Kijewo

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kijewo
Kijewo
Typ Osiedle administracyjne
Dzielnica Prawobrzeże
Populacja 3 146
Położenie na planie Szczecina
Szczecin Kijewo 2010-05.png
Kijewo 2.jpg

Kijewo (niem. Rosengarten) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, położone w rejonie Prawobrzeża przy skrzyżowaniu autostrady z Berlina z drogami krajowymi nr 3 (kierunek Świnoujście) i nr 10 (kierunek Stargard Szczeciński). W granice Kijewa wchodzi także część Parku Leśnego Dąbie. Graniczy od północy z Klęskowem, z Płonią od zachodu, od południa z Wielgowem, i od wschodu z Dąbiem. Kiedyś do wsi należało Dunikowo-osiedle przemysłowe- oraz Kijewko.

  • Według danych z 29 kwietnia 2012 w osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 3 146 osób[1].
  • Samorząd osiedla Kijewo utworzono w 2003 roku wskutek podziału ówczesnego osiedla Majowe-Kijewo na osiedle Majowe oraz Kijewo[2].

Historia

Kijewo (niem. Rosengarten bei Altdamm), to wschodnia dzielnica Szczecina, granicząca od zachodu z Klęskowem (niem. Hökendorf), z Płonią (niem. Buchholz) od strony wschodniej i południowej oraz z terenami Dąbia (niem. Altdamm) od północy. Do dawnej wsi przynależały w przeszłości dwa niewielkie osiedla: Dunikowo (niem. Rosengarten Plantage) oraz Kijewko (niem. Neu Rosengarten), zniszczone całkowicie w końcu II wojny światowej. Najstarsze znaleziska archeologiczne odnalezione na terenie dzielnicy - dwa toporki z epoki neolitu. W młodszym okresie brązu funkcjonowała tu osada i cmentarzysko ciałopalne z którego wydobyto dwa naczynia gliniane. Z okresu średniowiecza wydobyto osełka, datowane na XII wiek. Kijewo zostało założone na mocy kontraktu z 29 grudnia 1752 roku z miastem Dąbie, potwierdzonego 30 marca 1752 roku przez radcę Kamery Wojenno-Skarbowej Löpera. W momencie założenia Kijewo obejmowało obszar 227 mórg ziemi. Na założenie wsi przyzwoliło pobliskie miasto Dąbie, znajdujące się w odległości 3,5 km (700 prętów) od Kijewa. Kolejnymi dzierżawcami Kijewa byli radca wojenny Wagner, mistrz piekarski Werner, ogrodnik Birkholtz (wzmiankowany w 1780 roku), którzy nabywali dzierżawę drogą kupna. W 1818 roku jako kolejny dzierżawca wymieniany I. Meyer. W XIX wieku w Kijewie funkcjonował tartak nad rzeką Płonią. Według spisu z 1819 roku do majątku należał areał 295 mórg ziemi. Ziemia w Kijewie określana była jako dość słaba, piaszczysta, nadająca się jedynie do uprawy żyta i ziemniaków. Oprócz pól do wsi przynależały też bagna i łąki. W 1830 roku jako dzierżawca majątku wymieniany jest leśnik Schönratdt, a po nim w 1842 roku W.F. Meyer. W 1852 roku majątek uległ parcelacji. Powstała wówczas tzw. Nowa Kolonia (niem. Neue Kolonie) wydzielona z części majątku pomiędzy ul. Sowią i Kurzą, która razem z nim tworzyła Kijewo. Nadzór policyjny nad Kijewem sprawował burmistrz Dąbia. 5 marca 1859 roku na mocy recesu od Kamery Wojenno-Skarbowej z terenu pastwisk miejskich w Dąbiu zostały odłączone łąki użytkowane przez mieszkańców wsi- o powierzchni 111 mórg, a następnie przyłączone do Kijewa. Wcześniej majątek stanowił jednie 40 mórg, które uległy parcelacji pod Nową Kolonię a sama wieś liczyła 324 morgi. Około 1876 roku Kijewo zamieszkiwały 344 osoby zamieszkałe w 50 budynkach. We wsi były też 53 budynki gospodarcze, 3 fabryki, karczma i kuźnia. Fabryki były ulokowane w osiedlu Dunikowo, należącym do Kijewa. Nowa Kolonia składała się z 48 domów zagrodników oraz 52 domów mieszkańców nie posiadających ziemi, wśród których odnotowano: 6 urzędników, rencistę, 2 muzyków, 2 szewców, 2 krawców, kowala, stolarza, 2 kołodziejów, oraz 36 robotników dniówkowych. Wśród zagrodników wymieniani są także karczmarz oraz właściciel sklepu spożywczego. Do wsi należało też miejsce opłat podatku drogowego tzw. Wegegeld-Hebestelle, odnotowane w 1862 roku. Dzieci z Kijewa uczęszczały do szkoły w Sławocieszu (niem. Franzhausen), a wieś należała do parafii przy kościele Mariackim w Dąbiu. Główny trzon wsi zwanej Stara Kolonia lub Rosenburg stanowiła: ul. Zwierzyniecka (niem. Chaussestrasse, później Colowerstrasse), oraz przyległy do niej fragment ul. Niedźwiedziej (niem. Kamerunstrasse). Całe Kijewo liczyło więc 741 mórg. Hodowla obejmowała: 57 koni, 65 wołów, 54 krowy, 92 świnie i 82 owce.

IES64.png Autor opracowania: Marek Łuczak


Właściciele Kijewa

W 1852 Kijewo uległo parcelacji na:

  • Nową Kolonie (nm. Neue Kolonie) od Sowiej do Kurzej
  • Starą Kolonie (nm. Rosenburg) Zwierzyniecka, Niedźwiedzia

Ludność

  • 1885 – 344 osoby
  • 1925 – 1263 osoby
  • 1935 – 1673 osoby
  • 2003 – 2735 osób
  • 2010 – 3124 osób

Komunikacja

Komunikację z innymi osiedlami Prawobrzeża zapewniają linie autobusowe nr: 54, 73, 79, 84, G.

Fauna i Flora

Przez osiedle przepływa rzeczka Niedźwiedzianka, dopływ Płoni tworząca Jeleni Staw, mająca swoje źródło w Puszczy Bukowej oraz rzeczka Trawna (dopływ Niedźwiedzianki) W Kijewie znajduje się:

Dzielnice Kijewa

Kijewo można podzielić na 4 rejony:

  • Stare Kijewo,
  • Bloki,
  • Nowe Kijewo,
  • przemysłową.

Stare Kijewo obejmuje od ulicy Zwierzynieckiej na wschód do ulicy Kurzej. Nowe Kijewo obejmuje od ulicy Zwierzynieckiej na zachód do ulicy Sowiej. Bloki obejmują ulice od Niedźwiedziej na północ do Tarpanowej. Dzielnica przemysłowa obejmuje ulice Kalenicką i Olszynki Grochowskiej.

Kościół pw. św. Jadwigi Królowej

Świątynia mieści się przy ul. Orlej 12 i należy do parafii pod tym samym wezwaniem. Projektantem kościoła był inż. Marian Rozwarski. Budynek ma kształt litery "L", przy czym dłuższe ramię stanowi hala kościoła, a w krótszym mieści się mieszkanie proboszcza i biuro parafialne. Budynek wykonany jest z nieotynkowanej cegły i przykryty dwuspadowym, blaszanym dachem. Kościół posiada niewielką wieżę z dobrze widocznym dzwonem. Świątynia została poświęcona 21.12.1997.

Pomnik poległym w I Wojnie Światowej

W latach 20. XX wieku w parku przy ul. Zajęczej 5 postawiono pomnik poświęcony poległym w I Wojnie Światowej mieszkańcom Kijewa. Pomnik zbudowany był z kamieni polnych tworzących kopiec, z centralnie umieszczoną tablicą z nazwiskami poległych mieszkańców Kijewa. Do naszych czasów zachowały się jedynie kamienne stopnie prowadzące do pomnika.

Cmentarz przy ul.Sowiej

Na początku XX wieku założono cmentarz z kaplicą, pomiędzy ulicami Pawią a Sowią. Powierzchnia cmentarza wynosiła 0,73 ha. Ostatnie pochówki miały miejsce w latach 30. XX wieku. Po wojnie większość nagrobków usunięto oraz rozebrano kaplicę cmentarną. Do naszych zachowała się cześć alei brzozowej główny ciąg komunikacyjny cmentarza, betonowe schody kaplicy oraz 3 pomniki nagrobkowe. Do 2008 schody oraz nagrobki leżały zniszczone i zaniedbane, były dostępne dla każdego później je zabrano.

Restauracje w Kijewie

Cafe Landhaus – ul. Lisia 15 Właścicielem lokalu był Albert Hacbart. Po wojnie w miejscu kawiarni, zbudowano nowy budynek mieszkalny.

Gasthof Rosengarten – ul. Zwierzyniecka 31 Restauracja i kręgielnia. Właścicielem był Wilhelm Lutze. Pozostałością restauracji jest pompa. Obecnie mieści się w tym miejscu komis samochodowy.

Gesellschaftshaus Rosengarten – ul. Zwierzyniecka 10 Właścicielami byli:

  • Hermann Minge (1905)
  • Ernst Schlaak
  • Hermann Schulz
  • Hermann Minge(1939)

Szkoła w Kijewie

Szkoła w Kijewie znajdowała się przy ul. Niedźwiedziej 14 powstała na początku XX. W latach 30. z powodu wzrastającej liczby dzieci do starego budynku dobudowano nowe trójkondygnacyjne skrzydło. Obecnie budynek nie istnieje. W miejscu szkoły znajduje się przystanek autobusowy oraz teren przy nowobudowanym bloku mieszkalnym.

Leśniczówka

Na wschodnim odcinku ul. Zwierzynieckiej 16 znajdowała się leśniczówka w Kijewie. Obecnie budynek nie istnieje a mieści się tam teraz wjazd na autostradę.

Rodzinny Dom Dziecka

Dom dziecka znajdował się na końcu ul. Zajęczej 5 przy drodze do Dunikowa. Został wybudowany na początku XX wieku. Właścicielem był F.Kostner. Po wojnie rozebrany.

Przypisy

Zobacz też

Linki zewnętrzne