Cmentarz Wojskowy przy ul. Pomorskiej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Honorowy Cmentarz Wojskowy w Dąbiu przy ul. Pomorskiej
Honorowy Cmentarz Wojskowy w Dąbiu przy ul. Pomorskiej
zarys granicy nieistniejącego cmentarza wojskowego w Dąbiu
Nazwa niemiecka Militär Ehrenfriedhof
Osiedle Dąbie
Adres ul. Pomorska 115
Wyznanie wielowyznaniowy
Stan obecny zlikwidowany, teren Zakładów Mięsnych
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
[{{{google_street}}} Google Street View.]

Cmentarz Wojskowy przy ul. Pomorskiej – nieistniejący cmentarz wojskowy, znajdujący się niegdyś obok obozu jenieckiego w Dąbiu (niem. Altdamm).

Historia cmentarza

mapa z 1888r.
mapa z 1937r.

Powstanie Honorowego Cmentarza Wojskowego związane jest z istniejącymi tu od I poł. XIX w. obozami jenieckimi, leżącymi w granicach dużego kompleksu wojskowego między linią kolejową do Stargardu, a ul. Miłą. Pierwsze kwatery grzebalne, w których chowano jeńców, powstały w okresie wojen napoleońskich (1807-1813). Później obok tej kwatery ustawiono pamiątkowy czworoboczny obelisk. W okresie wojny francusko – pruskiej (1870-1871) utworzono w pobliżu części „napoleońskiej” obóz dla francuskich jeńców. W tym czasie cmentarz został poszerzony i otrzymał kształt prostokąta wybrzuszonego trójkątnie z jednego boku.

przedwojenne zdjęcie kaplicy
powojenne zdjęcie kaplicy

W czasie I wojny światowej, a dokładniej w 1916 r., na obszarze kompleksu wojskowego utworzono obóz jeniecki dla Rosjan, w którym to też przebywało wielu Polaków. Zmarłych z tego obozu chowano na istniejącym cmentarzu wojskowym, lecz w oddzielnej kwaterze, na której to wzniesiono kapliczkę. Była to budowla na planie centralnym zwieńczona kopułą, na szczycie której umieszczono krzyż. Kompozycyjną dominantą obiektu, nadającą mu rytmiczności, stanowił powtarzający się motyw półłuku, wspartego na plastycznych wspornikach. Nad wejściem do tej niewielkiej kapliczki umieszczono medalion z płaskorzeźbionym wizerunkiem twarzy Chrystusa, zaś w środku ustawiono wolnostojący kamienny prawosławny krzyż. Architektonicznie kaplica nawiązywała do bizantyńskich cerkwi.

W 1918 r. postanowiono uporządkować tenże wojskowy cmentarz oraz uczynić z niego cmentarz garnizonowy Dąbia. Sporządzono więc projekt zagospodarowania, którego autorem był ówczesny dyrektor Cmentarza Centralnego Goerg Hannig. Zakładał on utworzenie osobnych kwater dla zmarłych różnych narodowości (Francuzów, Rosjan, Anglików, Polaków) oraz wyznań (ewangelików i Żydów), a także wzniesienie oddzielnych pomników ku czci poszczególnych narodowości. Cmentarną zieleń stanowić miały brzozy i czarne sosny zasadzone wzdłuż alei.

Podczas II wojny światowej cmentarz uległ zniszczeniom, aczkolwiek zachowała się kapliczka cmentarna oraz obelisk ku czci jeńców francuskich. Likwidacja cmentarza nastąpiła w połowie lat 70-tych XX w., kiedy to rozpoczęto w tym miejscu budowę Zakładów Mięsnych.

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Alicja Biranowska-Kurtz, Michał Rembas, Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina, Szczecin 2010
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf