Pieniądz zastępczy na Pomorzu Zachodnim

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 15:39, 24 mar 2017 autorstwa Izabela Strzelecka (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pieniądz zastępczy na Pomorzu Zachodnim
Pieniądz zastępczy na Pomorzu Zachodnim
10 fenigów, Szczecin, 1920, cynk, ø 21,4 mm
Wymiary {{{wymiary}}}

Pieniądz zastępczy na Pomorzu Zachodnim - pieniądze wydawane przez nieupoważnionego formalnie emitenta celem uzupełnienia w obiegu ilości pieniędzy oficjalnych.

Po raz pierwszy pojawiły się w okresie wojny trzydziestoletniej. W 1628 r. w Stralsundzie w czasie oblężenia przez wojska Wallensteina bite były jednostronne miedziane monety w formie sześcio- i ośmiobocznych klip. W 1631 r. pojawiły się również w Greifswaldzie zastępcze monety cynowe na opłacenie żołdu armii cesarskiej. Na masową skalę pieniądze zastępcze na Pomorzu Zachodnim wydawane był w latach 19141924, kiedy to zniknął z obiegu pieniądz oficjalny, masowo tezauryzowany przez ludność. Przyczyniła się do tego wojna, zawieszenie wymienialności banknotów na złoto i wycofanie z obiegu monet bitych ze szlachetnych kruszców.

Pomorski pieniądz zastępczy to zarówno monety z metali nieszlachetnych (głównie z cynku, żelaza, mosiądzu), jak i papierowe bony tzw. notgeldy wydawane przez nieuprawnionych do tego emitentów w okresie pierwszej wojny światowej i latach powojennych. W obiegu pojawiły się pieniądze o nietypowych kształtach, wymiarach, zdobnictwie, opatrzone różnymi inskrypcjami, których okres ważności był ograniczony przestrzennie i czasowo.

Powojenna inflacja (19191921), narastająca na skutek chaosu gospodarczego, zmusiła do utrzymania emisji zastępczych w obiegu. Przejście inflacji w hiperinflację w 1923 r. spowodowało emitowanie wyłącznie bonów zastępczych o coraz wyższych nominałach (biliony marek) i w coraz większych nakładach. Wydawcami monet i bonów zastępczych byli wystawcy urzędowi (magistraty miast, banki miejskie, zarządy gmin wiejskich itp.) oraz prywatni (zakłady produkcyjne, majątki ziemskie, związki kupieckie). Bony bardziej atrakcyjne pod względem graficznym często bezpośrednio po ich wydaniu w całości stawały się przedmiotem kolekcjonerstwa. W rezultacie wykształcił się drugi nurt ich produkcji, funkcjonujący w latach 1921-1922, wyłącznie na potrzeby kolekcjonerów. Uzdrowienie waluty niemieckiej dzięki reformie Hjalmara Schachta w 1924 r. położyło kres zastępczym znakom pieniężnym również na Pomorzu Zachodnim.

Galeria

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Genowefa Horoszko