Zbigniew Miklasiński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 21:40, 10 maj 2018 autorstwa Andriusza (dyskusja | edycje) (→‎Portrety aktorów szczecińskich (wybór))
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Miklasiński
scenograf, aktor
brak zdjecia
Autoportret, kredka (1949)
Data urodzenia 9 stycznia 1917
Miejsce urodzenia Bochnia
Data śmierci 19 kwietnia 1996
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (Kwatera Weteranów Września 1939)


Zbigniew Miklasiński (1917-1996) – scenograf, artysta malarz, konserwator dzieł sztuki, aktor

Życiorys

Zbigniew Franciszek Miklasiński urodził się 9 stycznia 1917 roku w Bochni. Był synem Celestyna Miklasińskiego, artysty malarza i rzeźbiarza specjalizującego się w sztuce ​sakralnej, i Wandy z d. Piwek, która pochodziła z Kurowa. Jego młodszy brat Włodzimierz i siostra Danuta byli aktorami. Aktorem był również jego szwagier Ryszard Kolaszyński.

Przejawiając zdolności artystyczne, praktykę zawodową rozpoczął w wieku 14 lat w pracowni ojca. Brał udział w licznych realizacjach polichromii i renowacjach obiektów kościelnych w Lublinie, gdzie ojciec prowadził Zakład Sztuki Kościelnej, a także w okolicach. Po ukończeniu szkoły średniej w 1933 roku podjął studia na Wydziale Malarstwa Dekoracyjnego Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie (późniejszy Instytut Sztuk Plastycznych) w klasie prof. Henryka Uziembły. W trakcie rocznej przerwy w roku akademickim 1934/35 odbył praktykę zawodową, wykonując z prof. Antonim Procajłowiczem i ojcem polichromię w kościele parafialnym pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Żyrzynie. Po ukończeniu studiów w czerwcu 1939 roku otrzymał powołanie do odbycia służby wojskowej dla podchorążych. W sierpniu został skierowany do Wizny.

Tam, w pierwszych dniach kampanii wrześniowej (7-10 września), wziął udział w bitwie, którą z uwagi na dysproporcję sił walczących stron nazwano polskimi Termopilami. Po przegranej walce znalazł się w grupie około 40 obrońców, którym udało się wycofać i uniknąć niewoli. Po powrocie w rodzinne strony, kontynuował pracę w zakładzie ojca.

W 1941 roku wraz z prof. Leonardem Pękalskim, byłym konserwatorem lubelskim, dr. Janem Dutkiewiczem, artystą malarzem Janem Wodyńskim oraz z ojcem wziął udział w konserwacji malarstwa ściennego (częściowo freski) w pałacu Lubomirskich w Radzyniu Podlaskim.

Po wyzwoleniu wyjechał do Poznania, gdzie podjął pracę w Muzeum Narodowym, którego dyrektorem był prof. Gwido Chmarzyński. Tam został asystentem w Pracowni Konserwatorskiej, kierowanej przez byłego konserwatora wileńskiego prof. Pągowskiego. Zajmował się przygotowywaniem eksponatów do ekspozycji.

Po powrocie do Lublina uczęszczał na wykłady z historii sztuki prowadzone przez prof. Mariana Morelowskiego.

Od 1947 roku realizował liczne projekty sceniczne jako autor dekoracji i scenograf. Sporadycznie grywał także na scenie. Jako scenograf zadebiutował w 1947 roku w Teatrze Muzycznym im. Żołnierza Polskiego w Lublinie w sztuce Kokosowy interes Zdzisława Gozdawy i Wacława Stępnia. W latach 1948-1949 był zatrudniony w Teatrach Dolnośląskich (Teatr Miasta Świdnicy). Blisko współpracował z reżyserem Wiktorem Biegańskim, dla którego opracował scenografię m.in. do spektakli Obrona Ksantypy Ludwika Hieronima Morstina, Chory z urojenia Molière'a, Lato w Nohant Jarosława Iwaszkiewicza, Wieczór Trzech Króli Williama Shakespeare'a oraz Klub kawalerów Michała Bałuckiego.

Od września 1949 do grudnia 1951 roku pracował w Teatrze Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie. Był autorem dekoracji i scenografii m.in. do Odwetów Leona Kruczkowskiego, Sprawy Pawła Eszteraga Sandora Gergely, Grzegorza Dyndały Molière'a, Dam i huzarów Aleksandra Fredry, Pieją koguty Józefa Bałtuszisa, Szczęścia Frania Włodzimierza Perzyńskiego, Zwycięstwa Janusza Warmińskiego, Świerszcza za kominem Karola Dickensa, a także Nowego Czerwonego Kapturka Wandy Jerzmanowskiej, przedstawienia, w którym główną rolę odtwarzała jego siedmioletnia córka Krysia. Na rzeszowskiej scenie zadebiutował także jako aktor w epizodycznej roli Strażnika w Wiele hałasu o nic Williama Shakespeare'a.

W miesiącach urlopowych pomagał artyście malarzowi Łukaszowi Karwowskiemu w wykonaniu polichromii kościoła Na Kleparzu w Krakowie. Tam też po raz pierwszy zetknął się z witrażownictwem.

W listopadzie 1951 roku na zaproszenie Teatru Ziemi Opolskiej zrobił scenografię do sztuki Kalinowy gaj Aleksandra Korniejczuka.

W 1952 roku przyjechał do Szczecina. Tu zamieszkał przy ul. Henryka Pobożnego 3. W latach 1952-1955 zatrudniony był jako scenograf w Państwowych Teatrach Dramatycznych. Sporadycznie grywał także w sztukach. Wykonywał też liczne, bardzo trafne portrety i karykatury aktorów szczecińskich, które prezentowano przy okazji różnych wydarzeń artystycznych w Szczecinie. Na co dzień zamieszczał je w „Życiu i Kulturze”, stałym dodatku do „Głosu Szczecińskiego”. W latach 1957-1960 współpracował z Estradą Szczecińską, robiąc scenografie do sztuk Grzegorz Dyndała Molière'a (1958), Radcy pana Radcy i Grube ryby Michała Bałuckiego. Również występował w nich jako aktor.

Przez całe życie kontynuował swoją pasję artystyczną w postaci licznych prac malarskich ze szczególnym umiłowaniem akwareli. Brał udział w krajowych wystawach plastycznych. Jego prace znajdują się w prywatnych kolekcjach w kraju, Kanadzie i w Wielkiej Brytanii. W latach 70. współpracował z Pracownią Konserwacji Zabytków w Szczecinie. Ponadto przeprowadzał renowację mebli (pozłotnictwo) i obrazów dla osób prywatnych. Z początkiem pontyfikatu Jana Pawła II namalował duży portret papieża, który znajduje się w Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej przy ul. Papieża Pawła VI.

Miejscem jego ostatniego zatrudnienia był Zespół Szkół Rolniczych w Dąbiu, gdzie pracował jako wychowawca młodzieży w zajęciach pozalekcyjnych.

Czynnie opiekował się grobami aktorów związanych z teatrami szczecińskimi oraz utrwalaniem pamięci o nich.

Jego żona Janina z d. Karpińska położyła duże zasługi w krzewieniu życia kulturalno-oświatowego Szczecina. Miał dwoje dzieci - córkę Krystynę (ur. 1943) i syna Piotra (ur. 1960).

Zmarł 19 kwietnia 1996 roku w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w kwaterze Weteranów Września 1939.

Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Rodzinka Jerzy Jurandot Bronisław Kassowski scenografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 kwietnia 1952
Konkurenci Aszach Tokajew Bronisław Kassowski scenografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 czerwca 1952
Jacht „Paradise” Roman Hussarski, Stanisław Lem Emil Chaberski scenografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 września 1952
Bosman z „Bajki” Roman Długosz, Edward Maszewski Emil Chaberski obsada aktorska Wodniak II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 29 stycznia 1954
Wilhelm Tell Friedrich Schiller Emil Chaberski obsada aktorska Dozorca robotników Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 lipca 1955
Grzegorz Dyndała Molière Ewa Kołogórska scenografia, obsada aktorska Grzegorz Dyndała Teatr Estrady Szczecińskiej 1958
Radcy pana Radcy Michał Bałucki scenografia, obsada aktorska Radca Piotr Dziszewski Teatr Estrady Szczecińskiej 1958
Grube ryby Michał Bałucki scenografia, obsada aktorska Teatr Estrady Szczecińskiej 1959



