Cmentarz żydowski (Polanów)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Geolokalizacja: 54.120024,16.694363

Cmentarz żydowski w Polanowie został założony w pierwszej połowie XIX wieku na północny wschód od miasta, na skraju lasu, przy Rummelsburger Strasse (obecnie ul. Wolności). Wcześniej żydowscy mieszkańcy Polanowa korzystali z kirkutu w Szczecinku. Polanowska nekropolia miała około 0,7 ha i była otoczona drewnianym płotem. Gmina w Polanowie nie należała do zbyt dużych, chociaż pierwsze rodziny żydowskie zamieszkały tu już w połowie XVIII wieku, to w końcu tego stulecia żyło w mieście nadal tylko kilkunastu wyznawców religii mojżeszowej. Największą liczebność gmina osiągnęła kilka lat po edykcie emancypacyjnym z 1812 roku – wówczas w mieście przebywało niespełna 100 Żydów, stanowiąc prawie 5% społeczności miasta i stąd konieczność posiadania własnego cmentarza. W drugiej połowie XIX wieku większość żydowskich mieszkańców Polanowa wyemigrowała do większych miast i w 1895 roku pozostało tu tylko 44 wyznawców judaizmu. W kolejnym stuleciu gmina zmniejszyła się tak bardzo, że w latach dwudziestych zmuszona była sprzedać budynek synagogi, nie będąc w stanie go utrzymać, ale kirkut nadal był użytkowany. Przetrwał bez zniszczeń Noc Kryształową (9/10 listopada 1938), został zdewastowany dopiero w okresie II wojny światowej. Oficjalnie został zamknięty w 1945 roku, ale nadal był w stosunkowo dobrym stanie zachowania. W latach powojennych zapomniany dotrwał do początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, kiedy ówczesny burmistrz miasta wybudował na jego terenie swój dom. Obecnie znajduje się tam lokal gastronomiczny i teren rekreacyjny.

Bibliografia

  • Barran Fritz. Städte-Atlas Pommern. Leer 1989.
  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1908.
  • Karta ewidencyjna cmentarza. Koszalin 1990. W: Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie. Delegatura w Koszalinie.
  • Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395 .
  • Salinger Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 3. New York 2006.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak