Kościół Przemienienia Pańskiego (Mielno, powiat koszaliński)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 09:57, 19 lut 2019 autorstwa Sylwia Wesołowska (dyskusja | edycje) (Sylwia Wesołowska przeniosła stronę Kościół Przemienienia Pańskiego (Mielno) do Kościół Przemienienia Pańskiego (Mielno, powiat koszaliński))
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 143 z dnia 26 kwietnia 1957[1]
Kościół Przemienienia Pańskiego w Mielnie
brak zdjecia
Kościół w Mielnie
Wyznanie rzymskokatolickie
Parafia Parafia Rzymskokatolicka pw. Przemienienia Pańskiego w Mielnie.
Data budowy XV wiek
Data poświęcenia 5 października 1947
Budulec kamień, cegła

Kościół Przemienienia Pańskiego w Mielnie zabytkowy kościół położony w Mielnie w powiecie koszalińskim, w województwie zachodniopomorskim. Pełni funkcję kościoła parafialnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. Przemienienia Pańskiego w Mielnie należącej do dekanatu Mielno diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Historia

Źródła niemieckie i polskie zgodnie utrzymują, że gotycki kościół w Mielnie został wzniesiony w XV wieku, a jego wieża w następnym stuleciu, i mimo rozbudowy z 1856 roku, zdołał zachować swój pierwotny kształt i styl[2]. Za budowniczego kościoła w Mielnie uznaje się Nikolausa (Clausa) von Damitza, który w latach 1509-1531 był dziedzicznym właścicielem Mielna i zarządcą dóbr biskupa kamieńskiego Erazma Manteuffla. Za datę końcową inwestycji podje się rok 1534, w którym książęta pomorscy proklamowali reformację w swym państwie[3]. Istnieją przypuszczenia, że masywna, trzykondygnacyjna wieża kościoła, z uwagi na jego nadmorską lokalizację, mogła spełniać funkcję latarni morskiej. Głównym budulcem świątyni była cegła oraz kamienie, chaotycznie rozmieszczone głazy stanowią skupienia w dolnych partiach ścian[4],dach pokrywała dachówka. Kościół został rozbudowany w połowie XIX wieku, z uwagi na rozwój demograficzny wsi i parafii. Ostatnim pastorem ewangelickim w Mielnie był Wilhelm Kaehler (1934-1946), sprawował swój urząd do pierwszej niedzieli adwentu 1945 roku. Po wojnie posługę duszpasterską dla Mielna sprawowali franciszkanie z Koszalina, parafia pw. Przemienienia Pańskiego została powołana przez biskupa gorzowskiego Teodora Benscha 24 czerwca 1957 roku[5]. [6]

Architektura

Kościół Przemienienia Pańskiego w Mielnie jest przykładem typowego, wiejskiego, jednonawowego kościoła ceglano-kamiennego, którego warsztat budowy i zamysł architektoniczny wyraźnie nawiązują do miejskiej architektury gotyku strefy południowego pobrzeża Bałtyku[7]. Kościół był kilkakrotnie przebudowywany, ostatnio w 1856 roku. Usytuowana od strony zachodniej wieża została wzniesiona w XVI wieku, dwukondygnacyjna, pokryta miedzianym dachem namiotowym o wyciętych połaciach, przechodzącym w bęben ośmioboczny, zwieńczony hełmem ostrołukowym, zakończonym iglicą z kulą i sterczyną. Zachodni portal główny, ostrołukowy (w który wbudowano dwa fragmenty kamieni młyńskich), wprowadza do jednonawowej świątyni, z dobudowaną w 1856 roku częścią transeptu od strony północnej oraz prezbiterium. Od strony północnej i południowej dobudowano pomieszczenia z osobnym wejściem, mieszczące zakrystię. Wewnątrz widoczne są trzy wnęki o półokrągłym łuku od strony południowej i dwie o łuku ostrym od strony północnej. Strop budowli jest plaski, drewniany, chór muzyczny wciągnięty w wieżę.

Zabytek

Z zabytkowego wyposażenia świątyni zachowała się barokowa ambona z XVIII wieku[8] z rzeźbami czterech ewangelistów oraz dwa dzwony, większy o wysokości 80 cm i średnicy jednego metra z majuskułowym napisem: AVE MARIA GRATIA PLENA DOMINUS TECUM i mniejszy z wezwaniem: O REX GLORIAE VENI CUM PACE[9]. Kościół posiada również nieliczne zabytki ruchome, do których zaliczono:

  • lampkę wieczną (neogotyk, II połowa XIX w.)
  • chrzcielnicę (neogotyk, II połowa XIX w.)
  • rzeźby czterech ewangelistów św. Mateusza, Marka, Łukasza i Jana (barok)
  • witraż - Święta Rodzina (neogotyk 1904 rok)
  • witraż - Chrystus Dobry Pasterz (neogotyk, 1904 rok)
  • obraz - Wniebowstąpienie (neobarok, I polowa XIX wieku)
  • krzesło "Dantego" (neorenesans, II połowa XIX wieku)[10]

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. L. Böttger, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Regierungsbezirk Köslin. H,1. Kreis Köslin und Kolberg- Köslin, Stettin 1889, s. 91-92; I. Galicka, H. Sygietyńska, Katalog zabytków sztuki w Polsce. powiat Koszalin, Warszawa 1960.
  3. Kościół w Mielnie jako miejsce kultu i zabytek. Poznań : Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2007, s. 11-12. ISBN 978-83-60247-73-0
  4. M. Ober, Średniowieczna architektura sakralna zachodniopomorskich wsi i miast - problem związków o odrębności. Sztuka średniowieczna na Pomorzu, Szczecin 1989.
  5. Dekret erekcji parafii przy kościele pw. Przemienienia Pańskiego w Mielnie, znak: BXII 13-782/57, APM.
  6. Dominik, Kubicki, Gotyckie świątynie powiatów koszalińskiego i kołobrzeskiego, Pelplin, 2001, s. 182-183.
  7. Kościół w Mielnie, dz. cyt., s. 20.
  8. Magiczne miejsca powiatu koszalińskiego. Koszalin : Starostwo Powiatowe w Koszalinie, 2010, s. 58 ISBN 978-83-931065-1-6
  9. Tamże, s. 183.
  10. Spis wg inwentaryzacji przeprowadzonej przez Biuro Dokumentacji Zabytków w Koszalinie z 15. kwietnia 1983 roku.


Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło