Cmentarz przy ul. Puckiej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz przy ul. Puckiej, obecnie skwer im. ks. K. Świetlińskiego
Cmentarz przy ul. Puckiej, obecnie skwer im. ks. K. Świetlińskiego
teren dawnego cmentarza
Osiedle Dąbie
Adres ul. Pucka
Powierzchnia ok. 3 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania 1816 r.
Data zamknięcia ok. 1930 r.
Stan obecny zlikwidowany
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.

Cmentarz przy ul. Puckiej – nieistniejący cmentarz miasta Dąbie (niem. Altdamm), funkcjonujący w latach ok. 1816 - 1930, obecnie skwer im. ks. Kazimierza Świetlińskiego.

Historia cmentarza

mapa Dąbia z 1938 r.

Ze względu na zagrożenie epidemiologiczne i sanitarne, jakie niosły przepełnione cmentarze przykościelne, w 1808 r. gubernator francuski na Pomorze wydał zarządzenie o likwidacji wszystkich miejsc pochówków przy świątyniach. W wyniku tego zamknięto także przykościelny cmentarz w Dąbiu i w 1816 r. zorganizowano nowy cmentarz, na przedpolu Bramy Goleniowskiej, między ul. Goleniowską i Pucką. Od strony ul. Goleniowskiej zasłaniała go zabudowa mieszkalna i zaplecza ogrodów, dlatego też główny dojazd poprowadzono ukośnie od tejże ulicy (widoczne jest to na mapie). W 1876 r. teren cmentarza poszerzono w kierunku ul. Puckiej i Młyńskiej, nadając mu kształt wydłużonego prostokąta. Posiadał on oddzielnie kwatery dla zmarłych wyznania ewangelickiego, katolickiego i mojżeszowego. Pochowano tu także jeńców francuskich z wojny 1870-1871. W 1914 r., w pobliżu głównej bramy, wzniesiono kaplicę cmentarną. Ok. 1930 r. cmentarz został zamknięty, gdyż już w tym czasie funkcjonowała nowa nekropolia Dąbia przy ul. Goleniowskiej 33.

Po II wojnie światowej, w latach 70-tych, teren cmentarza uporządkowano i zamieniono na park, któremu w 2010 r. nadano nazwę” skwer im. ks. Kazimierza Świetlińskiego. Obecnie czytelna jest granica pierwotnego układu przestrzennego oraz dwie, główne aleje wysadzane kasztanowcami, a także mniejsze aleje lipowe i szpaler grabowy. Nie wszystkie nagrobki zostały usunięte z cmentarza; gołym okiem dojrzeć można wystające z ziemi podstawy pod płyty nagrobne oraz fundamenty grobowców. Kilka znalezionych płyt nagrobnych, z czytelnymi inskrypcjami, zostało zabrane przez Zakład Usług Komunalnych i umieszczone w lapidarium Cmentarza Centralnego.

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Alicja Biranowska-Kurtz, Michał Rembas, Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina, Szczecin 2010
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf