Ulica Wielka Odrzańska: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 3: Linia 3:
 
{{Ulica infobox
 
{{Ulica infobox
 
| ulica_nazwa = Ulica Wielka Odrzańska  
 
| ulica_nazwa = Ulica Wielka Odrzańska  
| ulica_grafika = Ulica Mala Odrzanska 2.JPG  
+
| ulica_grafika = Ulica_Wielka_Odrzanska.jpg  
| grafika_opis = {{Pomoz_foto_ulica}}  
+
| grafika_opis = Ulica Wielka Odrzańska widziana od strony północno-wschodniej  
 
| nazwa_pelna = Wielka Odrzańska  
 
| nazwa_pelna = Wielka Odrzańska  
 
| nazwa_dawna =  
 
| nazwa_dawna =  
Linia 17: Linia 17:
 
[[Kategoria:Stare Miasto (ulice)]] [[Kategoria:Historyczne ulice Szczecina]]
 
[[Kategoria:Stare Miasto (ulice)]] [[Kategoria:Historyczne ulice Szczecina]]
 
{{DEFAULTSORT:Wielka Odrzańska}}
 
{{DEFAULTSORT:Wielka Odrzańska}}
 +
'''Wielka Odrzańska''' (niem. ''Große Oderstraße''), obecnie jest to fragment ciągu nieistniejącej dawnej ulicy Odrzańskiej ([[Wielka Odrzańska|Wielkiej Odrzańskiej]] i Małej Odrzańskiej), położony wzdłuż [[Ulica Nabrzeże Wieleckie|Arterii Nadodrzańskiej]] pomiędzy ulicami [[Ulica Kardynała Wyszyńskiego|Kardynała Wyszyńskiego]] a stykiem ulicy [[Opłotki]] i [[Nowy Rynek]]. Zrujnowana podczas nalotów w [[1944]], po [[1945]] roku ulica Wielka Odrzańska otrzymała nazwę Mewiej. Ruiny zabudowań ulicy, z których resztki kamienicy nr 3 stały tu jeszcze w latach pięćdziesiątych [[XX wiek]]u <ref>Zachował się tylko jej renesansowy kamienny portal z ok. [[1580]] roku, który wmontowano w odbudowaną w latach [[1979]]-[[1983]] kamienicę przy ulicy [[Ulica Grodzka|Grodzkiej]] 50, przy narożniku z ulicą [[Kuśnierska|Kuśnierską]].</ref>, zostały rozebrane.  We wrześniu [[1955]] r. podkomisja historyczna Komisji do Zmian Nazw Ulic na posiedzeniu plenarnym [[Miejska Rada Narodowa|MRN w Szczecinie]] złożyła wniosek o zmianę nazw ulic na [[Stare Miasto|Starym Mieście]], m. in. Mewiej i [[Mała Odrzańska|Koralowej]] na Odrzańską <ref>Zob. protokół nr VII z posiedzenia plenarnego MRN w Szczecinie odbytego [[23 listopada]] [[1955]] roku, AP w Szczecinie, PMRN, teczka 5, s. 227 – 284 i 287. W: Sz. Bursewicz, ''Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956'' w: ''Kronika Szczecina 2003''. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004, s. 27, tamże s. 28, przyp. 49.</ref> Po wznowieniu po [[1995]] roku odbudowy tej części Starego Miasta ulica co prawda wróciła do swojej historycznej nazwy "Wielka Odrzańska", ale w bardzo okrojonej postaci, gdyż odbudowano tylko zachodnią pierzeję ulicy bez dwóch kamienic od strony nieistniejącej ulicy [[Ulica Niklota|Niklota]].
 +
== Historia ==
 +
W najstarszej księdze miejskiej ulica Wielka Odrzańska określana jest łacińską nazwą ''platea Oderae'' ([[1306]]), obowiązującą dla obu ulic Odrzańskich, tj. przyszłej Wielkiej i Małej. <ref>M. Wehrmann, ''Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352)''. Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Pommern. Bd. I, H. 3. Stettin [[1921]], s. 21, nr zapisu 42, 1306 r.</ref> Podobnie wzmiankowano ją na przełomie [[XIV wiek|XIV]]/[[XV wiek]]u (''aderstrate''). Potwierdza to m. in. zapis o [[Łaźnie miejskie, cechowe oraz kościelne|łaźni]], położonej „przy /obu/ ulicach Odrzańskich nieopodal miejsca /.../ i ulicy zwanej <łaźnia>” (''in der aderstraten up deme orde tuschen /.../ und der straten genometh de stauele'', [[1498]]), a także wzmianka o miejscu „na końcu ulicy Odrzańskiej nieopodal łaźni” (''in der aderstrate am ende negest der stavele'', [[1534]]). <ref>Jest to łaźnia należąca do [[Kościół św. Mikołaja|kościoła św. Mikołaja]] i usytuowana na tyłach parceli przy ulicy [[Nowy Rynek|''Hinter Nikolaikirche'']] ([[Nowy Rynek|''Neuer Markt'']] Nr. 3); zob. ''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von [[Hugo Lemcke]], zweite neubearbeitete Auflage von [[Carl Johann Fredrich|C. Fredrich]]. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin [[1926]], s. 42.</ref>   
 +
{{przypisy}}
 +
 +
== Galeria ==
 +
<gallery>
 +
Plik:Ulica Mala Odrzanska 2.JPG
 +
</gallery>
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* Wehrmann M., ''Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352)''. Stettin 1921.
 +
* ''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926.
 +
* Bursewicz Sz., ''Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956.'' W: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004.
 +
 +
 +
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
 +
[[Kategoria:Ulice Szczecina]]
 +
[[Kategoria:Stare Miasto (ulice)]]
 +
[[Kategoria:Historyczne ulice Szczecina]]

Wersja z 01:50, 26 paź 2013

STRONA W BUDOWIE

Ulica Wielka Odrzańska
Śródmieście
Ulica Wielka Odrzańska
Ulica Wielka Odrzańska widziana od strony północno-wschodniej
  Nazwa pełna Wielka Odrzańska
  Nazwa niemiecka Große Oderstraße
  Osiedle Stare Miasto
  Dzielnica Śródmieście
  Długość (m)[i] 161,9
Zobacz ulicę na:
Mapa Google.
Google Street View.
Interaktywny Plan Miasta Szczecin.

Wielka Odrzańska (niem. Große Oderstraße), obecnie jest to fragment ciągu nieistniejącej dawnej ulicy Odrzańskiej (Wielkiej Odrzańskiej i Małej Odrzańskiej), położony wzdłuż Arterii Nadodrzańskiej pomiędzy ulicami Kardynała Wyszyńskiego a stykiem ulicy Opłotki i Nowy Rynek. Zrujnowana podczas nalotów w 1944, po 1945 roku ulica Wielka Odrzańska otrzymała nazwę Mewiej. Ruiny zabudowań ulicy, z których resztki kamienicy nr 3 stały tu jeszcze w latach pięćdziesiątych XX wieku [1], zostały rozebrane. We wrześniu 1955 r. podkomisja historyczna Komisji do Zmian Nazw Ulic na posiedzeniu plenarnym MRN w Szczecinie złożyła wniosek o zmianę nazw ulic na Starym Mieście, m. in. Mewiej i Koralowej na Odrzańską [2] Po wznowieniu po 1995 roku odbudowy tej części Starego Miasta ulica co prawda wróciła do swojej historycznej nazwy "Wielka Odrzańska", ale w bardzo okrojonej postaci, gdyż odbudowano tylko zachodnią pierzeję ulicy bez dwóch kamienic od strony nieistniejącej ulicy Niklota.

Historia

W najstarszej księdze miejskiej ulica Wielka Odrzańska określana jest łacińską nazwą platea Oderae (1306), obowiązującą dla obu ulic Odrzańskich, tj. przyszłej Wielkiej i Małej. [3] Podobnie wzmiankowano ją na przełomie XIV/XV wieku (aderstrate). Potwierdza to m. in. zapis o łaźni, położonej „przy /obu/ ulicach Odrzańskich nieopodal miejsca /.../ i ulicy zwanej <łaźnia>” (in der aderstraten up deme orde tuschen /.../ und der straten genometh de stauele, 1498), a także wzmianka o miejscu „na końcu ulicy Odrzańskiej nieopodal łaźni” (in der aderstrate am ende negest der stavele, 1534). [4]

Przypisy

  1. Zachował się tylko jej renesansowy kamienny portal z ok. 1580 roku, który wmontowano w odbudowaną w latach 1979-1983 kamienicę przy ulicy Grodzkiej 50, przy narożniku z ulicą Kuśnierską.
  2. Zob. protokół nr VII z posiedzenia plenarnego MRN w Szczecinie odbytego 23 listopada 1955 roku, AP w Szczecinie, PMRN, teczka 5, s. 227 – 284 i 287. W: Sz. Bursewicz, Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956 w: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004, s. 27, tamże s. 28, przyp. 49.
  3. M. Wehrmann, Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352). Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Pommern. Bd. I, H. 3. Stettin 1921, s. 21, nr zapisu 42, 1306 r.
  4. Jest to łaźnia należąca do kościoła św. Mikołaja i usytuowana na tyłach parceli przy ulicy Hinter Nikolaikirche (Neuer Markt Nr. 3); zob. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926, s. 42.


Galeria

Bibliografia

  • Wehrmann M., Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352). Stettin 1921.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926.
  • Bursewicz Sz., Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956. W: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004.




IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk