Ludwig Giesebrecht: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 41: Linia 41:
 
Wiersze pisał od wczesnej młodości. Jako autor zdobył popularność i uznanie czytelników. Do jego utworów muzykę komponował [[Carl Loewe]].  
 
Wiersze pisał od wczesnej młodości. Jako autor zdobył popularność i uznanie czytelników. Do jego utworów muzykę komponował [[Carl Loewe]].  
 
Spuścizna literacka Ludwiga Giesebrechta nie jest - jak dotąd - tłumaczona na język polski. O jakości jego liryki świadczy kongenialny przekład [[Erazm Kuźma|Erazma Kuźmy]] wiersza ''Dichterwunsch''<ref>Erazm Kuźma, Refleksje o kulturze pomorskiej na przestrzeni wieków, w: Kongres Pomorski. Od historii ku przyszłości Pomorza, pod red. H. Bronka i E. Włodarczyka, Szczecin 1999, s. 74.</ref>:
 
Spuścizna literacka Ludwiga Giesebrechta nie jest - jak dotąd - tłumaczona na język polski. O jakości jego liryki świadczy kongenialny przekład [[Erazm Kuźma|Erazma Kuźmy]] wiersza ''Dichterwunsch''<ref>Erazm Kuźma, Refleksje o kulturze pomorskiej na przestrzeni wieków, w: Kongres Pomorski. Od historii ku przyszłości Pomorza, pod red. H. Bronka i E. Włodarczyka, Szczecin 1999, s. 74.</ref>:
Dichterwunsch       Pragnienie poety
 
  
Wir haben in unseren Tagen W czasie naszych dni
+
''Pragnienie poety''
Der Alten vor uns gedacht; pamiętaliśmy o przodkach;
 
Wer aber wird nach uns fragen,         ale kto o nas zapyta
 
Wenn über uns ruhet die Nacht?         kiedy ogarnie nas noc?
 
  
Wird sich meine Seele erheben         Moja dusza wzniesie się w górę
+
:W czasie naszych dni
Hinauf in das ewige Licht: do wiecznego światła
+
:pamiętaliśmy o przodkach;
Doch nieden auch möcht ich leben ale tu, na dole także chciałbym żyć
+
:ale kto o nas zapyta,
Im Herzen das von mir spricht.         w sercach, które mówią o mnie.
+
:kiedy ogarnie nas noc?
  
Wer mag dahinein sich versenken, Kto zanurza się w nicość
+
:Moja dusza wzniesie się w górę
Der sage und klinge mit an: ten pragnie i prosi:
+
:do wiecznego światła:
Daß nach uns ein Angedenken         niech nas chroni pamięć
+
:ale tu, na dole także chciałbym żyć
Still wahre, was wir gethan. tego, co dokonaliśmy.
+
:w sercach, które mówią o mnie.
 +
 
 +
:Kto zanurza się w nicość,
 +
:ten pragnie i prosi:
 +
:niech nas chroni pamięć
 +
:tego, co dokonaliśmy.
 +
 
 +
''Dichterwunsch ''      
 +
 
 +
:Wir haben in unseren Tagen
 +
:Der Alten vor uns gedacht;
 +
:Wer aber wird nach uns fragen,
 +
:Wenn über uns ruhet die Nacht?
 +
 
 +
:Wird sich meine Seele erheben        
 +
:Hinauf in das ewige Licht:
 +
:Doch nieden auch möcht ich leben
 +
:Im Herzen das von mir spricht.        
 +
 
 +
:Wer mag dahinein sich versenken,
 +
:Der sage und klinge mit an:
 +
:Daß nach uns ein Angedenken          
 +
:Still wahre, was wir gethan.
  
 
== Wyróżnienia: ==
 
== Wyróżnienia: ==

Wersja z 03:13, 31 paź 2015

Ludwig Giesebrecht
historyk, filozof, pedagog i poeta
Data urodzenia 5 lipca 1792
Miejsce urodzenia Mirow
Data śmierci 18 marca 1873
Miejsce śmierci Jasienica
Miejsce spoczynku Jasienica
Narodowość niemiecka


Ludwig Giesebrecht (1792-1873)- historyk, filozof, pedagog i poeta

Życie:

Heinrich Ludwig Theodor Giesebrecht urodził się 5 lipca 1792 r. w Mirow w Meklemburgii-Strelitz, był trzecim synem pastora Benjamina Christiana Heinricha Giesebrechta (1741-1826) i jego żony Elżbiety Leithäuser. Spośród dziewięciorga dzieci tej pary, czterej synowie osiagnęli wybitne miejsca w kulturze, obok Ludwiga, także Carl (17821832, profesor języków starożytnych i poeta; jego córka Clara Christiane (18191893) była prababką Ulrike Meinhof), Adolf (17901855, pedagog i radca szkolny) i brat-bliźniak Ludwiga, Friedrich (17921875, teolog).

Po ukończeniu szkoły w Mirow wraz ze swym bratem Friedrichem rozpoczął edukacją w słynącym z wysokiego poziomu nauczania Gymnasium zum Grauen Kloster w Berlinie. W 1813 r. zgłosił się jako ochotnik do regimentu huzarów, uczestnicząc w wojnie przeciw Napoleonowi (1813-1815). Wziął udział w zwycięskiej dla wojsk koalicji antynapoleońskiej bitwie nad Kaczawą (pod Legnicą, Schlacht an der Katzbach, 26 sierpnia 1813 r.). Z powodu choroby Giesebrecht przerwał służbę w wojsku, a po powrocie do zdrowia rozpoczął studia na Uniwersytecie w Greifswaldzie. Ponownie zaciągnął się do armii i wraz z nią dotarł do Francji. Po ostatecznej klęsce Napoleona wrócił do ojczyzny.

W 1816 r. podjął pracę, jako nauczyciel historii i literatury w Połączonym Królewsko-Miejskim Gimnazjum w Szczecinie (Vereinigtes Königliches und Stadt-Gymnasium; od 1869 r. Königliches Marienstiftsgymnasium / Gimnazjum Mariackie). W 1826 r. uzyskał tytuł profesora.

W okresie Wiosny Ludów (1848-1849) był deputowanym do Parlamentu Frankfurckiego (Frankfurter Nationalversammlung).

W stan spoczynku przeszedł w 1866 r. W tym samym roku przeniósł się do Jasienicy, gdzie 18 marca 1873 roku zmarł.

Nauczyciel:

W szkole przepracował 50 lat. Był cenionym nauczycielem, interesowały go zagadnienia pedagogiki. Podzielał poglądy Wilhelma Humboldta o potrzebie oparcia kształcenia na ideach wychowawczych starożytności, mocniej jednak akcentował konieczność dostosowania ich do czasów współczesnych.

Badacz:

Ludwig Giesebrecht był jednym z pionierów badań nad Słowiańszczyzną Zachodnią. Swe studia nad historią Słowian podsumował w wydanej w Berlinie w 1843 r. trzytomowej pracy Wendische Geschichten aus den Jahren 780 bis 1182. Interesowała go archeologia i słowiański okres dziejów Pomorza. Nie stronił od działaności społecznej. W 1824 roku został sekretarzem Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Alterthumskunde). Od 1826 roku pełnił stanowisko współredaktora pisma literacko-naukowego ''Neue Pommersche Provinzialblätter'' i - z konieczności - jego głównego autora. Publikował także w założonym w 1832 r. piśmie ''Baltische Studien''.

Poeta:

Wiersze pisał od wczesnej młodości. Jako autor zdobył popularność i uznanie czytelników. Do jego utworów muzykę komponował Carl Loewe. Spuścizna literacka Ludwiga Giesebrechta nie jest - jak dotąd - tłumaczona na język polski. O jakości jego liryki świadczy kongenialny przekład Erazma Kuźmy wiersza Dichterwunsch[1]:

Pragnienie poety

W czasie naszych dni
pamiętaliśmy o przodkach;
ale kto o nas zapyta,
kiedy ogarnie nas noc?
Moja dusza wzniesie się w górę
do wiecznego światła:
ale tu, na dole także chciałbym żyć
w sercach, które mówią o mnie.
Kto zanurza się w nicość,
ten pragnie i prosi:
niech nas chroni pamięć
tego, co dokonaliśmy.

Dichterwunsch

Wir haben in unseren Tagen
Der Alten vor uns gedacht;
Wer aber wird nach uns fragen,
Wenn über uns ruhet die Nacht?
Wird sich meine Seele erheben
Hinauf in das ewige Licht:
Doch nieden auch möcht ich leben
Im Herzen das von mir spricht.
Wer mag dahinein sich versenken,
Der sage und klinge mit an:
Daß nach uns ein Angedenken
Still wahre, was wir gethan.

Wyróżnienia:

Za swą działalność był wyróżniany i nagradzany. W 1827 r. zasługi Giesebrechta podkreślał w obecności księcia Fryderyka Wilhelma nadprezydent Prowincji Pomorskiej, August Sack[2], mimo, że nie zawsze się z nim zgadzał. W 1861 roku Giesebrecht został odznaczony Orderem Orła Czerwonego IV klasy (Roter Adlerorden), w 1866 Orderem Domu Hohenzollernów (Königlicher Hausorden von Hohenzollern). W 1862 r. Uniwersytet Albertyna w Królewcu (Albertus-Universität Königsberg) nadał mu tytuł doctora honoris causa, a w 1866 r. - Uniwersytet w Greifswaldzie.

Ważniejsze prace:

[3]

  • Zur Ottenfeier, ein Gedicht, Greifswald 1824,
  • Epische Dichtungen, Stettin 1827,
  • Lehrbuch der Geschichte, Berlin 1833, Stettin 1836, 1846
  • Der Rostocker Landfriede und sein Einfluß auf Pommern, w: Baltische Studien, AF, Bd 2, Heft 1, Stettin 1833, s. 101-106 Baltische Studien - Google Książki
  • Ueber die neueste Deutung der Norddeutschen Grabalterthümer, w: Baltische Studien, AF, Bd 5, Heft 2, Stettin 1838, s. 46-49
  • Ueber die Religion der Wendischen Völker an der Ostsee, w: Baltische Studien, AF, Bd 6, Heft 1, Stettin 1839, s. 128-161
  • Zur Beurtheilung Adams von Bremen, w: Baltische Studien, AF, Bd 6, Heft 1, Stettin 1839, s. 183-203
  • Wendische Runen, w: Baltische Studien, AF, Bd 6, Heft 1, Stettin 1839, s. 239-243
  • Gedichte, Leipzig 1836; Stettin 1867
  • Wendische Geschichten vor der Karolingerzeit, w: Baltische Studien, AF Bd 6, Heft 2, Stettin 1839, s. 1-16
  • Wendische Geschichten der Karolingerzeit, w: Baltische Studien, AF Bd 6, Heft 2, Stettin 1839, s. 123-186
  • Wendische Geschichten aus der Zeit der ersten Ludolfinger, w: Baltische Studien, AF, Bd 7, Heft 1, Stettin 1840, s. 1-110
  • Zur Chronologie der ältesten Pommerschen Urkunden, w: Baltische Studien, AF, Bd 9, Heft 2, Stettin 1843, s. 165-172
  • Archäologische Bemerkungen. Ackerbau in der Steinzeit, w: Baltische Studien, AF, Bd 9, Heft 2, Stettin 1843, s. 173-183
  • Wendische Geschichten aus den Jahren 780 bis 1182, Berlin 1843:

Band 1 Band 2 Band 3

  • Ein Wort zu Thorlacius, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 1, Stettin 1844, s. 129-137
  • Stettin, Sczecino und Burstaborg, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 2, Stettin 1844, s. 1-10
  • Die Zeichen des Donnergottes diesseits der Ostsee, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 2, Stettin 1844, s. 27-75
  • Die Gräber des Greifengeschlechts heidnischer Zeit, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 2, Stettin 1844, s. 76-120
  • Über den Burgwall bei Kriwitz, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 2, Stettin 1844, s. 175-179
  • Maciejowski, der Wendenfreund, w: Baltische Studien, AF, Bd 10, Heft 2, Stettin 1844, s. 180-192
  • Sechs Gefäße aus der Vorzeit des Luitizerlandes, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 1, Stettin 1845, s. 22-79
  • Die Landwehre der Pommern und der Polen zu Anfang des zwölften Jahrhunderts, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 1, Stettin 1845, s. 147-190
  • Das Pommersche Landwehr an der Ostsee, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 1-29
  • Alterthümer aus der Pommerschen Landwehr an der Ostsee, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 30-57
  • Die Trigorki, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 91-104
  • Die Landwehre der Luitizer und der Pommern auf beiden Seiten der Oder, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 105-117
  • Luitizische Landwehre, w: Baltische Studien, AF, Bd 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 149-188
  • Zwei Idolsteine, w: Baltische Studien, AF, Band 11, Heft 2, Stettin 1845, s. 189-192
  • Archäologische Untersuchungen, w: Baltische Studien, AF, Bd 12, Heft 1, Stettin 1846, s. 1-146
  • Damaris. Zeitschrift, 5 Bände, Stettin 1860–1865

Bibliografia:

  • Maciej Szukała, Powstanie i działalność Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie w latach 1824-1918, Szczecin 2000
  • Erazm Kuźma, Refleksje o kulturze pomorskiej na przestrzeni wieków, w: Kongres Pomorski. Od historii ku przyszłości Pomorza, pod red. H. Bronka i E. Włodarczyka, Szczecin 1999
  • Franz Kern, Giesebrecht Heinrich Ludwig Theodor, w: Allgemeine Deutsche Biographie, Bd 9, Leipzig 1879, s. 159-161
  • Eckhard Wendt, Stettiner Lebensbilder. Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Pommern, Reihe V, Bd 40, Köln Weimar Wien 2004, s. 181–183.
  • Erazm Kuźma, Refleksje o kulturze pomorskiej na przestrzeni wieków, w: Kongres Pomorski. Od historii ku przyszłości Pomorza, pod red. H. Bronka i E. Włodarczyka, Szczecin 1999, s. 74.
  • Maciej Szukała, Powstanie i działalność Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie w latach 1824-1918, Szczecin 2000, s. 69.
  • Na podstawie: https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Giesebrecht