Cmentarz żydowski (Rusko)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cmentarz żydowski w Rusku został założony dla gminy żydowskiej w Darłowie w 1. połowie XIX wieku. Około połowy stulecia wybudowany został tam dom przedpogrzebowy. Żydzi darłowscy stanowili niewielką grupę niespełna 3% wśród mieszkańców miasta. W 2. połowie XIX wieku mieszkało ich tu ponad 120, a na początku XX wieku liczba ta uległa znaczącemu zmniejszeniu – do niespełna 80 osób. Podczas Nocy Kryształowej (9/10 listopada 1938) kirkut został zdewastowany przez nazistów, m.in. zniszczono tablicę pamiątkową poświęconą żołnierzom wyznania mojżeszowego z Darłowa poległym w czasie I wojny światowej w szeregach armii niemieckiej, a wkrótce potem kirkut zamknięto. Po 1950 roku na polecenie polskich władz cmentarz zlikwidowano, a istniejące jeszcze nagrobki zostały rozkradzione. W 1987 roku teren cmentarza został wpisany do rejestru zabytków, nie uchroniło go to jednak przed dalszym zniszczeniem. Do 1990 roku były to tereny magazynowe, a w następnych latach obszary te sprzedano osobie prywatnej na cele rolnicze. Dzięki staraniom mieszkańców Darłowa w latach 1992-1993 teren cmentarza został ogrodzony, a odnalezione w ziemi fundamenty domu przedpogrzebowego i nagrobki z okresu 1860-1890 (około 20) z inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim wyeksponowane[1] W 1994 roku ustawiona została tablica informacyjna.

Przypisy

  1. Część inskrypcji została odczytana. Zob. Salinger, Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 3. New York 2006, s. 687.

Bibliografia

  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1908.
  • Kontowski Konstanty. Cmentarze gminy Darłowo. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 6, Gmina Darłowo. Red. W. Rączkowski, J. Sroka. Sławno 2007, s. 277-300.
  • Opęchowski, Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.
  • Salinger, Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 3. New York 2006.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak


[[Kategoria:Pomeranica FB]