Widoki Szczecina Juliusa Gottheila: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 32: Linia 32:
 
[[Kategoria:Pomeranica zredagowane 2016]]
 
[[Kategoria:Pomeranica zredagowane 2016]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Sztuka]]  
 
[[Kategoria:Pomeranica - Sztuka]]  
[[Kategoria:Pomeranica - Rysunek]]
+
[[Kategoria:Pomeranica - Grafika]]
[[Kategoria:Pomeranica - Litografia]]
+
[[Kategoria:Pomeranica - Muzealnictwo]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Kultura]]
 
[[Kategoria:Szczecin]]
 
[[Kategoria:Szczecin]]

Wersja z 09:32, 23 gru 2016

200px-Monobook icon.svg.png Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.


Widok Szczecina
[[Grafika:|240px|Widok Szczecina]]
Autor Julius Gottheil
Data powstania 1857
Wymiary {{{wymiary}}}

Widoki Szczecina Juliusa Gottheila - cykl rysunków przedstawiający ogólne widoki miasta oraz przedstawienia głównych placów, budowli i miejsc wypoczynku szczecinian.

Opis

Julius Gottheil (lata działalności 18381864) jest autorem rysunków do cyklu 12 widoków Szczecina i okolicy wydanego pod tytułem Album von Stettin und Umgebung w 1857 roku przez szczecińską oficynę F. Waldowa. Litografie według projektów Gottheila wykonał i wydrukował Wilhelm Loeillot w prowadzonym przez siebie Zakładzie Litograficznym w Berlinie. Album zawierał kompozycje, które upamiętniały znane okolice miasta, zmienione w trakcie wielkomiejskiego rozwoju stolicy Pomorza lub pokazane od innej strony.

Dwie panoramy przedstawiały miasto od północy. Jedna wykonana została z ogrodów loży masońskiej Pod Trzema Cyrklami, ze skarpy poniżej obecnego Teatru Polskiego. Drugą Gottheil rysował patrząc na miasto z położonego na Golęcinie Winnego Wzgórza zwanego obecnie Wzgórzem Kupały a w XIX wieku Wzgórzem Elizy, na pamiątkę odwiedzin na nim w 1825 roku następcy tronu, Fryderyka Wilhelma (IV) wraz z małżonką Elżbietą (Elizabeth). Na trzeciej panoramie Szczecin pokazany został ze skraju Puszczy Bukowej.

Kilka litografii to ujęcia miasta zza Odry dokumentujące poszczególne odcinki nabrzeża portowego: od strony Mostu Kolejowego, zza Mostu Długiego, od strony Łasztowni w kierunku nabrzeża statków parowych. Przedstawienia głównych placów, to tradycyjnie uchwycony widok Rynku Siennego z ratuszem i giełdą, Plac Parad (obecny Plac Żołnierza Polskiego) pokazany w stronę Teatru Miejskiego (zbudowanego w 1848 roku, a rozebranego po zakończeniu drugiej wojny światowej), Rynek Koński (obecny Plac Orła Białego) uchwycony w stronę kościoła św. Jakuba. Teren loży masońskiej Gottheil pokazał panoramicznie zza Odry.

Nowym tematem uczynił dwa założenia położone za miastem. Arthursberg był popularną restauracją połączoną z parkiem, zlokalizowaną na północ od miasta opodal Odry, u zbiegu obecnych ulic Ludowej (Alte Vulkanstrasse), Rugiańskiej (Bredowerstrasse) i Cementowej (Hinter der Zementfabrik). Rysownik upamiętnił założenie, które wówczas już nie istniało, gdyż teren ten zajęty został przez stocznię. Elysium położone na Niebuszewie, w rejonie obecnych ulic Długosza (Adolfstrasse), Niemcewicza (Elysiumstrasse) i Barbary (Dorotheenstrasse) było teatrem letnim, przy którym znajdował się lokal restauracyjny i wypielęgnowany ogród.

Panoramiczny sposób zakomponowania widoków przez Gottheila, szczególnie widoczny w przedstawieniach placów sugeruje, że artysta posiłkował się zdjęciami fotograficznymi, bądź tworząc rysunki brał pod uwagę efekty uzyskiwane przez fotografów. Rysownik zarejestrował między innymi obecność dużych hoteli przy nabrzeżu: Petersburg i Trzy Korony, przebudowany gmach pałacu Grumbkowa przy Rynku Końskim, siedzibę teatru. Upamiętnił nowe typy statków zawijające do szczecińskiego portu, wielkomiejski ruch i nowe kształty pojazdów na ulicach i placach. Jego album stanowił nową wizytówkę Szczecina promującą miasto wśród rzeszy turystów rosnącej wraz z rozwojem komunikacji kolejowej.

Bibliografia

  • Białecki, Tadeusz. Szczecin na starych widokach XVI–XX wiek. Stettin auf alten Abbildungen 16.–20. Jahrhundert. Szczecin 1995, s. 74–75, il. 47, 49, s. 166–167, 169, il. 162–163, 165, s. 198, il. 188, s. 213, il. 204, s. 226, il. 218, s. 308–309, il. 333, 335.
  • Gwiazdowska, Ewa. Widoki Szczecina. Źródła ikonograficzne do dziejów miasta od XVI wieku do 1945 roku. Ansichten von Stettin. Ikonographische Quellen zur Stadtgeschichte vom 16. Jahrhundert bis zum Jahr 1945. Szczecin 2001, s. 306–309, il. 63–64, 68–70.
  • Stettin. Ansichten aus fünf Jahrhunderten. Szczecin. Widoki z pięciu wieków, bearbeitet von Andreas Blühm und Eckhard Jäger. Regensburg 1991, s. 174–177, poz. kat. 56 a-i, il. 56 a-i.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Ewa Gwiazdowska