Cmentarz przy ul. Chocimskiej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz przy ul. Chocimskiej
Cmentarz przy ul. Chocimskiej
brama wejściowa, w tle dawna kaplica cmentarna
Osiedle Żydowce
Adres ul. Chocimska
Powierzchnia 0,58 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania ok. 1908 r.
Data zamknięcia 1970 r.
Stan obecny nieczynny
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
[ Google Street View.]

Cmentarz przy ul. Chocimskiej – cmentarz dawnej wsi Sydowsaue z zachowaną kaplicą cmentarną i częścią nagrobków.

Historia cmentarza

fragm. mapy z 1938 r.
plan cmentarza wg dokumentacji WKZ
aleja lipowa
złożone zachowane nagrobki na końcu głównej alei

We wrześniu 1908 r. władze gminy Sydowsaue rozpoczęły starania o utworzenie nowego cmentarza. Wybrano niezabudowaną działkę za torami kolejowymi. W tym czasie funkcjonował nadal cmentarz przy ul. Włókienniczej.

Nowe miejsce pochówku mieszkańców Sydowsaue otworzono ok. 1909 r. Przewidywano, iż jego powierzchnia wystarczy na 53 lat, licząc średnio 16 pochówków rocznie. Na teren cmentarza prowadziła, zachowana do dziś, betonowa brama, po której obu stronach umieszczono dodatkowe mniejsze otwory przejściowe.

W południowo-wschodniej części cmentarza, tuż za bramą, wybudowano ok. 1930 r. murowaną, neogotycką kaplicę. Pierwotnie była to jednoprzestrzenna budowla zakończona od strony północno – wschodniej trójboczną absydą, zaś od strony południowo – zachodniej zwieńczona szczytem schodkowym z trzema polami blend. Pod nim znajdowało się główne wejście do kaplicy. Półkoliste okna, umieszczone w elewacjach, zostały otoczone pionowymi, prostokątnymi blendami, a po wojnie ozdobione witrażami. W 1947 r. obiekt ten został adaptowany na kościół parafii rzymskokatolickiej pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Dzisiejszy wygląd kaplic jest efektem jej rozbudowy w latach 60 – tych. Oprócz wspomnianych już witraży, dobudowano od strony południowo – zachodniej drewnianą kruchtą, zaś od strony północnej – przybudówkę na planie prostokąta. Kościół funkcjonował do 1990r., kiedy to przeniosło parafię do nowego budynku przy ul. Srebrnej 8.

Po oficjalnym zlikwidowaniu cmentarza pismem z 1976 r. usunięto ocalałe niemieckie nagrobki i złożono przy płocie od strony dawnej fabryki „Wiskord”. W 2009 r. podczas usuwania krzaków zarastających owe ogrodzenie przesunięto ciężkim sprzętem złożone przy nim płyty nagrobne. Obecnie leżą one na końcu lipowej alei głównej.

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Marek Łuczak, Szczecin Podjuchy Żydowce Klucz, Szczecin 2011



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf