5 Pułk Zmechanizowany

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
5 Pułk Zmechanizowany
Historia
Państwo Polska
Sformowanie 1958
Rozformowanie 1995
Nazwa wyróżniająca Kołobrzeski
Patron Otokar Jaroš
Jednostki których tradycje kontynuuje 5 Kołobrzeski Pułk Piechoty
Tradycje jednostki kontynuują lub kontynuowała 12 Brygada Zmechanizowana
Ostatni dowódca ppłk dypl. Grzegorz Duda
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska zmechanizowane
Dowództwo lub jednostka której podlega 12 Dywizja Zmechanizowana
Miejsce stacjonowania Szczecin
al. Wojska Polskiego

5 Kołobrzeski Pułk Zmechanizowany im. Otokara Jaroša – oddział wojsk zmechanizowanych Wojska Polskiego. Sformowany jako 5 Pułk Piechoty 2 Dywizji Piechoty im. J.H. Dąbrowskiego utworzony latem 1943 w ZSRR. W 1995 roku pułk został rozwiązany, a na jego miejscu utworzona została 12 Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Józefa HALLERA w Szczecinie.

Działania bojowe

Pułk po krótkim przeszkoleniu i złożeniu przysięgi dotarł na front nad Wisłę w lipcu 1944 r. W sierpniu po raz pierwszy wszedł do walki walcząc o zdobycie przyczółka na lewym brzegu rzeki w rejonie Puław. Następne bitwy w których brał udział to walki na przyczółku warecko-magnuszewskim, przełamanie Wału Pomorskiego pod Bobrujskiem i Wierzchowem, a następnie pod Kamieniem Pomorskim. 15 marca 1945 r. żołnierze pułku w Dziwnówku dokonali symbolicznego aktu zaślubin Polski z Bałtykiem. W operacji berlińskiej pułk wyróżnił się w walkach nad Starą Odrą, Kanałem Ruppinera i o Linum. W uznaniu szczególnych zasług oraz męstwa wykazanego w ciężkich bojach pułk został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy.

Okres służby pokojowej

Po krótkim pobycie w Niemczech pułk powrócił do kraju i rozpoczął pokojowy okres swojej historii. Początkowo pełnił służbę na granicy polsko-czechosłowackiej, a następnie został przeniesiony do Hrubieszowa. Po rocznym pobycie pułk przybył do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie od kwietnia 1949 r. pełnił służbę garnizonową. W połowie maja 1949 r. przeniesiony został do Szczecina i wszedł w skład 12 Dywizji Piechoty. Pułk stacjonował w koszarach przy al. Wojska Polskiego 252. Do 1958 – nr JW 1228, następnie – JW 3446. Ze stolicą Pomorza Zachodniego pułk związany był przez kolejne lata przechodząc w tym czasie szereg zmian organizacyjnych i zmieniając swój charakter z pułku piechoty na pułk zmechanizowany. Z dniem 28 maja 1961 roku rozkazem nr 23 ministra Obrony Narodowej pułk otrzymał imię kapitana Otokara Jaroša – czechosłowackiego bohatera narodowego, który zginął w czasie walk na Ukrainie (1943 r.) w związku z tym Pułk utrzymywał systematyczne kontakty z 33 pcz im. przyjaźni czechosłowacko-polskiej Czechosłowackiej Armii Ludowej z Praslavic. 22 lipca 1966 roku pododdziały pułku wzięły udział w defiladzie w Warszawie dla uczczenia 1000-lecia Państwa Polskiego. W roku 1991 uchwałą zebrania oficerskiego przestała być używana nazwy wyróżniająca i eksponowanie postaci patrona jednostki. W grudniu 1970 roku żołnierze pułku ochraniali Komitet Wojewódzki PZPR. Mimo podpalenia żołnierze nie dopuścili do opanowania budynku przez demonstrantów. Wydzielone pododdziały działały również w okolicach Komendy Wojewódzkiej MO oraz gmachu Prezydium MRN. W grudniu 1981 roku pułk początkowo blokował Stocznię im. Warskiego, a w dniach następnych patrolował ulice Szczecina i prowadził działania demonstracyjne.

Dowódcy

  • ppłk/płk dypl. Henryk Ziemiański – (1969-71)
  • ppłk/płk dypl. Tadeusz Olewiński – (1971-73)
  • ppłk dypl. Ryszard Lackner – (1977-78)
  • mjr/ppłk dypl. Bolesław Baranowski – (1978-82)
  • mjr/ppłk dypl. Józef Flis – (1982-84)
  • ppłk dypl. Zygmunt Dominikowski – (1984-86)
  • ppłk dypl. Brunon Herrmann – (1986-88)
  • ppłk dypl. Czesław Drewniak – (1992-95)
  • ppłk dypl. Grzegorz Duda – 1995

Skład (lata 80. XX w.)

  • Dowództwo i sztab
    • 3 x bataliony zmechanizowane
      • 3 x kompanie zmechanizowane
      • bateria moździerzy 120mm
      • pluton plot
      • pluton łączności
    • batalion czołgów
      • 3 kompanie czołgów
      • pluton łączności
    • kompania rozpoznawcza
    • bateria haubic 122mm
    • bateria ppanc
    • kompania saperów
    • bateria plot
    • kompania łączności
    • kompania zaopatrzenia
    • kompania remontowa
    • kompania medyczna
    • pluton chemiczny
    • pluton ochrony i regulacji ruchu

Ciekawostki

  • 5 Kołobrzeski Pułk Piechoty nie brał udziału w walkach o Kołobrzeg. 4 maja 1945 roku to zaszczytne miano nadano mu omyłkowo. Z błędu tego nigdy się nie wycofano.

Źródła

  • Faszcza Dariusz, Z Dziejów 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej. Dom Wydawniczy Bellona. Warszawa 2005
  • „Mała kronika LWP 1943-1973”, Wyd. MON, Warszawa 1975 r., s. 365-366.
  • M. Jędrzejko, M.L. Krogulski, M. Paszkowski – „Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej”, Wyd. von Boroviecky, Warszawa 2002
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek: materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r.: praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X. 
  • Sawicki Zdzisław: Mundur i odznaki Wojska Polskiego: czas przemian. Sawicki Zdzisław. Warszawa: "Bellona”, 1997. ISBN 8311085889. 



IES64.png
Autor opracowania: Wikipedysta:Kerim44