Cmentarz przykościelny (Gosław, powiat gryficki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz śródpolny w Gosławiu
Cmentarz śródpolny w Gosławiu
Nazwa niemiecka Friedhof Gützlaffshagen
Adres Gosław, 72-320
Wyznanie ewangelickie
Stan obecny nieczynny
Zobacz cmentarz na:
[ Mapa Google.]
[ Google Street View.]


Cmentarz ewangelicki przykościelny w Gosławiu - nieczynny.

Historia

W początkowych latach XX wieku we wsi funkcjonowały dwie nekropolie – przykościelna, obecnie nieczynna i śródpolna, obecnie cmentarz komunalny.

Cmentarz przykościelny prawdopodobnie był użytkowany od XIII wieku, gdyż już w 1291 roku notowano istnienie w miejscowości parafii.[1] Zajmujący teren wokół kościoła w centrum wsi, miał powierzchnię 0,29 ha [2] i otoczony był kamiennym murem, nadal zachowanym wraz z bramkami cmentarnymi.

Z licznych jeszcze na początku XX wieku drewnianych lic nagrobkowych i krzyży żeliwnych[3] stojących w przestrzeni nekropolii nie przetrwał żaden. Zachował się natomiast postument pomnika poległych w I wojnie światowej żołnierzy z Gosławia, służący obecnie jako podstawa dla figury Chrystusa. Ostatnio w przestrzeni cmentarza pojawiła się także nowa kapliczka – grota Maryjna i droga krzyżowa autorstwa Jacka Handora.

Ozdobą nekropolii jest grupa ponad 30 lip drobnolistnych rosnących wzdłuż muru obwodowego.[4]

Na ścianie kościoła w 2004 roku została zamocowana tablica z napisami w języku polskim i niemieckim upamiętniająca mieszkańców wsi, którzy byli pochowani na cmentarzach w Gosławiu, Gołańczy Pomorskiej i Siemidarżnie.[5]


Przypisy

  1. H. Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, H. 11, Kreis Greifenberg, Stettin 1914, S. 98.
  2. Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie, Karta cmentarza Gosław I, b. nr, oprac. Henryk Grecki, 1998.
  3. Uznawane za jedne z najciekawszych w regionie zostały udokumentowane w opracowaniu Hugo Lemckego, s. 104-105.
  4. Z. Sobisz, Flora naczyniowa cmentarzy gminy Trzebiatów, w: Trzebiatów – spotkania pomorskie 2007 r., Szczecin 2008, s. 208.
  5. Tekst na tablicy brzmi „Zur Erinnerung an vielen Generationen der deutschen Bevölkerung des Kirchspiels Gűtzlaffshagen die diese Kirche errichteten und die hier bis 1945 lebten und wirkten. Dem Gedenken ihrer Toten die auf den Friedhöfen in Gűtzlaffshagen, Glansse und Zimdarsen ruhen. A.D. 2004 Pamięci wielu pokoleń niemieckiej ludności parafii Gosław, którzy kościół ten wznieśli i który był ich ojczyzną. Pamięć ich zmarłym, którzy na cmentarzach w Gosławiu, Gołańczy Pom. i Siemidarżnie spoczywają. Rok Pański 2004”.

Bibliografia

  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie, Karta cmentarza Gosław I, b. nr, oprac. Henryk Grecki, 1998.
  • Lemcke Hugo, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, H. 11, Kreis Greifenberg, Stettin 1914
  • Sobisz Zbigniew, Flora naczyniowa cmentarzy gminy Trzebiatów, w: Trzebiatów – spotkania pomorskie 2007 r., Szczecin 2008.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak