Marian Nyczka

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 15:01, 12 lis 2019 autorstwa Sylwia Wesołowska (dyskusja | edycje) (→‎Bibliografia)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Nyczka (1925-1986) – artysta malarz, grafik

Życiorys

Marian Nyczka urodził się 15 listopada 1925 roku w Kiełczewie (pow. kościański). W latach 1948-1953 studiował pod kierunkiem prof. Juliusza Studnickiego i prof. Jacka Żuławskiego w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Sopocie. Dyplom uzyskał w Gdańsku w 1955 roku.

Od 1953 roku w Szczecinie. Współtworzył tzw. grupę sopocką, w skład której weszli przybyli do Szczecina młodzi artyści, wychowankowie sopockiej PWSSP. Ponadto był członkiem grup twórczych: Grupa 7, Grupa 3, Grupa 13. Uprawiał malarstwo i grafikę. Specjalizował się w linorycie. Jego kompozycje figuralne i pejzaże powstawały pod wyraźnym wpływem kubizmu, zwłaszcza twórczości Pabla Picassa.

Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego, Zamku Książąt Pomorskich i Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze oraz zbiorach prywatnych w kraju i za granicą. Był cenionym autorem ex librisów (m.in. w zbiorach Książnicy Pomorskiej im. S. Staszica w Szczecinie). W latach 1967-1970 należał do zespołu redakcyjnego kwartalnika „Vineta”, w którym odpowiedzialna była za plastykę.

Zmarł 9 stycznia 1986 roku w Szczecinie. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Kościanie przy ul. Ks. Bączkowskiego (kw. E5-1-41).

W listopadzie 2007 roku z inicjatywy Stowarzyszenia „Czas Przestrzeń Tożsamość” na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie posadzono Drzewko Pamięci, którym uhonorowano malarza jako osobę zasłużoną dla życia kulturalnego Szczecina.

Twórczość (wybór)

  • Port I - linoryt (40 x 63 cm)
  • Port II - linoryt (60 x 50 cm)
  • 1956Sieciarka - monotypia
  • 1958 - Portret z sową - linoryt
  • 1959 - Kobieta rano - linoryt
  • 1966Poranna toaleta - olej, płótno (90 x 110 cm)
  • 1966Portret Marianny - olej, płótno (100 x 70 cm)
  • 1968Spotkanie VI - linoryt (50 x 62 cm)
  • 1974Spotkanie VII - olej, płótno (100 x 80 cm)



Wybrane prace



Wystawy

Wystawy indywidualne

  • 1960 – wystawa malarstwa (wspólnie z Grażyną Harmacińską), BWA Szczecin (grudzień)
  • 1961 – wystawa malarstwa i grafiki (wspólnie z Jerzym Brzozowskimi Edmundem Witkowskim), BWA Szczecin (październik-listopad)
  • 1962 – Koszalin
  • 1963 – Złotów
  • 1963 – wystawa grafiki, Arsenał Poznań
  • 1964 – wystawa grafiki, BWA Lublin
  • 1966 – wystawa grafiki, Szczecin (luty-marzec)
  • 1971 – BWA Szczecin
  • 1983 – wystawa jubileuszowa, Muzeum Narodowe Szczecin
  • 1987 – Marian Nyczka 1925-1986. Linoryty, Galeria Kordegarda Warszawa

Wystawy zbiorowe

  • 1953 – X-lecie Ludowego Wojska Polskiego w Plastyce, Warszawa
  • 1954 – IV Ogólnopolska Wystawa Plastyki, Warszawa
  • 1954-1956 – wystawy „Plastyki Ziem Nadodrzańskich”, Wrocław
  • 1956 – I Ogólnopolska Wystawa Grafiki Artystycznej i Rysunku, Warszawa
  • 1956 – XII Zimowa Wystawa Plastyki, Radom
  • 1957 – I Wystawa Grupy Siedmiu, Warszawa
  • 1958 – II Wystawa Grupy Siedmiu, Poznań
  • 1959 – II Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej, Warszawa
  • 1959 – II Ogólnopolska Wystawa Grafiki Artystycznej i Rysunku, Warszawa
  • 1959 – XII Festiwal, Sopot
  • 1960 – Wiosna Opolska, Opole
  • 1960 – I Biennale Grafiki, Kraków
  • 1961 – Ogólnopolska wystawa grafiki, Zachęta, Warszawa
  • 1961-1962 – Polskie Dzieło Plastyczne w XV-lecie PRL, Muzeum Narodowe Warszawa
  • 1961-1962 – wystawa okręgowa Związku Polskich Artystów Plastyków, sala CBWA w Muzeum Pomorza Zachodniego, Szczecin (grudzień 1961-styczeń 1962)
  • 1961-1966 – wystawy „Plastyki Ziem Nadodrzańskich”, Wrocław
  • 1962 – Wiosna Opolska, Opole
  • 1962 – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin (lipiec-sierpień)
  • 1962 – II Biennale Grafiki, Kraków
  • 1962 – I Przegląd Malarstwa, Grafiki i Rzeźby o charakterze ogólnopolskim, Pawilon Wystawowy ZPAP, Bielsko-Biała
  • 1963 – Grupa Szczecińska, BWA Łódź, Galeria MDM Warszawa
  • 1963 – „Złote Grono'63”, BWA Zielona Góra
  • 1964 – Wiosna Opolska, Opole
  • 1964 – III Biennale Grafiki, Kraków
  • 1964 – V Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej, Warszawa
  • 1964 – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1965 – III Ogólnopolska Wystawa Malarstwa i Grafiki, Bielsko-Biała
  • 1965 – „Złote Grono'65”, BWA Zielona Góra
  • 1965 – „20 lat PRL w twórczości plastycznej”, Warszawa
  • 1966 – I Międzynarodowe Biennale Grafiki, Kraków
  • 1966 – Wiosna Opolska, Opole
  • 1966 – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1966 – IV Ogólnopolska Wystawa Malarstwa i Grafiki, Bielsko-Biała
  • 1968 – II Międzynarodowe Biennale Grafiki, Kraków
  • 1968 – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1969 – „Złote Grono'69”, BWA Zielona Góra
  • 1969 – IV Ogólnopolska Wystawa Grafiki, Warszawa
  • 1970 – III Ogólnopolskie Subskrypcje Grafiki Artystycznej, Warszawa
  • 1970 – V Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1971 – V Ogólnopolska Wystawa Grafiki, Muzeum Narodowe Poznań
  • 1971 – Szczecińskie Dzieło Plastyczne w XXV-lecie ZPAP i XX-lecie PSP, BWA Szczecin
  • 1972 – VI Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin
  • 1974 – VII Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, BWA Szczecin
  • 1975 – Współczesność, XXX-lecie Plastyki Szczecińskiej, BWA Szczecin
  • 1980 – Plastyka szczecińska 1945-1980, Muzeum Narodowe Szczecin
  • 1985 – Plastyka Ziem Zachodnich i Północnych w 40-lecie powrotu do Macierzy, BWA Olsztyn
  • 1993 – Szczecińska sztuka współczesna 1945-1993, Muzeum Narodowe Szczecin
  • 1993 – Grupa Sopocka 1953-1993, Muzeum Narodowe Szczecin

Wystawy zagraniczne

  • 1961-1963 – Polski Ruch Rewolucyjny w Sztuce (Berlin, Pekin, Hanoi, Ułan Bator, Bukareszt, Bratysława)
  • 1965 – Młoda Plastyka Szczecińska, Aarhus (Dania)
  • 1965 – Morze Bałtyckie - morzem pokoju, Rostock (NRD)
  • 1965 – Szwecja
  • 1966 – Ankara, Stambuł (Turcja)
  • 1966 – New Dehli (Indie)
  • 1966 – USA
  • 1967 – Urugwaj
  • 1968 – Santiago de Chile (Chile)
  • 1968 – Dania
  • 1969 – Sao Paulo (Brazylia)
  • 1969 – Jugosławia
  • 1970 – Plastyka i architektura, Rostock (NRD)
  • 1970 – Wystawa Grafiki Polskiej, Lagos (Portugalia)
  • 1970 – Wystawa Grafiki Polskiej, Ryga, Moskwa (ZSRR)
  • 1970 – Nigeria
  • 1974 – Współczesna grafika marynistyczna - ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, Turku (Finlandia), Midllesbrough (Anglia)
  • 1977 – Współczesna grafika marynistyczna - ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, Berlin (NRD)
  • 1978 – Współczesna Sztuka Wybrzeża - ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, Skagen (Dania)
  • 1979 – Współczesna Sztuka Wybrzeża - ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, Lubeka (RFN)
  • 1979 – Wystawa Grafiki Polskiej, Moskwa (ZSRR)



Nagrody

  • 1960 – I nagroda w konkursie Wiosny Opolskiej
  • 1962 – I nagroda w konkursie Wiosny Opolskiej
  • 1962 – nagroda Miasta Szczecina
  • 1964 – III nagroda w konkursie Wiosny Opolskiej
  • 1965 – nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki
  • 1966 – I nagroda w konkursie Wiosny Opolskiej
  • 1966 – brązowy medal na IV Ogólnopolskiej Wystawie Malarstwa i Grafiki w Bielsku-Białej ("Bielska Jesień”) za Portret Marianny
  • 1966 – nagroda w konkursie Piękno Ziemi Szczecińskiej zorganizowanym przez Wydział Kultury WRN w Szczecinie z okazji 20-lecia Pomorza Zachodniego
  • 1968 – brązowy medal na IV Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1964 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1968 – złota odznaka „Zasłużony Pracownik Morza"
  • 1974Złota Odznaka Gryfa Pomorskiego
  • 1981 – Srebrny Krzyż Zasługi



O twórcy

  • W środowisku szczecińskim w początkowym okresie artysta pozostawał odosobniony w swoich poczynaniach w dziedzinie grafiki, utrzymywał jednakże bliskie kontakty z twórcami innych ośrodków, śledził też z uwagą wydarzenia artystyczne w kraju i na świecie. Za swego mistrza obrał Picassa. Bogactwo interpretacji grafiki wielkiego twórcy stało się dla Nyczki przedmiotem dociekliwych analiz i studiów, przyswajania zabiegów warsztatowych, sposobu rozczłonkowywania i zespalania formy i jak się okazało, także akceptowania postkubistycznych idei. Z wielorakich poczynań Picassa w grafice Nyczka skupiał uwagę tylko na niektórych, tych przydatnych do wypracowania i formułowania własnego stylu. (Jadwiga Najdowa w katalogu do wystawy indywidualnej Mariana Nyczki Z galerii wspomnień)



Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autorka hasła Jadwiga Najdowa), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
  • Jadwiga Najdowa, Plastyka szczecińska w latach 1945-1960, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1962
  • Wystawa Szczecińskie Dzieło Plastyczne w XXV-lecie ZPAP i XX-lecie PSP (katalog pod red. Jerzego Brzozowskiego, Tadeusza Eysymonta, Janiny Kosińskiej), ZPAP, Szczecin 1970
  • Z galerii wspomnień (pod red. Eugeniusza Kusa, Barbary Igielskiej, Jarosława Eysymonta), Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Szczecin 2006
  • Nyczka miasto kobiet : twórczość Mariana Nyczki = Marian Nyczka und sein Werk / pomysłodawca Andrzej Łazowski ; tłumaczenie na niemiecki Heidi Beryt. Szczecin : Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość : Drukarnia Kadruk 2018



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz