Krzekowo: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (zamienił w treści „ "” na „ „”)
m (zamienił w treści „" ” na „” ”)
 
Linia 21: Linia 21:
 
Na terenie Krzekowa istniały 4 prehistoryczne osady. Większość znalezisk pochodzi z neolitu oraz wczesnego średniowiecza, z okresu paleolitu pochodzi tylko jedno krzemienne narzędzie. Na obecnie zabudowanych terenach znaleziono krzemień oraz pojedyncze, niewydatowane fragmenty ceramiki. Odkryto tu cmentarzysko kultury łużyckiej z okresu halsztackiego. Osady kultury łużyckiej pochodziły z IV-V okresu epoki brązu oraz V i IV-V okresu brązu. Z wczesnego średniowiecza pochodzą osady z VI-VII w. oraz z XIII w., gdzie ujawniono 133 fragmenty ceramiki oraz grot strzały. Zbiory archeologiczne pochodzące z Krzekowa znajdowały się w szkole przy ul. [[Szeroka|Szerokiej]]. Wśród tych zbiorów wymieniane są: dwie siekierki, dłuto, dwa topory oraz grot liściakowaty, pochodzące z okresu neolitu. Przy dzisiejszej ul. [[Sosabowskiego]], w miejscu przez który obecnie przechodzą jezdnie obok skrzyżowania z ul. [[Łukasińskiego]] znajdowała się osada kultury łużyckiej. Przed wojną na terenie późniejszych jednostek [[12 Brygada WOP|Wojsk Ochrony Pogranicza]] oraz armii radzieckiej zlokalizowanych było 7 stanowisk archeologicznych, jednak ich odnalezienie po [[1945]] roku było już niemożliwe.
 
Na terenie Krzekowa istniały 4 prehistoryczne osady. Większość znalezisk pochodzi z neolitu oraz wczesnego średniowiecza, z okresu paleolitu pochodzi tylko jedno krzemienne narzędzie. Na obecnie zabudowanych terenach znaleziono krzemień oraz pojedyncze, niewydatowane fragmenty ceramiki. Odkryto tu cmentarzysko kultury łużyckiej z okresu halsztackiego. Osady kultury łużyckiej pochodziły z IV-V okresu epoki brązu oraz V i IV-V okresu brązu. Z wczesnego średniowiecza pochodzą osady z VI-VII w. oraz z XIII w., gdzie ujawniono 133 fragmenty ceramiki oraz grot strzały. Zbiory archeologiczne pochodzące z Krzekowa znajdowały się w szkole przy ul. [[Szeroka|Szerokiej]]. Wśród tych zbiorów wymieniane są: dwie siekierki, dłuto, dwa topory oraz grot liściakowaty, pochodzące z okresu neolitu. Przy dzisiejszej ul. [[Sosabowskiego]], w miejscu przez który obecnie przechodzą jezdnie obok skrzyżowania z ul. [[Łukasińskiego]] znajdowała się osada kultury łużyckiej. Przed wojną na terenie późniejszych jednostek [[12 Brygada WOP|Wojsk Ochrony Pogranicza]] oraz armii radzieckiej zlokalizowanych było 7 stanowisk archeologicznych, jednak ich odnalezienie po [[1945]] roku było już niemożliwe.
  
Nazwa Crecow pojawia się po raz pierwszy w [[1240]] roku w zapisie, mówiącym o tym że książę Barnim I pobiera dziesięciny z 30 włók wziętych w lenno od biskupa Konrada z Kamienia. W 1261 roku występuje w formie Krecowe, a w 1269 roku- Crecowe. Z [[1246]] roku pochodzi zapis „Crecow de triginta mansis" w dokumencie wydanym w Stołpiu (w Niemczech, nm. Stolp an der Peene), w którym książę [[Barnim I]] dla tamtejszego klasztoru w porozumieniu z biskupem kamieńskim Konradem III, zmienia prawo pobierania dziesięcin z okolicznych wsi Szczecina. Następnie Krzekowo wymieniane jest w dokumencie z [[15 marca]] [[1277]] roku, podpisanym przez księcia [[Barnim I|Barnima I]] w zapisie: ''par donationis ti tulum vereigneten Dorfes Krekow'', gdzie książę przyznał rajcom, wójtowi oraz gminie miejskiej Szczecina wieś [[Osowo]] z 54 włókami oraz wieś Krzekowo z 60 włókami. Miasto weszło wówczas w posiadanie 60 włók we wsi, wraz z karczmą, polami uprawnymi, łąkami, pastwiskami, lasami, jeziorami i młynami. Podatki ze wsi wpływały do kasy miejskiej w Szczecinie, a mieszkańcy Krzekowa mieli prawo do korzystania z praw, wolności i przywilejów miejskich. Natomiast mieszkańcy Szczecina mieli obowiązek utrzymywać wieś według praw własności i praw miejskich. W [[1286]] roku biskup Hermann z Kamienia nadał proboszczowi [[Kolegiata Mariacka|kolegiaty NMP]] prawo duchownego sądownictwa nad kościołem w Krzekowie. Według przekazów źródłowych we wsi znajdowała się również karczma. Prawa własności do wsi Krzekowo z [[1277]] roku zostało potwierdzone przez ks. [[Bogusław IV|Bogusława IV]] w [[1293]] roku, Ottona I w [[1308]] roku i przez ks. [[Warcisław IV|Warcisława IV]] w [[1309]] roku.  
+
Nazwa Crecow pojawia się po raz pierwszy w [[1240]] roku w zapisie, mówiącym o tym że książę Barnim I pobiera dziesięciny z 30 włók wziętych w lenno od biskupa Konrada z Kamienia. W 1261 roku występuje w formie Krecowe, a w 1269 roku- Crecowe. Z [[1246]] roku pochodzi zapis „Crecow de triginta mansis” w dokumencie wydanym w Stołpiu (w Niemczech, nm. Stolp an der Peene), w którym książę [[Barnim I]] dla tamtejszego klasztoru w porozumieniu z biskupem kamieńskim Konradem III, zmienia prawo pobierania dziesięcin z okolicznych wsi Szczecina. Następnie Krzekowo wymieniane jest w dokumencie z [[15 marca]] [[1277]] roku, podpisanym przez księcia [[Barnim I|Barnima I]] w zapisie: ''par donationis ti tulum vereigneten Dorfes Krekow'', gdzie książę przyznał rajcom, wójtowi oraz gminie miejskiej Szczecina wieś [[Osowo]] z 54 włókami oraz wieś Krzekowo z 60 włókami. Miasto weszło wówczas w posiadanie 60 włók we wsi, wraz z karczmą, polami uprawnymi, łąkami, pastwiskami, lasami, jeziorami i młynami. Podatki ze wsi wpływały do kasy miejskiej w Szczecinie, a mieszkańcy Krzekowa mieli prawo do korzystania z praw, wolności i przywilejów miejskich. Natomiast mieszkańcy Szczecina mieli obowiązek utrzymywać wieś według praw własności i praw miejskich. W [[1286]] roku biskup Hermann z Kamienia nadał proboszczowi [[Kolegiata Mariacka|kolegiaty NMP]] prawo duchownego sądownictwa nad kościołem w Krzekowie. Według przekazów źródłowych we wsi znajdowała się również karczma. Prawa własności do wsi Krzekowo z [[1277]] roku zostało potwierdzone przez ks. [[Bogusław IV|Bogusława IV]] w [[1293]] roku, Ottona I w [[1308]] roku i przez ks. [[Warcisław IV|Warcisława IV]] w [[1309]] roku.  
  
 
W [[XV wiek]]u Krzekowo stanowiło w dalszym ciągu własność miasta, które posiadało również inne wsie, jak: [[Niemierzyn]], [[Pomorzany]], [[Gumieńce]], [[Osów]] i [[Mierzyn]]. W [[1460]] roku właścicielem części Krzekowa był [[Jasper Ramin]], który zapisał dochody z Krzekowa w wysokości 200 marek na rzecz kapituły św. Ottona.  
 
W [[XV wiek]]u Krzekowo stanowiło w dalszym ciągu własność miasta, które posiadało również inne wsie, jak: [[Niemierzyn]], [[Pomorzany]], [[Gumieńce]], [[Osów]] i [[Mierzyn]]. W [[1460]] roku właścicielem części Krzekowa był [[Jasper Ramin]], który zapisał dochody z Krzekowa w wysokości 200 marek na rzecz kapituły św. Ottona.  

Aktualna wersja na dzień 13:36, 19 kwi 2013

Krzekowo
Krzekowo
Rondo Prymy - widok w stronę kościoła
Nazwa niemiecka Kreckow
Dzielnica Zachód
Ulica Szeroka
Ulica Szeroka

Krzekowo - (niem. Kreckow) - część miasta od wschodu, północy i południa graniczy z Pogodnem, od północnego-zachodu z gruntami Bezrzecza, a od południowego-zachodu z gruntami wsi Mierzyn.

Krzekowo reprezentuje typ ulicówki, ze zlokalizowanym w środkowej części wschodniej pierzei ulicy kościołem. Podobny typ wsi z kościołem usytuowanym pomiędzy zagrodami przenieśli na te ziemie osadnicy frankijscy z Marchii Brandenburskiej. Bliskość miasta spowodowała specyficzny rozwój wsi, na jej północnym krańcu powstało osiedle wojskowe w regularnym obrysie.

Historia

Na terenie Krzekowa istniały 4 prehistoryczne osady. Większość znalezisk pochodzi z neolitu oraz wczesnego średniowiecza, z okresu paleolitu pochodzi tylko jedno krzemienne narzędzie. Na obecnie zabudowanych terenach znaleziono krzemień oraz pojedyncze, niewydatowane fragmenty ceramiki. Odkryto tu cmentarzysko kultury łużyckiej z okresu halsztackiego. Osady kultury łużyckiej pochodziły z IV-V okresu epoki brązu oraz V i IV-V okresu brązu. Z wczesnego średniowiecza pochodzą osady z VI-VII w. oraz z XIII w., gdzie ujawniono 133 fragmenty ceramiki oraz grot strzały. Zbiory archeologiczne pochodzące z Krzekowa znajdowały się w szkole przy ul. Szerokiej. Wśród tych zbiorów wymieniane są: dwie siekierki, dłuto, dwa topory oraz grot liściakowaty, pochodzące z okresu neolitu. Przy dzisiejszej ul. Sosabowskiego, w miejscu przez który obecnie przechodzą jezdnie obok skrzyżowania z ul. Łukasińskiego znajdowała się osada kultury łużyckiej. Przed wojną na terenie późniejszych jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza oraz armii radzieckiej zlokalizowanych było 7 stanowisk archeologicznych, jednak ich odnalezienie po 1945 roku było już niemożliwe.

Nazwa Crecow pojawia się po raz pierwszy w 1240 roku w zapisie, mówiącym o tym że książę Barnim I pobiera dziesięciny z 30 włók wziętych w lenno od biskupa Konrada z Kamienia. W 1261 roku występuje w formie Krecowe, a w 1269 roku- Crecowe. Z 1246 roku pochodzi zapis „Crecow de triginta mansis” w dokumencie wydanym w Stołpiu (w Niemczech, nm. Stolp an der Peene), w którym książę Barnim I dla tamtejszego klasztoru w porozumieniu z biskupem kamieńskim Konradem III, zmienia prawo pobierania dziesięcin z okolicznych wsi Szczecina. Następnie Krzekowo wymieniane jest w dokumencie z 15 marca 1277 roku, podpisanym przez księcia Barnima I w zapisie: par donationis ti tulum vereigneten Dorfes Krekow, gdzie książę przyznał rajcom, wójtowi oraz gminie miejskiej Szczecina wieś Osowo z 54 włókami oraz wieś Krzekowo z 60 włókami. Miasto weszło wówczas w posiadanie 60 włók we wsi, wraz z karczmą, polami uprawnymi, łąkami, pastwiskami, lasami, jeziorami i młynami. Podatki ze wsi wpływały do kasy miejskiej w Szczecinie, a mieszkańcy Krzekowa mieli prawo do korzystania z praw, wolności i przywilejów miejskich. Natomiast mieszkańcy Szczecina mieli obowiązek utrzymywać wieś według praw własności i praw miejskich. W 1286 roku biskup Hermann z Kamienia nadał proboszczowi kolegiaty NMP prawo duchownego sądownictwa nad kościołem w Krzekowie. Według przekazów źródłowych we wsi znajdowała się również karczma. Prawa własności do wsi Krzekowo z 1277 roku zostało potwierdzone przez ks. Bogusława IV w 1293 roku, Ottona I w 1308 roku i przez ks. Warcisława IV w 1309 roku.

W XV wieku Krzekowo stanowiło w dalszym ciągu własność miasta, które posiadało również inne wsie, jak: Niemierzyn, Pomorzany, Gumieńce, Osów i Mierzyn. W 1460 roku właścicielem części Krzekowa był Jasper Ramin, który zapisał dochody z Krzekowa w wysokości 200 marek na rzecz kapituły św. Ottona.

W XVII wieku w Krzekowie osiedliło się 10 rolników, 2 zagrodników oraz rządca i duchowny. Gleby w Krzekowie były różnej jakości, brakowało wystarczającej ilości pastwisk i łąk, dlatego trzeba było wydzierżawiać pastwiska leśne na Bezrzeczu, za które płacono 16 szefli żyta rocznie. Do Krzekowa należał również las na granicy z Bezrzeczem, z którego mieszkańcy brali drewno na opał. Drewno ciesielskie kupowano w lasach tanowskich (niem. Falkenwalder Forst). Krzekowo rościło pretensje do Głębokiego, które całe należało do Bezrzecza. Nawozy rolnicy sprowadzali ze Szczecina. Do wsi należały 63 włóki ziemi, z tego rządca posiadał 19 włók, pastor- 4, a kościoły w Krzekowie i Świerczewie po 2 włóki. Pozostałe 35 włók należało do rolników. Rządca majątku płacił Radzie Miejskiej Szczecina 500 tal. dzierżawy rocznej. Rolnicy płacili razem 222 szefli żyta i 222 szefli owsa oraz dodatkowo 24 szefli żyta magazynowego. Rządca posiadał owczarnię w majątku Eckerberg z 1300 owcami, natomiast każdy z rolników nie posiadał więcej niż 20 owiec. Każdy rolnik zobowiązany był do pracy na rzecz rządcy 3 dni w tygodniu wraz ze sprzężajem, natomiast zagrodnik 3 dni pracy osobistej. W XIX w. do Krzekowa należał też Wzgórze Napoleona (niem. Deutscher Berg), czyli teren przy ul. Unii Lubelskiej. W październiku 1870 roku w Krzekowie urządzono obóz przy ul. Litewskiej, gdzie w barakach zakwaterowano 17 000 jeńców francuskich.

Krzekowo nie poniosło żadnych strat w trakcie II wojny światowej i 20 września 1945 roku zostało przejęte przez polską administrację. Mieszkańcy dzielnicy zatrudnieni byli głównie w rolnictwie. W latach 60-tych XX wieku nastąpił gwałtowny rozwój ogrodnictwa, dla którego wzniesiono szereg szklarni wzdłuż ul. Szerokiej. W 1970 roku dzielnica liczyła 650 mieszkańców. W latach 90-tych w Krzekowie znajdowała się filia Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej, wytwórnia wód gazowanych przy ul. Modrej, młyn przy ul. Szerokiej oraz schronisko dla nieletnich chłopców przy ul. Modrej 11.

Krzekowo od połowy XX wieku uległo licznym przeobrażeniom. Na terenie dawnego poligonu wojskowego powstało duże osiedle Zawadzkiego-Klonowica, a w dawnych koszarach przy ul. Żołnierskiej powstał duży kompleks akademicki 4 szczecińskich uczelni. Obecnie pod zabudowę mieszkaniową przeznaczane są liczne tereny rolnicze Krzekowa położone przy granicy z Mierzynem i Bezrzeczem.

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Marek Łuczak