Cała naprzód (film)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okładka serii „Skarby Polskiego Kina” wydawnictwa De Agostini Polska ze zrekonstruowanym filmem Cała naprzód na DVD

STRONA W BUDOWIE

Cała naprzód (1966) – awanturniczo-przygodowy film fabularny w reżyserii Stanisława Lenartowicza, którego akcja rozgrywała się na statku oraz w Skandynawii i w egzotycznych portach Afryki.

Zgodę na realizację filmu otrzymał reżyser w styczniu 1966 roku. Dzięki pomocy i zaangażowaniu dyrekcji Polskiej Żeglugi Morskiej w Szczecinie film o tematyce morskiej zrealizowano częściowo na pokładzie drobnicowca m/s „Kraków”, który latem 1966 roku odbywał rutynowy rejs na trasie Szczecin przez Casablankę, Dakar do Nigerii i z powrotem. Dwunastoosobowa ekipa filmowców ...


Streszczenie

W porcie szczecińskim Janek, marynarz floty handlowej, spotyka swojego dawnego kolegę Leona. Zaskoczeni gwałtowna ulewą stają pod daszkiem, pod którym również schroniła się atrakcyjna, młoda dziewczyna i robotnik ze stoczni. Leon chwali się swymi życiowymi sukcesami - ma dom rodzinę, dobrze zarabia. Sprowokowany przechwałkami kolegi Janek zaczyna fantazjować o swym pełnym przygód życiu na morzu. Opowiada o romansie z tajemniczą baronową, o zdemaskowaniu bandy handlarzy narkotyków na statku widmie oraz o Polce, której pomógł w ucieczce z haremu. Ulewa ustaje. Niepostrzeżenie odeszła młoda dziewczyna, która tak podobała się Jankowi, że wszystkie bohaterki jego opowieści miały jej twarz. Koledzy rozstają się. Każdy z cichym żalem do losu. Janek dlatego, że w zawodzie marynarza nie ma czasu na życie rodzinne, a Leon, że jego życie na lądzie jest monotonne i nieciekawe. Spotykają się jeszcze raz. Wracając na wachtę Janek ujrzy „wspaniale urządzonego” Leona w zachlapanym roboczym kombinezonie, zawzięcie pucującego statek. (Adam Wyżyński w Leksykonie polskich filmów fabularnych)

Realizatorzy filmu

  • reżyseria: Stanisław Lenartowicz
  • współpr. reżyserska: Aleksander Sajkow, Jerzy Karwowski, Beata Bilska
  • scenariusz: Ewa Szumańska, Stanisław Lenartowicz
  • zdjęcia: Tadeusz Wieżan, Jerzy Stawicki
  • współpr. operatorska: Maciej Kijowski, Jerzy Szurowski, Zygmunt Krusznicki
  • scenografia: Jan Grandys
  • współpr. scenograficzna: Tadeusz Kosarewicz, Maciej Maria Putowski, Jerzy Radziwoń
  • kostiumy: Franciszek Starowieyski
  • współpr. kostiumograficzna: Elżbieta Meksz
  • muzyka: Wojciech Kilar
  • 'wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pod dyr. Konrada Bryzka
  • dźwięk: Stanisław Piotrowski
  • współpr. dźwiękowa: Waldemar Kamizela, Marian Ciupka
  • montaż: Halina Nawrocka
  • charakteryzacja: Jadwiga Raińska, Anna Włodarczyk
  • współpr. charakteryzatorska: Zygmunt Kaźmierski
  • kier. produkcji: Jan Włodarczyk
  • współpr. produkcyjna: Zbigniew Tołłoczko, Tadeusz Szarski, Andrzej Piotrowski, Ryszard Chutkowski
  • dane techn.: film czarno-biały, 2446 m
  • czas: 86'
  • produkcja: Studio Filmowe Kadr
  • atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu
  • laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu



Obsada

  • Zbigniew Cybulski – Janek, marynarz floty handlowej
  • Zdzisław Maklakiewicz – Leon, kolega Janka z wojska; Dziennikarz na statku (opowieść 3)
  • Teresa Tuszyńska – Dziewczyna w szczecińskim porcie; Aktorka Gloria (opowieść 1); Dolores, dziewczyna spotkana w portowej tawernie (opowieść 2); Sabina, zagraniczna pasażerka na polskim statku (opowieść 3); Wanda, ósma żona Ekscelencji (opowieść 4)
  • Józef Pieracki – Józef, lokaj Glorii (opowieść 1)
  • Adolf Chronicki – Eryk, reżyser filmu Lochy Elsinoru (opowieść 1)
  • Ferdynand Matysik – Komisarz aresztujący Glorię (opowieść 1)
  • Zdzisław Karczewski – Kapitan „Rosity” (opowieść 2)
  • Jerzy Nowak – Bosman na „Rosicie” (opowieść 2)
  • Zdzisław Kuźniar – Marynarz ze szramą na „Rosicie” (opowieść 2)
  • Ryszard Ronczewski – Marynarz na „Rosicie” (opowieść 2)
  • Krzysztof Litwin – Chłopak; Marynarz na „Rosicie” (opowieść 2); Steward na statku (opowieść 3); Sługa w haremie (opowieść 4)
  • Stanisław Gronkowski – Oficer na statku (opowieść 3)
  • Andrzej Mrozek – Oficer na statku (opowieść 3)
  • Eliasz Kuziemski – Pasażer na statku (opowieść 3)
  • Leon Niemczyk – Ekscelencja, władca haremu (opowieść 4)
  • Igor Przegrodzki – Przedstawiający kandydatki do haremu (opowieść 4)
  • Krystyna Mikołajewska – Dziewczyna w haremie (opowieść 4)
  • Teresa Wicińska – Dziewczyna w haremie (opowieść 4)

Ponadto:

  • L Dąbrowska-Puzilewicz
  • Adam Dzieszyński
  • Teresa Francik
  • Krzysztof Fus
  • L Jewasiński
  • Barbara Jędraszak
  • M Kosińska
  • Andrzej Kossowicz
  • W Kowalczyk
  • K Mikuła
  • W Monne
  • E Morus
  • M Mroczko
  • Albert Narkiewicz
  • Daniela Pacholczyk
  • Andrzej Polkowski
  • Tadeusz Skorulski
  • Wojciech Szostek
  • B. Tańska
  • Henryk Tejchert
  • Jan Uryga
  • Włodzimierz Wilkosz



Miejsca realizacji

Sekwencje morskie częściowo realizowano podczas rejsu na pokładzie statku. Pozostałe ujęcia, które rozgrywały się na mostku kapitańskim czy pod pokładem statku (kajuty, kubryk, ładownie), nakręcono w dekoracjach wybudowanych we wrocławskim atelier. Dekoracje te umieszczono na specjalnych sprężynach, dzięki którym osiągnięto efekt kołysania statku. Egzotyczne sceny filmu kręcono w autentycznych plenerach zachodnich wybrzeży afrykańskich, m.in. w Casablance, na Wyspach Kanaryjskich i w Dakarze. We wrocławskiej wytwórni wybudowano także wnętrza marokańskiego haremu, portowe tawerny oraz komnaty skandynawskiego zamku. Sekwencje spinające klamrą film nakręcono w Szczecinie – na Łasztowni i w porcie, oraz na Zalewie Szczecińskim.

Kadry z filmu



Plakaty do filmu



Premiera filmu

  • Premiera filmu odbyła się 14 kwietnia 1967 roku w Klubie „13 Muz” w Szczecinie, już po tragicznej śmierci odtwórcy głównej roli, Zbigniewa Cybulskiego. W kameralnym pokazie udział wzięli realizatorzy filmu – reżyser Stanisław Lenartowicz, współautorka scenariusza Ewa Szumańska oraz operator Jerzy Stawicki.



O filmie pisali m.in.

  • Bożena Janicka, W każdym porcie przygoda, „Film 1967” nr 20, s. 5



Z prasy

  • (...) „Cała naprzód” jest filmem o oryginalnej koncepcji. (...) Jest tu wiele udanych rzeczy obok złych. Przeplata się to ze sobą w sposób niemożliwy do rozdzielenia. Rama pomysłowa i dziwaczna. („Życie Literackie”)
  • (...) Zbyszek w roli marynarza floty handlowej. Cybulski jako marynarz? Co za pomysł? – wzruszano ramionami. Z pewnością nie bardzo przylegał do rozrywkowego zamiaru scenariuszowego. Ale Zbyszek wiedział, dlaczego podejmuje się ról w filmach. Jego marynarz nie jest w ogóle marynarzem. Jest marynarzem konkretnym, niepowtarzalnym, polskim. Z bagażem radości i smutków tego kraju, z wdziękiem i romantycznością tego narodu. W jego marynarzu jest cząstka każdego z nas. (Stanisław Lenartowicz)
  • (...) Szczur lądowy to właściwie bohater „Całej naprzód”; marynarz, którego spotykają w filmie rozliczne przygody, jest tylko czymś w rodzaju medium. Opowiada wszystkie te historie o tajemniczych kobietach i tajemniczych statkach tylko po to, żeby zaimponować swojemu ceprowi, a wymyśla oczywiście takie, których tamten od niego oczekuje. (...) Wszystko byłoby może w porządku, gdyby potoczne wyobrażenia o słodkim życiu marynarza rzeczywiście wyglądały tak, jak w filmie. (...) Po tak obfitej, a w dodatku nieśmiesznej porcji fantazji, tym większy przychodzi apetyt na odrobinę zabawnej obserwacji, komizmu nie wymyślonego ale podpatrzonego, słowem – na komedię realistyczną. W „Całej naprzód” pada jedno zdanie, które brzmi realistycznie: „Mówi się, że na marynarza za każdym rogiem czeka przygoda, a ja minąłem tego dnia już dwadzieścia rogów i nic”. (Bożena Janicka)
  • (...) Komedia, zwłaszcza na tle niektórych ostatnich i pokrewnych utworów, wyróżnia się niewątpliwą kulturą, a także – co u nas bardzo rzadkie – dobrą koncepcją scenariusza. („Trybuna Ludu”)



Ciekawostki

  • W filmie Cała naprzód Teresa Tuszyńska wcieliła się w pięc ról. Dla uzyskania odpowiedniego efektu – podkreślenia różnorodności granych przez nią bohaterek, ich temperamentu, miejsca zamieszkania czy pozycji społecznej – reżyser zadecydował o dubbingowaniu ról aktorki. Na ekranie Teresa Tuszyńska swoim głosem przemówiła tylko jako Dolores. W wielu publikacjach filmowych uznaje się, że postsynchrony do postaci Glorii recytującej tekst Ofelii (opowieść pierwsza) podkładała Barbara Horawianka. Jednak aktorka dementuje tę informację
  • Rolę kapitana „Rosity” powierzył Stanisław Lenartowicz wrocławskiemu aktorowi Zdzisławowi Karczewskiemu, który od sierpnia 1945 do 1947 roku mieszkał w Szczecinie. Zdzisław Karczewski był m.in. wicedyrektorem Dyrekcji Okręgowej Polskiego Radia i pierwszym dyrektorem (kierownikiem) Rozgłośni PR w Szczecinie (od 1 września 1945 do 12 sierpnia 1946). Kierował także Wydziałem Propagandy Wojewódzkiego Urzędu Informacji i Propagandy. Jako aktor, śpiewak i reżyser związany był z teatrem Komedia Muzy­czna



Zobacz także



Źródła

Bibliografia

  • Arkadiusz Bis, Filmy fabularne w powojennym Szczecinie, „sedina.pl magazyn. Rocznik Miłośników Dawnego Szczecina” 2009 nr 4
  • Leksykon polskich filmów fabularnych wyd. II uzupełnione i poprawione (pod red. Jana Słodowskiego), Wydawnictwo Wiedza i Życie, Warszawa 1997




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz