Cmentarz przy ul. Potulickiej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz na Górnym Wiku
Cmentarz na Górnym Wiku
teren dawnego cmentarza
Nazwa niemiecka Georgenkirchhof, Wykesecher Kirchhof, Oberwiker Friedhof
Osiedle Pomorzany
Adres ul. Potulicka
Wyznanie ewangelicki
Data powstania XIII w., ponownie otwarcie 1767 r.
Data zamknięcia ok. 1880 r.
Stan obecny zlikwidowany, pętla tramwajowa
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.

Cmentarz przy ul. Potulickiej – nieistniejący cmentarz leżący na Górnym Wiku, obecnie teren pętli tramwajowej.

Historia cmentarza

cmentarz na mapie z 1898 r.
cmentarz na mapie z 1938 r.
zarys granicy dawnego cmentarza

Od ok. początku XIV w. istniał w tym miejscu niewielki cmentarz związany z kościołem i szpitalem św. Jerzego, w źródłach określany jako „Georgenkirchhof”. W czasie panowania szwedzkiego uległ on likwidacji.

W 1767 r. w jego miejscu zorganizowano nowe miejsce pochówków, określane na mapach jako Wiekscher Kirchhof lub Oberwieker Friedhof. Przeznaczone ono było głównie dla bogatych szczecinian, którzy w 1772 r. utworzyli kasę pogrzebową, aby zapewnić rodzinom stałe miejsce na pochówek. Spoczęli tu m.in. członkowie francuskiej rodziny Rückforth, znanej z prowadzenia działalności browarniczej oraz rodziny Crepin – właścicieli drożdżowni i gorzelni.

Pierwotnie cmentarz posiadał powierzchnię ok. 700m 2, a z początkiem XIX w. został powiększony w kierunku wschodnim, do skarpy.

W II połowie XIX w. wybudowano kaplicę cmentarną i ogrodzono teren (w 1878 r.), ale jednocześnie rozpoczęto stopniowe zmniejszanie nekropolii ze względu na rozbudowę dworca kolejowego po stronie wschodniej oraz budowę od 1873 r. teatru letniego „Belleuvue” w jego południowej części.

Ostatecznie ze względu na brak wolnych miejsc cmentarz zamknięto w 1880r.

W 1925 r. rozebrano kaplicę cmentarną, zaś w 1929 r. w północnej części cmentarza wzniesiono kościół ewangelicki pw. Zbawiciela (niem. Erlöserkirche).

W czasie nalotu w styczniu 1944r. cmentarz, jak i znajdujący się obok kościół parafii pw. Zbawiciela uległy zniszczeniu.

W miejscu tym, w latach 70 - tych XX w., powstała, istniejąca do dziś, pętla tramwajowa linii 1, 4 i 9.

Linki zewnętrzne

przedwojenne zdjęcia kościoła pw. Zbawiciela (niem. Erlöserkirche).

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Hellmuth Heyden, Der Oberwiksche Kirchhof in Stettin, „Familiengeschichtliche Mitteilungen”, nr 2, 1936



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf