Pałac (Krzymów): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 13: Linia 13:
 
'''Pałac w [[Krzymów|Krzymowie]]''' (niem. ''Hanseberg'', [[gmina Chojna]])
 
'''Pałac w [[Krzymów|Krzymowie]]''' (niem. ''Hanseberg'', [[gmina Chojna]])
 
==Wieś==
 
==Wieś==
Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z [[1332]] roku. W [[1337]] roku wieś była lokowana na prawie niemieckim i należała do rodziny von Sydowów. W XVI wieku części wsi należały do miasta [[Chojna]] oraz rodów von Straussów, von Ellingów i von Wedlów.  
+
Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z [[1332]] roku. W [[1337]] roku wieś była lokowana na prawie niemieckim i należała do rodziny von Sydowów. W [[XVI wiek]]u części wsi należały do miasta [[Chojna]] oraz rodów von Straussów, von Ellingów i von Wedlów.  
  
 
W [[1718]] roku właścicielem miejscowości była rodzina von Sydowów. W tym czasie wieś obejmowała 12 gospodarstw chłopskich po 2 łany i 12 zagrodniczych po 1 łanie.  
 
W [[1718]] roku właścicielem miejscowości była rodzina von Sydowów. W tym czasie wieś obejmowała 12 gospodarstw chłopskich po 2 łany i 12 zagrodniczych po 1 łanie.  
  
Od połowy XVIII wieku do początku XIX wieku wieś zmieniała właścicieli. W [[1748]] roku właścicielem wsi był radca chojeński Anton Ludwig Kruger, w [[1799]] roku Adolf Adler von Byern, w [[1804]] roku  
+
Od połowy [[XVIII wiek]]u do początku [[XIX wiek]]u wieś zmieniała właścicieli. W [[1748]] roku właścicielem wsi był radca chojeński Anton Ludwig Kruger, w [[1799]] roku Adolf Adler von Byern, w [[1804]] roku von Vedel-Parlow, w [[1808]] roku von Wiltnitz (Wulknitz). W latach [[1809]]–[[1815]] właścicielem był książę von Hardenberg, a w [[1815]] roku niejaki Sebert, dyrektor banku ze Szczecina. W [[1816]] roku właścicielem majątku został Johann Heinrich Neumann z Berlina. W rękach rodziny Neumannów majątek pozostał do [[1945]] roku.  
von Vedel-Parlow, w [[1808]] roku von Wiltnitz (Wulknitz). W latach [[1809]]–[[1815]] właścicielem był książę von Hardenberg, a w [[1815]] roku niejaki Sebert, dyrektor banku ze Szczecina. W [[1816]] roku właścicielem majątku został Johann Heinrich Neumann z Berlina. W rękach rodziny Neumannów majątek pozostał do [[1945]] roku.  
 
  
 
W połowie XIX wieku majątek, razem z niewielkim folwarkiem w Krzymówku (''Vorwerk Amalienhof''), obejmował 4 212 mórg ziemi, z czego około 1 000 mórg przypadało na lasy. W [[1929]] roku majątek obejmował 1 313 ha ziemi (900 ha przypadało na grunty orne i 290 ha na lasy).  
 
W połowie XIX wieku majątek, razem z niewielkim folwarkiem w Krzymówku (''Vorwerk Amalienhof''), obejmował 4 212 mórg ziemi, z czego około 1 000 mórg przypadało na lasy. W [[1929]] roku majątek obejmował 1 313 ha ziemi (900 ha przypadało na grunty orne i 290 ha na lasy).  
Linia 25: Linia 24:
 
==Dwór==
 
==Dwór==
 
We wsi znajduje się pałac, o powierzchni 1 880 m<sup>2</sup>, zbudowany w latach [[1824]]–[[1830]] w stylu klasycystycznym z elementami neobaroku. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem kopertowym,  
 
We wsi znajduje się pałac, o powierzchni 1 880 m<sup>2</sup>, zbudowany w latach [[1824]]–[[1830]] w stylu klasycystycznym z elementami neobaroku. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem kopertowym,  
z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku budynek został przebudowany.  
+
z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem. Na przełomie lat 70. i 80. [[XX wiek]]u budynek został przebudowany.  
  
 
W sąsiedztwie obiektu znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (m.in. stajnia, gorzelnia i kuźnia) oraz zadbany i ogrodzony ceglanym murem park dworski w stylu angielskim o powierzchni 5,7 ha. W parku zachowały się pozostałości małej architektury m.in. fontanna, mostek, tarasy, cmentarz rodowy oraz bogaty drzewostan złożony m.in. z buka, klonu jaworu, magnolii, robinii białej, platana klonolistnego, cyprysika groszkowego, klonów zwyczajnych i polnych, lip szerokolistnych.  
 
W sąsiedztwie obiektu znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (m.in. stajnia, gorzelnia i kuźnia) oraz zadbany i ogrodzony ceglanym murem park dworski w stylu angielskim o powierzchni 5,7 ha. W parku zachowały się pozostałości małej architektury m.in. fontanna, mostek, tarasy, cmentarz rodowy oraz bogaty drzewostan złożony m.in. z buka, klonu jaworu, magnolii, robinii białej, platana klonolistnego, cyprysika groszkowego, klonów zwyczajnych i polnych, lip szerokolistnych.  
Linia 36: Linia 35:
 
{{AutorP|[[Użytkownik:Sidvicious|Maciej Burdzy]]}}
 
{{AutorP|[[Użytkownik:Sidvicious|Maciej Burdzy]]}}
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
[[Kategoria:Pomeranica - do sprawdzenia]]
+
[[Kategoria:Pomeranica FB 2014]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica FB 2014a]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dwory]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dwory]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Zabytki]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Zabytki]]

Wersja z 11:41, 12 cze 2014

200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 1107 z dnia 25 października 1957[1]
Pałac w Krzymowie
Pałac w Krzymowie
Nazwa niemiecka Hanseberg
Lokalizacja Krzymów, gmina Chojna
Projektant 1824-30, przeb. l.70,80 XIX w.

Geolokalizacja: 52.980276,14.330608

Pałac w Krzymowie (niem. Hanseberg, gmina Chojna)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1332 roku. W 1337 roku wieś była lokowana na prawie niemieckim i należała do rodziny von Sydowów. W XVI wieku części wsi należały do miasta Chojna oraz rodów von Straussów, von Ellingów i von Wedlów.

W 1718 roku właścicielem miejscowości była rodzina von Sydowów. W tym czasie wieś obejmowała 12 gospodarstw chłopskich po 2 łany i 12 zagrodniczych po 1 łanie.

Od połowy XVIII wieku do początku XIX wieku wieś zmieniała właścicieli. W 1748 roku właścicielem wsi był radca chojeński Anton Ludwig Kruger, w 1799 roku Adolf Adler von Byern, w 1804 roku von Vedel-Parlow, w 1808 roku von Wiltnitz (Wulknitz). W latach 18091815 właścicielem był książę von Hardenberg, a w 1815 roku niejaki Sebert, dyrektor banku ze Szczecina. W 1816 roku właścicielem majątku został Johann Heinrich Neumann z Berlina. W rękach rodziny Neumannów majątek pozostał do 1945 roku.

W połowie XIX wieku majątek, razem z niewielkim folwarkiem w Krzymówku (Vorwerk Amalienhof), obejmował 4 212 mórg ziemi, z czego około 1 000 mórg przypadało na lasy. W 1929 roku majątek obejmował 1 313 ha ziemi (900 ha przypadało na grunty orne i 290 ha na lasy). Ostatnim właścicielem majątku był Heinrich von Neumann. W 1937 roku wieś zamieszkiwało 645 mieszkańców.

Dwór

We wsi znajduje się pałac, o powierzchni 1 880 m2, zbudowany w latach 18241830 w stylu klasycystycznym z elementami neobaroku. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem kopertowym, z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku budynek został przebudowany.

W sąsiedztwie obiektu znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (m.in. stajnia, gorzelnia i kuźnia) oraz zadbany i ogrodzony ceglanym murem park dworski w stylu angielskim o powierzchni 5,7 ha. W parku zachowały się pozostałości małej architektury m.in. fontanna, mostek, tarasy, cmentarz rodowy oraz bogaty drzewostan złożony m.in. z buka, klonu jaworu, magnolii, robinii białej, platana klonolistnego, cyprysika groszkowego, klonów zwyczajnych i polnych, lip szerokolistnych.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy