Bolesław Bąbczyński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bolesław Bąbczyński
kapitan ż.w., pionier szkolnictwa morskiego na Pomorzu Zachodnim, pedagog
brak zdjecia
Data urodzenia 16 października 1911
Miejsce urodzenia Kraków
Data śmierci 17 stycznia 1970
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 44-1-4)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Bolesław Bąbczyński (1911-1970) – kapitan żeglugi wielkiej, pionier szkolnictwa morskiego na Pomorzu Zachodnim, pedagog, wykładowca w PSM w Szczecinie

Życiorys

Bolesław Bąbczyński urodził się 16 października 1911 roku w Krakowie w rodzinie artystów wodewilowych. Jego ojciec, Bolesław Franciszek Bąbczyński, występujący pod pseud. Horski, był aktorem, śpiewakiem i reżyserem. W okresie międzywojennym występował i reżyserował m.in. w teatrach Krakowa, Lwowa i Warszawy. Po wojnie był reżyserem w teatrach Łodzi. Matka, Balbina z Krzewińskich Bąbczyńska, początkowo pracowała jako garderobiana teatralna, a potem jako aktorka. Na scenie używała pseudonimu męża. Po wojnie grała w teatrach Trójmiasta.

Bolesław Bąbczyński ukończył gimnazjum w Warszawie. W 1930 roku został przyjęty na Wydział Nawigacyjny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni, jako stypendysta miasta Gdynia. Naukę Uczelnię ukończył z pierwszą lokatą w 1933 roku. W tym samym roku został zamustrowany jako instruktor na szkolnej fregacie „Dar Pomorza”. Od 1934 roku do wybuchu wojny pływał na statkach s/s „Cieszyn”, s/s „Lublin”, s/s „Tczew” i s/s „Lech”. Na tych jednostkach, należących do polskich armatorów – P.P. Żeglugi Morskiej i Polsko-Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego, przeszedł wszystkie szczeble kariery zawodowej, począwszy od starszego marynarza do oficera nawigacyjnego Polskiej Marynarki Handlowej.

Wybuch II wojny światowej zastał go w trakcie rutynowego rejsu z Gdyni do Londynu. W latach 1939-1947 przebywał w Wielkiej Brytanii. Pływał jako drugi, a potem starszy oficer PMH na polskich statkach s/s „Lech”, s/s „Lida”, s/s „Lwów” i s/s „Narwik” w brytyjskich konwojach do Afryki oraz na Atlantyku i Oceanie Lodowatym. Za udział w tych rejsach został uhonorowany wysokimi brytyjskimi odznaczeniami bojowymi. Między mustrowaniami na statki, wykładał przedmioty nautyczne na wyższych uczelniach Wielkiej Brytanii. W dniu 14 listopada 1940 roku uzyskał stopień kapitana żeglugi wielkiej.

Do Polski wrócił w 1947 roku. Do czasu przyjazdu rodziny z Londynu (lipiec 1947) na krótko osiadł w Gdyni, gdzie podjął pracę w tamtejszej Państwowej Szkole Morskiej.

W 1947 roku, w związku z reorganizacją gdyńskiej uczelni, przeniósł się do Szczecina, gdzie podjął się zorganizowania od podstaw szkolnictwa morskiego w tym mieście. Był jednym z założycieli Państwowej Szkoły Morskiej (PSM) w Szczecinie i autorem koncepcji nauczania oraz programu szkolnego tej uczelni. Przewodniczył Komitetowi Organizacyjnemu PSM. Do 1953 roku piastował stanowisko dyrektora ds. pedagogicznych PSM. Prowadził wykłady na Wydziale Nawigacyjnym szczecińskiej PSM. Uczestniczył również w pracach Państwowej Komisji Egzaminacyjnej dla oficerów Polskiej Marynarki Handlowej. Był cenionym i lubianym pedagogiem. Wykształcił wiele pokoleń ludzi morza.

Po likwidacji PSM w lipcu 1953 roku, podjął pracę na stanowisku inspektora kontroli technicznej w Państwowej Stoczni Remontowej w Szczecinie W 1955 roku został zatrudniony w Polskiej Żegludze Morskiej. Z armatorem tym związany był aż do śmierci. Przez pierwsze dwa lata pracował na lądzie jako inspektor nawigacyjny w randze kapitana. Do czynnej służby na morzu powrócił w 1956 roku. W latach 1956-1957 dowodził próbnymi rejsami nowo zbudowanych dla szczecińskiego armatora statków „Wicko”, „Śniardwy”, „Mamry”, „Malbork”.

W dniu 16 kwietnia 1957 roku na krótko został kapitanem statku s/s „Szczecin”. W lipcu 1957 roku przejął dowodzenie parowcem s/s „Ustka”, przewożąc w rejsie z Gdyni na Spitsbergen członków Polskiej Akademii Nauk, którzy na wyspie budowali pierwszą polską stację polarną w Arktyce. Po powrocie do kraju ponownie objął dowództwo s/s „Szczecin”. Parowiec ten, jak wspominał po latach, darzył największym sentymentem. Latem i jesienią 1958 roku, „Szczecinem”, przewiózł nielegalny ładunek polskiej broni (karabiny, amunicja, samoloty) do Indonezji. Z uwagi na zawartość ładowni i konflikty międzynarodowe w Północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie, statek nie mógł przepłynąć przez Kanał Sueski. Pobił ówczesny rekord długości rejsu – płynąc dookoła Afryki bez zawijania do portów. W ciągu 62 dni pokonał trasę ze Szczecina do Surabai na Jawie liczącą 12700 mil morskich.

Na początku lat 60. nadzorował budowę, a potem został kapitanem, prototypowego masowca m/s „Kolejarz”, na którym planował (1965) pokonanie w imieniu szczecińskiego armatora Polskiej Żeglugi Morskiej - Północnej Drogi Morskiej z Europy do Japonii. Rejs nie doszedł do skutku z powodu wczesnego zalodzenia akwenów planowanej trasy.

W dniu 21 listopada 1962 roku Bolesław Bąbczyński został powołany przez resort żeglugi na przewodniczącego ministerialnego komitetu ds. szczecińskiej uczelni morskiej. W latach 1965-1970 pełnił funkcję kapitana do zadań specjalnych PŻM. Jako jednemu z najbardziej doświadczonych kapitanów żeglugi wielkiej powierzono mu kierowanie akcją ściągania z mielizny koło Arkony masowca m/s „Rejowiec”, który płynął z drobnicą na Kubę. Przebieg akcji ratowniczej (17 listopada 1968) opisał dziennikarz „Głosu Szczecińskiego” Bogdan Czubasiewicz.

Pracę dla szczecińskiego armatora łączył z pracą na rzecz szkolnictwa morskiego. Trzy dni przed śmiercią został powołany przez resort żeglugi na członka zespołu przygotowującego wprowadzenie morskich studiów zaocznych w Wyższej Szkole Morskiej w Szczecinie (obecnie Akademia Morska).

Był zasłużonym działaczem partyjnym i działaczem społecznym. Należał do PZPR. Był delegatem na III Zjazd tej partii 1959). Przez wiele lat pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Rewizyjnej PZPR. Był również długoletnim członkiem Plenum KW PZPR w Szczecinie oraz członkiem Plenum i Egzekutywy KZ PZPR przy Polskiej Żegludze Morskiej. Należał do Rady Naczelnej i kierował kołem ZBoWiD w PŻM. Bliskie więzy łączyły go ze Związkiem Harcerstwa Polskiego. Był m.in. członkiem Wojewódzkiej Rady Przyjaciół Harcerstwa.

Był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z Jadwigą z d. Jeziorowską (1960-1982), z którą miał dwóję dzieci - córkę Zofią Bąbczyńską-Jelonek (ur. 1943), dziennikarkę-marynistkę, m.in. autorkę książki o rejsie kpt. Bolesława Bąbczyńskiego do Indonezji Ze Szczecinem na dziobie. Dziennik kapitana (wyd. 2011), oraz syna Tadeusza Bąbczyńskiego (1945-2004), kapitana żeglugi wielkiej. Rok przed śmiercią ożenił się po raz drugi z wieloletnią przyjaciółką, Janiną z d. Michałowską (1922-2007), kierownikiem artystycznym Społecznego Ogniska Baletowego w Szczecinie.

Zmarł nagle na zawał serca 17 stycznia 1970 roku w Szczecinie, podczas wykonywania obowiązków służbowych. Został pochowany 21 stycznia na Cmentarzu Centralnym w Alei Zasłużonych (kw. 44-1-4).

Odznaczenia brytyjskie

  • 1939-1945 Star
  • Atlantis-Star
  • War Medal

Odznaczenia polskie

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Złota Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • Srebrna Odznaka Zasłużonego Pracownika Morza
  • Złota Odznaka Zasłużonego Pracownika Morza
  • Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju”
  • Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego
  • Złota Odznaka im. Janka Krasickiego
  • Honorowa Odznaka Ruchu Przyjaciół Harcerstwa
  • Chorągwiana Odznaka Ziemi Szczecińskiej (ZHP)



Bibliografia

Źródła

  • Informacje uzyskane od Zofii Bąbczyńskiej-Jelonek
  • Fotografie ze zbiorów prywatnych Zofii Bąbczyńskiej-Jelonek



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz