Karl Kunze

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 11:35, 15 cze 2020 autorstwa Izabela Strzelecka (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę "{{Osoba infobox |osoba= Karl Kunze |grafika_osoba= |grafika_opis= |funkcja=bibliotekarz |urodziny_data=17 maja 1863 r. |urodziny_miejsce=Getynga |smierc_data=1...")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karl Kunze
bibliotekarz
Data urodzenia 17 maja 1863 r.
Miejsce urodzenia Getynga
Data śmierci 16 maja 1927
Miejsce śmierci Hanower


Karl Kunze (1863–1927) – bibliotekarz miejski.

Życiorys

Karl Kunze urodził się 17 maja 1863 r. w Getyndze. Jego ojciec, dr August Otto Kunze, sprawował funkcję kustosza w bibliotece uniwersyteckiej[1], zaś matka Theodore była córką superintendenta i radcy kościelnego Heinricha Augusta Seidela. Po ukończeniu gimnazjum Karl rozpoczął w 1880 r. studia z zakresu historii i geografii. Tytuł doktora otrzymał w 1886 r. za dysertację pt. "Pozycja polityczna władców dolnoreńskich w latach 1314-1334" ("Die politische Stellung der niederrheinischen Fürsten in den Jahren 1314-1334"). W Getyndze odbył również służbę wojskową w 82. Regimencie Piechoty (Infanterie-Regiment Nr. 82)[2].

Pierwszą pracę Karl Kunze otrzymał w Hanzeatyckim Towarzystwie Historycznym (Hansischer Geschichtsverein) w Kolonii. Współpracował tam z archiwistą prof. Konstantinem Höhlbaumem[3], pod kierunkiem którego zbierał i opracowywał akta dotyczące Hanzy. W latach 18911896 odwiedził wiele archiwów w północnych Niemczech, Niderlandach, Belgii i Francji, a efektem tych podróży były opublikowane w kolejnych latach trzy tomy "Hansisches Urkundenbuch". W uznaniu za te osiągnięcia naukowe przyznano mu w 1905 r. tytuł profesora[4].

Na początku kwietnia 1897 r. Kunze rozpoczął wolontariat w bibliotece uniwersyteckiej w Greifswaldzie[5]. Już po niespełna pół roku, 15 października, zdał egzamin na asystenta[6], a 1 kwietnia 1901 r. desygnowano go na bibliotekarza pomocniczego[7]. Pełnił również funkcję opiekuna uniwersyteckiego Muzeum Starożytności (Altertümermuseums)[8] oraz zastępcy przewodniczącego rugijskiego oddziału Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza[9]. Dwa lata później Kunze został nominowany na bibliotekarza miejskiego w Szczecinie.

Karl Kunze przybył do Szczecina latem 1903 r., zamieszkał przy Moltkestrasse 21[10] (obecnie Aleja Wyzwolenia) i z dniem 1 lipca przejął obowiązki po zmarłym przed sześcioma miesiącami dr. Theodorze Münsterze. Początkowo przydzielono mu do pomocy w pracach bibliotecznych dwie osoby – pracownika biurowego i gońca. Od 14 kwietnia 1904 r., zaangażowano dodatkowo asystentkę po kursie bibliotekarskim, później – 13 marca 1905 r., do personelu dołączył dr Erwin Ackerknecht, bibliotekarz pomocniczy z Biblioteki Cesarza Wilhelma (Kaiser Wilhelm Bibliothek) w Poznaniu. W 1906 r. kadra składała się już z bibliotekarza miejskiego, bibliotekarza pomocniczego, trzech asystentek, jednego pracownika biurowego, dozorcy i dwóch gońców.

Księgozbiór reorganizowanej przez Kunzego biblioteki, zajmującej prowizoryczne pomieszczenia przy Klosterstraße 1 (dziś ul. Franciszkańska), liczył początkowo ok. 17 000 woluminów. Były to głównie zasoby Biblioteki Ratuszowej (Rathsbibliothek). W trakcie sprawowania urzędu Kunze bardzo aktywnie pozyskiwał kolejne zbiory od instytucji, stowarzyszeń i osób prywatnych, sam również był darczyńcą. Za jego kadencji biblioteka otrzymała m. in. ok. 1400 książek, ofiarowanych przez Elise Grassmann, córkę wydawcy i dziennikarza Roberta Grassmanna[11]. To także dzięki jego staraniom biblioteka uniwersytecka w Greifswaldzie zobowiązała się przekazywać do szczecińskiej książnicy wszystkie wydawane przez uczelnię publikacje i dysertacje akademickie, a Naturwissenschaftliche Verein für Neuvorpommern und Rügen przesłało swoje ogłaszane drukiem od 1869 r. sprawozdania. W marcu 1907 r., kiedy prof. Kunze zrzekł się stanowiska, zbiory biblioteki liczyły ponad 31 000 tomów.

Oprócz gromadzenia i segregacji zbiorów Karl Kunze wiele czasu poświęcił na skrupulatne ich opracowanie oraz sporządzenie katalogów alfabetycznego i rzeczowego, zreformował także dotychczasowy sposób zarządzania instytucją, jak również wprowadził nowe rozwiązania organizacyjne: stworzył nowy wzór księgi akcesji, uregulował układy z księgarzami, uprościł rachunkowość i sporządził nową umowę na usługi introligatorskie, posegregował akta według czytelnego schematu rzeczowego i założył katalog kartkowy dla napływających czasopism oraz innych druków ciągłych[12].

Od jesieni 1904 r. Kunze czuwał także nad postępem prac wykonywanych podczas przebudowy i aranżowania wnętrz na potrzeby biblioteki w dawnym Gimnazjum Miejskim (Stadtgymnasium) przy ulicy Grüne Schanze 8 (obecnie ul. Dworcowa). W drugiej połowie czerwca 1905 r. dyrektor nadzorował relokację zbiorów do nowych pomieszczeń[13]. W uroczystym otwarciu biblioteki w dniu 3 października 1905 r. uczestniczyli również przedstawiciele prasy, którzy następnego dnia odnotowali: „To, co mogliśmy już wczoraj zobaczyć na własne oczy w nowej siedzibie biblioteki, przerosło nasze najśmielsze oczekiwania. Wcześniejsze klasy szkolne zostały pozbawione ścian, dzięki czemu uzyskano wspaniałą, jasną przestrzeń nowej czytelni. Przy funkcjonalnych stołach czytelniczych przewidziano 38 numerowanych miejsc do pracy z książką, oświetlonych elektrycznie, a wszystko to według praktycznych pomysłów bibliotekarza miejskiego dr. Kunzego. Dobrą wentylację czytelni zapewnia urządzenie napędzane silnikiem elektrycznym, jak również przesuwne, duże okna.”[14].


Przypisy

  1. Nachrichten von der K. Gesellschaft der Wissenschaften und der Georg-Augustus-Universität aus dem Jahre 1878. Göttingen 1878, s. 341.
  2. Brandi K. Karl Kunze. "Niedersächsisches Jahrbuch" 1927, Bd. 4, s. 1.
  3. Konstantin Höhlbaum. Urodzony 26 września 1849 r. w Reval, zmarły 2 maja 1904 r. w Gießen historyk i archiwista.
  4. Personalnachrichten. "Zentralbaltt für Bibliothekswesen" 1905, H. 8, s. 347.
  5. "Chronik der Königlichen Universität Greifswald für das Jahr 1896/1897" 1897, s. 38.
  6. "Chronik der Königlichen Universität Greifswald für das Jahr 1898/1899" 1899, s. 43.
  7. "Chronik der Königlichen Universität Greifswald für das Jahr 1901/1902" 1902, s. 10.
  8. "Handbuch für Neu-Vorpommern und das Fürstenthum Rügen" 1898, s. 2.
  9. Verzeichniß der Mitglieder der Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Alterthumskunde. "Baltische Studien" 1900, s. 178.
  10. Adreß- und Geschäfts-Handbuch für Stettin 1905, s. 174.
  11. "Bericht über die Verwaltung der Stettiner Stadtbibliothek. Rechnungsjahr 1903/1904" [1904], s.[3].
  12. "Bericht über die Verwaltung der Stettiner Stadtbibliothek. Rechnungsjahr 1903/1904" [1904], s.[5].
  13. "Jahresbericht der Stettiner Stadtbibliothek" 1906, s. 1.
  14. Im neuen Heim. "Stettiner Neueste Nachrichten" 1905, nr 234, s. 3.