Szwedzki Kopiec (Chojna)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 08:28, 21 kwi 2015 autorstwa Busol (dyskusja | edycje) (Zastępowanie tekstu - "Kategoria:Pomeranica - do sprawdzenia" na "Kategoria:Pomeranica FB 2015")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szwedzki Kopiec w Chojnie
Szwedzki Kopiec w Chojnie
Pomnik ku czci króla szwedzkiego Gustava II Adolfa
Lokalizacja Chojna, przy drodze krajowej nr 26
Data budowy 1912
[ Zobacz Szwedzki Kopiec w Chojnie na mapie.]

Szwedzki Kopiec — pomnik ku czci króla szwedzkiego Gustava II Adolfa. Znajduje się w Chojnie na dawnym Wzgórzu Wisielców (Galgenberg), przy drodze krajowej nr 26, prowadzącej do przejścia granicznego w Krajniku Dolnym.

Pomnik został wzniesiony prawdopodobnie w 1912 roku. Odsłonięto go zaś 23 czerwca 1912 roku. Inicjatorem budowy pomnika było działające w Chojnie Stowarzyszenie Gustava Adolfa (Gustav-Adolf-Verein).

Monument ma formę czworokątnego ostrosłupa, utworzonego ze spajanych zaprawą kamieni. Jego projektant nie jest znany.

Główny kamień z inskrypcją poświęconą Gustawowi II Adolfowi znajduje się w licu wschodnim. Inskrypcja głosi: „Dla upamiętnienia wyzwolenia Königsbergu dnia 27 grudnia 1630 przez szwedzkiego króla Gustawa Adolfa z wielkiej nędzy wojny trzydziestoletniej[1]. W centralnej części kamienia z dedykacją wydrążona jest trudna do interpretacji nisza. Można przypuścić, że był on pierwotnie częścią żaren rotacyjnych.

Pod kamieniem z dedykacją znajduje się kamień z inskrypcją „Montecuculi” – nazwę taką nosiło jedno ze znajdujących się koło Chojny wzgórz[2].

Poniżej znajdują się kamienie z inskrypcjami: Lichtenstein, Bernstein oraz Colloredo – są to nazwiska dowódców oddziałów wojsk cesarskich, które, jak pisze Augustin Kehrberg, armia szwedzka rozgromiła 29 grudnia 1630 roku. Ich umieszczenie, poniżej kamienia z dedykacją, miało zapewne symbolizować wyższość zwycięskiego króla Szwecji nad pokonanymi dowódcami cesarskimi.

Na niektórych kamieniach tworzących pozostałe ściany zabytku wyryte zostały nazwy miejscowości. Każda nazwa określa pochodzenie danego kamienia – głazy zostały dostarczone z miejscowości, których mieszkańcy chcieli uczcić pamięć szwedzkiego króla. Na ścianie wyryte zostały następujące nazwy: Neutornow, Zachow (Czachów), Lübbich[ow] (Lubiechów – nie wiadomo Górny czy Dolny), Blankenfelde (Brwice) i Falkenwalde (Wierzchlas). W licu zachodnim znajdują się kamienie z inskrypcjami: Selchow (Żelichów), Grüneberg (Golice), Alt Lietzegöricke (Stare Łysogórki) oraz Dolzig (Dolsko). W ścianie południowej zaś wyryto nazwy: Klemzow (Klępicz), Guhden (Gądno), Rehdorf (Stoki), Vietnitz (Witnica) oraz Butterfelde (Przyjezierze). Miejsca umieszczenia kamieni z inskrypcjami wydają się być przypadkowe.

Od strony południowej i północnej do pomnika prowadzą kamienne schody. W narożach plateau wzgórza, na którym znajduje się pomnik, były pierwotnie ustawione cztery kamienne piramidki.

Przypisy

  1. Zur Erinnerung an die Befreiung Königsbergs N. M. am 27. Dezember 1630 durch den Schwedenkönig Gustav Adolf aus der schwersten Not des dreissigjähriger Krieges
  2. Zarówno wzgórze, jak i kamień upamiętniają zapewne admirała Ernesta Montecuculego, który wraz z podległymi mu wojskami cesarskimi pojawił się pod Chojną 29 listopada 1627 roku. Por. Brzustowicz, Grzegorz, Jacek. Chojna w czasie wojny trzydziestoletniej. „Rocznik Chojeński”, t. I, 2009, s. 45–46.

Bibliografia

  • Brzustowicz, Grzegorz Jacek, Chojna w czasie wojny trzydziestoletniej, „Rocznik Chojeński”, t. I (2009), s. 35–61.
  • Gierke, Michał. Szwedzki Kopiec, "Rocznik Chojeński", t. IV (2012), s. 393–398.
  • Kuchta. Was uns die Königsberger Flurkarte erzählt, „Königsberger Kreiskalender”, Jg. 4, 1929, s. 65.
  • Svenska minnen och märken i utlandet. II. „Schwedendenkmal” vid Königsberg in Neumark. Allsvensk Samling, no. 2, 1916, s. 8.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Michał Gierke