domu wychowawczym im. ks. Gabriela Baudouina[1].

W pierwszych dniach powstania warszawskiego zorganizowała – w prywatnym mieszkaniu – punkt opatrunkowy dla rannych, a później była lekarzem w powstańczym szpitalu przy ul. Mokotowskiej 55. Po kapitulacji powstania została wysiedlona (razem z rodziną), poprzez obóz w Pruszkowie do wsi Biała Błotna koło Koniecpola. Leczyła tam chorych mieszkańców Błotnej i okolicznych wsi[1].

Okres powojenny w Warszawie

Po zakończeniu wojny (1945) wróciła do pracy w domu wychowawczym ks. Baudouina i rozpoczęła pracę asystenta prof. Adama Czyżewicza[5] w Katedrze i Klinice Chorób Kobiecych UW. W 1947 roku uzyskała stopień doktora nauk medycznych(na podstawie pracy Przyczynek do etiologii wylewów śródczaszkowych u noworodków) i zajęła stanowisko adiunkta[1].

Okres 1948–1978 w Szczecinie

W 1948 roku Starkiewiczowie zamieszkali w Szczecinie, gdzie organizowano od podstaw Akademię Lekarską. Początkowo mieszkali przy ul. Sienkiewicza 5, a następnie przy ul. Trentowskiego (od ok.1950 r. przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie). Warunki, w jakich rozpoczynali nowy okres w życiu, ilustruje cytat[4]:

Jeszcze raz więc małżonkowie stracili mieszkanie i przyjechali z dwiema córeczkami do Szczecina, na niewiadome. Wprawdzie mieli do dyspozycji małą willę, ale długo bytowali w warunkach prawie polowych. Rodzina sypiała na rozkładanych łóżkach. Podstawowe meble stanowiły deski leżące na cegłach i ułożone w półki. Największym bogactwem domu były książki. Do dóbr doczesnych Starkiewiczowie nie przywiązywali większej wagi i tacy zostali do końca życia [Ewa Lawska, 1985].

Julia Starkiewiczowa (w tym okresie używała nazwiska jednoczłonowego) zaczęła pracę w Klinice Pediatrycznej, na stanowisku adiunkta. Docentem została mianowana w 1954 roku (na podstawie pracy Patogeneza skurczu odźwiernika u niemowląt), a profesorem nadzwyczajnym w roku 1961. Tytuł profesora zwyczajnego otrzymała w roku 1971. Od 1957 r. pełniła funkcję kierownika I Kliniki Pediatrycznej, utworzonej po reorganizacji Katedry Pediatrycznej[6], a później – funkcję kierownika zespołowej Katedry Pediatrii, z trzema klinikami (od 1968 roku) oraz dyrektora Instytutu Pediatrii (w latach 1970–1975; do emerytury)[1].

W Pomorskiej Akademii Medycznej pełniła funkcje[1]:

  • zastępcy przewodniczącego senatu PAM (1967–1968),
  • prorektora do spraw Współpracy z Wojewódzkim Wydziałem Zdrowia (1967–1968).

W 1955 roku przebywała w Paryżu na czteromiesięcznym kursie pediatrii społecznej. W roku 1961 otrzymała stypendium WHO, dzięki któremu poznała metody pracy naukowej i terapeutycznej, stosowane w klinikach pediatrycznych Paryża, Zurychu i Bazylei[1].

Była opiekunem 120 lekarzy starających się o specjalizację w dziedzinie pediatrii, promotorem 19 prac doktorskich oraz opiekunem naukowym w trzech przewodach habilitacyjnych[1].

Działalność pozauczelniana

Julia Starkiewiczowa była wieloletnim konsultantem wojewódzkim ds. pediatrii (1954–1973) oraz przewodniczącą Rady Konsultantów województwa szczecińskiego. Zorganizowała od podstaw system opieki nad dzieckiem w województwie, w tym – współpracę między lecznictwem akademickim i terenowym[1].

Uczestniczyła w pracach towarzystw i rad naukowych, np.[1]:

  • Polskie Towarzystwo Lekarskie; w latach 1966–1968 – prezes oddziału szczecińskiego,
  • Polskie Towarzystwo Pediatryczne; w latach 1955–1964 – prezes oddziału szczecińskiego, w latach 1965–1966 – członek Zarządu Głównego,
  • Szczecińskie Towarzystwo Naukowe; w latach 1957–1959 – członek nadzwyczajny, w latach 1960–1978 – członek zwyczajny,
  • Krajowa Rada Pediatrów przy Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie (1962–1967); w latach 1971–1978 – członek Rady Naukowej Instytutu,
  • Komitet Rozwoju Człowieka PAN, członek,
  • Société Internationale de la Pédiatrie (1957–1961),
  • Association Interne de Pédiatrie (1966–1975),
  • Europejska Liga do Walki z Reumatyzmem (1969–1975),
  • Komitet Redakcyjny Pediatrii Polskiej (1970–1975).

Najważniejsze publikacje

Julia Starkiewiczowa opublikowała ponad 50 prac naukowych w czasopismach specjalistycznych, m.in. w Pediatrii Polskiej, Polskiej Gazecie Lekarskiej, Dzieciach i Wychowawcy, Pielęgniarce Polskiej, Reumatologii, Rocznikach Pomorskiej Akademii Medycznej, np.[1]:

  • Leczenie ropniaków opłucnej u dzieci, Pediatria Polska (1953),
  • Wyniki leczenia ostrych stanów biegunkowych antybiotykami i sulfaguanidyną w latach 1949–1953, Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej (1956),

Jest współautorem podręczników i monografii[1]:

  • Diagnostyka i terapia małego dziecka (wyd. 1967, red. Bolesław Górnicki, autorstwo rozdziałów: Choroby układu moczowego i Choroby przewodu pokarmowego),
  • Odmiedniczkowe zapalenie nerek i aktualne zagadnienia nefrologii dziecięcej (wyd. 1968, autorstwo rozdziału: Kliniczne metody rozpoznawania odmiedniczkowego zapalenia nerek),
  • Farmakoterapia wieku dziecięcego z uwzględnieniem terapii ogólnej (wyd. 1971, 1973, 1977; współautor: Leonidas Samochowiec),
  • Niedokrwistość niedoborowa u dzieci spowodowana czynnikami środowiskowymi (wyd. 1974; współautorzy: Maria Prochorow, Janusz Fydryk).
Tablica pamiątkowa na ścianie Szpitala Miejskiego im. Profesorów Julii i Witolda Starkiewiczów w Gryficach[7]

Wyniki badań naukowych prezentowała w formie referatów i wykładów, m.in. w czasie wykładów, wygłoszonych w 1966 roku we Francji, w Hôpital des Enfants Malades w Paryżu i Hôpital Saint Charles w Montpellier[1].

Niektóre odznaczenia i wyróżnienia, upamiętnienie

Julia Starkiewiczowa została odznaczona[1]:

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 Stanisław T. Sroka: Polski Słownik Biograficzny. T. XLII (2003–2004): Stanislaw ks. Mazowiecki – Stawiarski Seweryn; Starkiewiczowa z Latkowskich Julia Helena Magdalena (1908–1978). Kraków: PAN (www.psb.pan.krakow), 2002, ss. 314–316. 
  2. Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 2000, ss. 379–380. ISBN 83 7241 089 5. 
  3. Praca zbiorowa: Szkoła na Wiejskiej. Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2007 (wyd.1). [dostęp 2011-11-09].
  4. 4,0 4,1 Ewa Lawska Julia i Witold Starkiewiczowie. Talenty ustokrotnione, Głos Szczeciński XXXVIII nr 85, s.3
  5. prof. Czyżewicz Adam Ferdynand, ur. 19–09–1877, Lwów, zm. 21–09–1962, Warszawa. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-11-09].
  6. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. Tadeusza Sokołowskiego w Szczecinie. Historia Oddziałów. spsk1.szn.pl. [dostęp 2011-11-09].
  7. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Gryficach. [dostęp 2011-11-09].



IES64.png
Autor opracowania: Joanna Kosmider