Teatralia



Scenografie do sztuk wystawionych przez Teatr Estrady Szczecińskiej


Grzegorz Dyndała (1958)



Radcy pana Radcy (1958)



Portrety aktorów szczecińskich (wybór)

  • 1948Danuta Kolaszyńska, aktorka Państwowych Teatrów Dramatycznych w latach 1951-1959 oraz 1964-1968 (ołówek 24 x 17 cm) – portret ponownie sygnowany z datą 1953
  • 1952 – Leonard Andrzejewski, aktor Państwowych Teatrów Dramatycznych w latach 1952-1955 (tusz 17,4 x 25 cm) – rysunek w oryginale, oprócz portretu L. Andrzejewskiego, zawiera także portret aktora Ryszarda Sawickiego
  • 1952Kazimierz Iwor w sztuce Król i aktor (akwarela)
  • 1953Jan Berent jako Bogdan Maliszewski w Zwycięstwie (akwarela/tusz 29,5 x 20,5 cm)
  • 1954Marcin Godzisz jako Kleant w Świętoszku (akwarela 29 x 20,5 cm)
  • 1954 – Bronisław Kassowski jako Tartuffe w Świętoszku (akwarela 30 x 21 cm)
  • 1954 – Witold Skaruch w Świętoszku (tusz)
  • 1954Kazimierz Iwor (akwarela 29 x 21 cm)
  • 1955Michał Rajski jako Leithold w sztuce Wilhelm Tell (akwarela)
  • 1955Helena Larys-Pawińska jako Kitty Warren w Profesji pani Warren
  • 1955 – Irena Kuchalska jako Wiwia Warrenn w Profesji pani Warren
  • 1955Aleksander Fogiel jako George Crofts w sztuce Profesja pani Warren (tusz 28,5 x 20,5 cm)





Wybrane prace



Wystawy (wybór)

  • 1945 – I Wystawa Artystów Plastyków, Lublin
  • 1982 – wernisaż, Klub „Kierunki”, Szczecin (ok. 40 prac w różnych technikach malarskich z lat 1942-1981)
  • 1994 – „Twarze teatru” (karykatura, portret, rysunek satyryczny), Klub „13 Muz”, Szczecin



Recenzja z wystawy

  • (...) W „Galerii na Mariackiej”, działającej przy Klubie Stowarzyszenia PAX w Szczecinie, czynna jest retrospektywna wystawa malarstwa i rysunku Zbigniewa Miklasińskiego p.t. „Notatki z międzyczasu”. Jest pierwszą jego wystawą indywidualną. Zgromadzono kilkadziesiąt prac z różnych okresów twórczości. Wśród rysunków najciekawsze wydają się wykonane w tuszu: „Plac Zamkowy w Warszawie” (1980) i „Trasa W-Z” (1950), rysowane lekką, gęstą, a jednocześnie precyzyjną kredką. Miklasiński jest realistą. Duża paleta barw, którymi posługuje się, nie razi dzięki pastelowym odcieniom, nadającym wrażenie patyny. Wiele prac zresztą posiada naturalną patynę dodająca im uroku. Niezwykle interesująca kolorystycznie i kompozycyjnie jest niewielka akwarela z 1939 roku „Sierpień w Lublinie” oraz wykonany również akwarelą „Deszcz” (1941). Architekturę rysuje Miklasiński z lekkimi deformacjami i skrzywieniami perspektywy, co dodaje wiele uroku zwłaszcza starej zabudowie. Widać to najlepiej w pracach rysowanych kredką „Ulica Rybna w Lublinie” i „Podwale w Lublinie”. Prace z ostatniego okresu to przede wszystkim szkice „Katedra szczecińska” (1981) i „Kościół w Zwierzyńcu”. Odrębną grupę obrazów stanowią portrety szczecińskich aktorów – akwarelowe, wielobarwne. Interesujący jest narysowany sangwiną autoportret z 1946 roku. Dzięki umiejętnie wydobytym półcieniom i półtonom statyczny obiekt przepełniony jest wewnętrzna dynamiką i ekspresją. Wystawa świadczy o rozległości zainteresowań twórcy i pracowitym, pełnym pasji życiu jej autora. (Ryszard Markow w „Słowie Powszechnym” z dn. 5 lipca 1982)



Źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz