Pałac (Krzymów)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 21:08, 23 lis 2014 autorstwa EReS (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 1107 z dnia 25 października 1957[1]
Pałac w Krzymowie
Pałac w Krzymowie
Nazwa niemiecka Hanseberg
Lokalizacja Krzymów, gmina Chojna
Projektant 1824-30, przeb. l.70,80 XIX w.

Geolokalizacja: 52.980276,14.330608

Pałac w Krzymowie (niem. Hanseberg, gmina Chojna)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1332 roku. W 1337 roku wieś była lokowana na prawie niemieckim i należała do rodziny von Sydowów. W XVI wieku części wsi należały do miasta Chojna oraz rodów von Straussów, von Ellingów i von Wedlów.

W 1718 roku właścicielem miejscowości była rodzina von Sydowów. W tym czasie wieś obejmowała 12 gospodarstw chłopskich po 2 łany i 12 zagrodniczych po 1 łanie.

Od połowy XVIII wieku do początku XIX wieku wieś zmieniała właścicieli. W 1748 roku właścicielem wsi był radca chojeński Anton Ludwig Kruger, w 1799 roku Adolf Adler von Byern, w 1804 roku von Vedel-Parlow, w 1808 roku von Wiltnitz (Wulknitz). W latach 18091815 właścicielem był książę von Hardenberg, a w 1815 roku niejaki Sebert, dyrektor banku ze Szczecina. W 1816 roku właścicielem majątku został Johann Heinrich Neumann z Berlina. W rękach rodziny Neumannów majątek pozostał do 1945 roku.

W połowie XIX wieku majątek, razem z niewielkim folwarkiem w Krzymówku (Vorwerk Amalienhof), obejmował 4 212 mórg ziemi, z czego około 1 000 mórg przypadało na lasy. W 1929 roku majątek obejmował 1 313 ha ziemi (900 ha przypadało na grunty orne i 290 ha na lasy). Ostatnim właścicielem majątku był Heinrich von Neumann. W 1937 roku wieś zamieszkiwało 645 mieszkańców.

Dwór

We wsi znajduje się pałac, o powierzchni 1 880 m2, zbudowany w latach 18241830 w stylu klasycystycznym z elementami neobaroku. Jest to budynek dwukondygnacyjny, kryty dachem kopertowym, z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku budynek został przebudowany.

W sąsiedztwie obiektu znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (m.in. stajnia, gorzelnia i kuźnia) oraz zadbany i ogrodzony ceglanym murem park dworski w stylu angielskim o powierzchni 5,7 ha. W parku zachowały się pozostałości małej architektury m.in. fontanna, mostek, tarasy, cmentarz rodowy oraz bogaty drzewostan złożony m.in. z buka, klonu jaworu, magnolii, robinii białej, platana klonolistnego, cyprysika groszkowego, klonów zwyczajnych i polnych, lip szerokolistnych.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy