Krzyż pamiątkowy (Stara Rudnica)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
krzyż z aniołkami - miejsce upamiętnienia tragedii

Krzyż pamiątkowy (Stara Rudnica) - forma upamiętnienia tragicznego wydarzenia z 11 maja 1956 roku, którego ofiarami byli mieszkańcy Starej Rudnicy.

Z relacji mieszkańców wsi wynika, iż w maju 1956 grupa czterech młodych chłopców udała się nad Odrę w celu wypasu krów. Ze względu na wysoki stan wody zalane zostały wykorzystywane zwykle do tego celu pobliskie pastwiska. Wspomniani mieszkańcy, aby zrealizować zadanie zmuszeni zostali udać się na tzw. bagna, czyli teren położony na wzniesieniu, porośnięty lasem. Zabudowa wsi Starej Rudnica ciągnie się wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 126 oraz nieco na północ od niej, rejon bagien ulokowany jest jeszcze "wyżej", zatem bezpośrednio w pobliżu tego miejsca nie ma żadnych domostw. [1]

Chłopcy rozpalili na polance ognisko, do którego wrzucili znalezione w okolicy niewypały z okresu II wojny światowej. Doszło wówczas do eksplozji, w wyniku której wszyscy czterej mieszkańcy Starej Rudnicy zginęli na miejscu. W wyniku wybuchu ciała zostały zmasakrowane, wedle wstępnych oględzin tylko jedno z nich pozostawało w całości. Hałas przykuł uwagę pozostałych mieszkańców wsi, którzy udali się na miejsce tragedii, a następnie zawiadomili milicję. [2]

Obecność pozostałości po II wojnie światowej w okolicy Starej Rudnicy wiąże się przede wszystkim z wydarzeniami z kwietnia 1945 roku, kiedy dotarł tutaj front wschodni. Jednostki I Armii Wojska Polskiego (wspólnie z Armią Czerwoną) zajęły wówczas pozycje na odcinku od Starej Rudnicy przez Siekierki aż do Gozdowic. W ten sposób przygotowano operację "forsowania Odry". 16 kwietnia 1945 roku po walkach nad rzeką sforsowano niemiecką obronę i przeprawiono się przez rzekę, co umożliwiło w dalszej kolejności rozpoczęcie natarcia na Berlin. [3]

Wkrótce po wydarzeniu ówcześni mieszkańcy zadbali o jego uwiecznienie. W miejscu, gdzie doszło do tragedii wybudowano niewielki, ceglany obelisk, na którym postawiono krzyż. Pod wspomnianym obeliskiem ustawiono tabliczkę, w skrócie informującą o tym, co się wówczas wydarzyło. Wokół na mini-cokołach umieszczono cztery figurki aniołków, zabezpieczone, m.in. przed deszczem, owalnym daszkiem. Całość otoczono drewnianym ogrodzeniem (belki). W pobliżu znajduje się przybity do drzewa, drugi krzyż (drewniany). Według relacji mieszkańców w tym miejscu stał w czasie wybuchu chłopiec, którego ciało zostało najmniej uszkodzone podczas eksplozji. Obecnie miejsce to jest mocno zaniedbane, zniknęła wspomniana powyżej tabliczka, a niektóre elementy (np. aniołki) są w złym stanie technicznym. [4] [5]

Tragicznie zmarli mieszkańcy Starej Rudnicy: [6]

  • Józef Łabudziński
  • Jan Jurszan
  • Piotr Jurszan
  • Jerzy Nowicki

Treść znajdującego się niegdyś na tablicy napisu: Ś. (krzyż) P.

W TYM MIEJSCU DNIA 11 V 1956 O GODZ. [10]

ZGINĘLI ŚMIERCIĄ TRAGICZNĄ

ŁABUDZIŃSKI JÓZEF LAT [8-9]

JURSZAN JAN LAT [8-9]

JURSZAN PIOTR LAT 12

NOWICKI JERZY LAT 12

ZASZŁO IM SŁOŃCE - KIEDY BYŁ JESZCZE DZIEŃ

PRZECHODNIU WESTCHNIJ DO BOGA ZA SPOKÓJ MAŁYCH DUSZ

W nawiasie kwadratowym oznaczono całkowicie niewidoczne bądź trudne do odczytania fragmenty ze zdjęcia tablicy, wykonanego niedługo przed jej zniknięciem. Wiek dwójki dzieci został oznaczony w oparciu o informacje, które udało się uzyskać od mieszkańców wsi. Godzina tragedii odtworzono na podstawie niewyraźnego zapisku z fotografii, zatem możliwa jest ewentualna pomyłka.

Bibliografia

  • Nowak A., Tragedia na bagnach, w: Karwan M. (red.), "Most, Die Brücke" nr 8/1/2013 (bezpłatny dodatek "Przeglądu Cedyńskiego"), Cedyńskie szlaki - Stara Rudnica. Alt Rüdnitz, Cedyński Ośrodek Kultury i Sportu, Cedynia 2013, s. 7 [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://www.cokiscedynia.pl/strona1/most/mostmarzec2013.pdf.

Linki zewnętrzne

  • Zdjęcia pamiątkowego krzyża umieszczone na portalu Neumark.pl - uwieczniono tam m.in. nieistniejącą obecnie tabliczkę

Przypisy

  1. Nowak A., Tragedia na bagnach, w: Karwan M. (red.), "Most, Die Brücke" nr 8/1/2013 (bezpłatny dodatek "Przeglądu Cedyńskiego"), Cedyńskie szlaki - Stara Rudnica. Alt Rüdnitz, Cedyński Ośrodek Kultury i Sportu, Cedynia 2013, s. 7 [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://www.cokiscedynia.pl/strona1/most/mostmarzec2013.pdf
  2. Nowak A., Tragedia na bagnach, w: Karwan M. (red.), "Most, Die Brücke" nr 8/1/2013 (bezpłatny dodatek "Przeglądu Cedyńskiego"), Cedyńskie szlaki - Stara Rudnica. Alt Rüdnitz, Cedyński Ośrodek Kultury i Sportu, Cedynia 2013, s. 7 [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://www.cokiscedynia.pl/strona1/most/mostmarzec2013.pdf
  3. Forsowanie Odry, w: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego - Pomorze Zachodnie na kartach historii [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://www.historia.wzp.pl/index.php?treeid=249
  4. Nowak A., Tragedia na bagnach, w: Karwan M. (red.), "Most, Die Brücke" nr 8/1/2013 (bezpłatny dodatek "Przeglądu Cedyńskiego"), Cedyńskie szlaki - Stara Rudnica. Alt Rüdnitz, Cedyński Ośrodek Kultury i Sportu, Cedynia 2013, s. 7 [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://www.cokiscedynia.pl/strona1/most/mostmarzec2013.pdf
  5. Krzyż w lesie koło Starej Rudnicy, w: Portal Neumark.pl [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://neumark.pl/main.php?obiekt=stararudnicakrzyz&lang=pl
  6. Krzyż w lesie koło Starej Rudnicy, w: Portal Neumark.pl [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://neumark.pl/main.php?obiekt=stararudnicakrzyz&lang=pl

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Jan Skolimowski