Cmentarz przy ul. Nehringa

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz przy ul. Nehringa
Cmentarz przy ul. Nehringa
teren dawnego cmentarza
Osiedle Stołczyn
Adres ul. Nehringa
Powierzchnia ok. 2,2 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania II poł XIX w.
Stan obecny nieczynny, teren parkowy (park memorialny)
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.

Cmentarz przy ul. Nehringa – nieczynny cmentarz dawnej wsi Stolzenhagen, obecnie teren parkowy z wyeksponowanymi zachowanymi nagrobkami.

Historia cmentarza

aleja lipowa
miejsce po kaplicy
tablica

Ze względu na przepełnienie cmentarza przykościelnego gmina Stolzenhagen wytypowała teren przy ul. Nehringa na nowe miejsce pochówku mieszkańców wsi. Miało to miejsce w połowie XIX w. Na początku wieku XX teren cmentarza rozszerzono w kierunku południowym. W jego północnej części, w miejscu obecnego okrągłego placyku z ławkami, znajdowała się kaplica cmentarna. Wzdłuż głównej alei, która wysadzana jest lipami, znajdowały się grobowce rodzinne, często otoczone charakterystycznymi metalowymi kutymi ogrodzeniami. Do dnia dzisiejszego zachowało się tylko jedno takowe ogrodzenie. Po II wojnie światowej chowano tu Polaków, a część niemieckich grobów ekshumowano.

Rewitalizacja

W połowie lat 90 - tych radni ze Stołczyna zainteresowali się uporządkowaniem terenu nieczynnego cmentarza. Postanowiono uczynić z niego park - lapidarium, gdzie pośród alejek spacerowych znajdować się będą najlepiej zachowane nagrobki. W 1997 r. został utworzony projekt zagospodarowania tego terenu autorstwa Piotra Szczepaniaka, zaś rok później, w drodze przetargu wybrano firmę do jego realizacji. Ekshumowano ciała dziesięciu pochowanych tu Polaków i przeniesiono na Cmentarz Centralny, następnie wycięto krzaki, wytyczono ścieżki, zrobiono trawniki i kwiatowe rabaty, ustawiono elementy małej architektury (ławki i śmietniki). W niektórych częściach nowego parku zachowano kobierce bluszczu, które przypominają o poprzedniej funkcji tegoż terenu. Zgodnie z zaleceniami miejskiego konserwatora zabytków in situ pozostawiono tylko te niemieckie nagrobki, które posiadały czytelne inskrypcje. Ich liczbę szacuje się na ponad 100, wśród których większość pochodzi z okresu międzywojennego, zaś najmłodszy z 1945 r. Park memorialny oddano mieszkańcom do użytku w 1999 r. i pełni on swoje funkcje rekreacyjne do dnia dzisiejszego. Przy jego wejściu, od strony skrzyżowania ul. Nehringa i ul. Golęcińskiej, znajduje się tablica z szarego granitu z inskrypcją: "Pionierom miasta Szczecina, którzy spoczęli na tym cmentarzu w latach 1946 – 1954. Zarząd i Rada Miasta Szczecina oraz mieszkańcy Stołczyna. Szczecin 1998". Obecnie część nagrobków została niestety poprzewracana bądź zniszczona w inny sposób.

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Marek Łuczak, Szczecin Skolwin, Stołczyn, Szczecin 2008
  • Marek Ober, Stary cmentarz w Szczecinie, „Spotkania z zabytkami” 1984 nr 1, s. 57



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf