Cmentarz przykościelny (Sucha Koszalińska)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 1267 z dnia 21 sierpnia 2014[1]

Geolokalizacja: 53.415876,14.513626

Cmentarz przykościelny w Suchej Koszalińskiej
Cmentarz przykościelny w Suchej Koszalińskiej
Jeden z zachowanych niemieckich nagrobków na cmentarzu przykościelnym
Nazwa niemiecka Zuchen
Powierzchnia 1 ha
Wyznanie ewangelickie, rzymskokatolickie
Data powstania XIV wieku
Stan obecny nieczynny
Zobacz cmentarz na:
[ Mapa Google.]
[{{{google_street}}} Google Street View.]


Cmentarz przykościelny w Suchej Koszalińskiej – dawny cmentarz przykościelny, założony prawdopodobnie w XIV wieku wraz ze świątynią, znajduje się przy szosie dojazdowej z Koszalina do Sianowa przy kościele filialnym pw. Podwyższenia Krzyża św. przypisanym obecnie do parafii rzymskokatolickiej w Osiekach. Kościół zbudowany został w XIV w., był restaurowany w XIX i XX w. Jest orientowany, murowany z cegły i kamieni polnych o układzie wendyjskim i gotyckim, jednonawowy na rzucie prostokąta, z prezbiterium niewyodrębnionym zamkniętym prosto. Od strony zachodniej znajduje się wieża na rzucie prostokąta o trzech kondygnacjach, z portalem ostrołukowym pięciouskokowym, z blendami i oknami strzelniczymi. Dach nawy dwuspadowy, kryty dachówką karpiówką, nad wieżą ośmiopołaciowy. Zabytkowy wystrój wnętrza świątyni stanowią:

  • Ołtarz główny z XVII w. a w nim obraz - Zmartwychwstanie Chrystusa (deska, olej); obraz - Ostatnia Wieczerza (deska, olej); rzeźby - Nadzieja, Wiara, św. Paweł, św. Piotr, Trójca Święta, Pelikan.
  • Ambona, ok. 1750 r. - drewno rzeźbione, polichromowane.
  • Empora organowa z XVII w. z przedstawieniami 4 Ewangelistów, Chrystusa i św. Jana Chrzciciela.
  • Chrzcielnica z II poł. XVII w. z malowidłami Chrystusa i 4 Ewangelistów.
  • Dzwon "Zuzanna" z 1600 r.
  • Epitafium z 1728 oku. - piaskowiec rzeźbiony, płyta pamiątkowa Jacoba Adriana v. Heydebrecka, ufundowana na pamiątkę odzyskania Suchej zastawionej von Schwerinom[2].

Cmentarz przykościelny - pochodzi z czasów budowy kościoła w Suchej, sięga czasów przedreformacyjnych, o czym świadczą krypty grobowe pod kościołem. Jest ulokowany wokół światyni, na piaskowej górce, w centrum wsi. Zachowało się tam kilka nagrobków, z których tylko jeden lub dwa są czytelne[3].

Co ciekawe, jest też grób z czasów wojennych z 1942 r. Leży tu Polak, który umarł podczas niewoli. Dziś grobem tym opiekują się mieszkańcy Suchej Koszalińskiej. Obecnie istnieje zachowany starodrzew. Granice pierwotnego układu przestrzennego cmentarza zostały zatarte, nagrobki usunięte, na wywyższeniu cmentarnym zachował się jedynie starodrzew (aleja lipowa) oraz murawa. Wewnątrz kościoła znajduje się płyta nagrobna z 1728 roku[4].

  • Cmentarz komunalny, dawniej ewangelicki ( ul. Morska) - założony na początku XX wieku, na planie prostokąta. Na cmentarzu częściowo zachowało się wyposażenie z kojcami i nagrobkami pochodzącymi z początku XX wieku, aleja lipowa wiodąca do cmentarza oraz częściowo starodrzew, m.in. pomnikowy dąb. Cmentarz komunalny został wpisany do rejestru zabytków.[5].

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Sucha Koszalińska W: Gmina i Miasto Sianów [online]. [Przeglądany 14.listopada 2014]
  3. Steranka, Justyna. Nasze nekropolie. Sucha Koszalińska. W: Gość Koszalińsko-Kołobrzeski [on-line. [Dostęp 24 grudnia 2014].
  4. Karta Cmentarza przykościelnego w Suchej Koszalińskiej (archiwum WUOZ Delegatura w Koszalinie)
  5. Decyzja nr 1055/2014 Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Sczecinie w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru zabytków.

Bibliografia

  • Karta Cmentarza przykościelnego w Suchej Koszalińskiej (archiwum WUOZ Delegatura w Koszalinie)
  • Decyzja nr 1055/2014 Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Sczecinie w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru zabytków.
  • Steranka, Justyna. Nasze nekropolie. Sucha Koszalińska. W: "Gość Niedzielny"- Koszalińsko-Kołobrzeski.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło