Daniel de Superville

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Daniel de Superville
lekarz, profesor w Gimnazjum Akademickim
brak zdjecia
Data urodzenia 2 grudnia 1696
Miejsce urodzenia Rotterdam
Data śmierci 16 listopada 1773
Miejsce śmierci Rotterdam
Miejsce spoczynku Lejda, kościół NMP (Vrouwekerk)
Narodowość francuska


Daniel de Superville (1696-1742) - lekarz, fizyk miejski oraz profesor anatomii i chirurgii w Gimnazjum Akademickim w Szczecinie.

Życiorys

Daniel de Superville urodził się 2 grudnia 1696 roku w Rotterdamie w rodzinie kupca Jacques'a de Superville i Marguerite Vettekeuen, którzy byli francuskimi hugenotami, osiadłymi w Holandii[1]. Daniel studiował na uniwersytecie w Utrechcie gdzie w 1718 roku na podstawie dysertacji na temat krwi "De sanguine et sanguificatione" otrzymał doktorat nauk medycznych. W roku następnym zapisał się na uniwersytet w Lejdzie. Został też członkiem tamtejszego kościoła walońskiego, a w 1721 roku jego diakonem [2].

W 1722 roku ożenił z Cathariną Elisabeth Le Comte. W czerwcu tego roku małżonkowie opuścili Lejdę i udali się do Szczecina, gdzie przez pierwsze lata Superville pracował jako lekarz nadworny i lekarz tutejszej kolonii francuskiej (Hof- und französischen Coloniemedicus), istniejącej w mieście od 1721 roku. W 1725 roku został członkiem powstałego tu Collegium Medicum oraz otrzymał posadę fizyka krajowego (Landphysicus für Preußisch Pommern) i wizytatora odpowiedzialnego za pomorskie apteki. W roku kolejnym, z woli króla Fryderyka Wilhelma I wszedł do grona profesorów Gimnazjum Akademickiego jako wykładowca anatomii i chirurgii. Zajęcia prowadzone przez Superville'a cieszyły się zainteresowaniem uczniów, a publiczne sekcje zwłok również mieszkańców miasta. Superville przeprowadzał także szkolenia dla chirurgów. Dzięki królewskiemu przywilejowi z 1723 roku, pozyskiwał zwłoki do sekcji z więzień i domów ubogich.

W 1733 roku Daniel de Superville złożył do władz wniosek w sprawie budowy miejskiego lazaretu. Dzięki wsparciu Izby Wojenno-Skarbowej i kasy miasta, budowę zakończono już w następnym roku i do lazaretu dysponującego 30 miejscami przyjęto chorych.

W Szczecinie przebywał do 1739 roku. W tym samym czasie został członkiem Kaiserliche Akademie der Naturforscher oraz Societät der Wissenschaften w Berlinie. Otrzymał także posadę lekarza przybocznego króla Fryderyka Wilhelma I[3] i jego córki księżniczki Wilhelminy Pruskiej. Na dworze Wilhelminy i jej męża Fryderyka, margrabiego Brandenburg-Bayreuth uzyskał wkrótce duże wpływy. Polecono mu zajęcie się zorganizowaniem uczelni w Bayreuth. W roku 1742 powstała tu akademia, którą po roku podniesiono do rangi uniwersytetu. Po kilku miesiącach jednak przeniesiono uczelnię do Erlangen (ze względu na nieprzychylny stosunek ludności Bayreuth). Kanclerzem uczelni został Daniel de Superville (cancellarius perpetuus). Przekazał na jej rzecz księgozbiór oraz przyrządy naukowe. W 1748 roku złożył rezygnację z zajmowanego stanowiska. Przeniósł się do Bremy, a następnie do Braunschweigu gdzie został lekarzem księcia Karola I, szwagra wspomnianej wyżej Wilhelminy Pruskiej. W 1754 roku za jego namową książę założył gabinety sztuki i osobliwości (Kunst- und Naturaliencabinets), które z czasem przekształciły się w muzea. Podczas podróży do Francji i Holandii Superville osobiście zaangażowany był w pozyskiwanie eksponatów do owych kolekcji. Tocząca się w Europie wojna[4] wstrzymała podróże Supervilla. Powrócił do rodzinnego kraju i osiadł w Voorburg koło Hagi. Po powtórnym ożenku przeprowadził się do Rotterdamu gdzie zmarł 16 listopada 1773 roku.

Superville był członkiem Królewskiego Pruskiego Towarzystwa Nauk w Berlinie oraz Cesarskiej Akademii Badaczy Przyrody.

Swoją obecność zaznaczył także w loży masońskiej "Zu den drei Weltkugeln", powstałej w Berlinie w 1740 roku oraz należał do członków-założycieli loży "Zur Sonne" w Bayreuth (1741).

Po śmierci pierwszej żony w 1769 roku, ożenił się powtórnie. Jego drugą żoną została Marie Marthe le Cointe, którą poślubił w 1770 roku.

Publikacje (wybór)

  • 1718 - Dissertatio Physico-Medica Inauguralis De Sanguine & Sanguificatione, Trajecti ad Rhenum (Utrecht)
  • 1728 - Vom wahren Nutzen des menschl. Urinbesehens, Alten Stettin
  • 1728 - Progr. de anatome a multis calumniis et falsis imputationibus vindicanda, Alten Stettin
  • [1730] - Doct. D. de Superville [...] Nachricht Vom Wahren Nutzen Des menschlichen Urin-Besehens Worin zugleich Der Mißbrauch, So gemeiniglich darbey vorfällt, entdecket, Und einjeder sich vor Schaden zu hüten gewarnet wird, Dem Publico zum besten, Alten Stettin
  • 1733 - Doct. Daniel de Superville [...] Gedancken Von Quack-Salbern, Medicis und Patienten Woraus sich einjeder belehren kan, wie er sich zu Sein selbst Erhaltung Vor Quack-Salbern und After-Aerzten hüten, Hergegen rechtschaffen- und gewissenhafften Medicis anvertrauen und Dieselben ehren solle, Alten-Stettin
  • 1755 - Predigten über verschiedene Stellen der heiligen Schrift] Herrn Daniels de Superville des Jüngern, Predigers bey der Walonnischen Gemeine zu Rotterdam, Predigten über verschiedene Stellen der heiligen Schrift, Leipzig


Przypisy

  1. Jego wuj o tym samym imieniu i nazwisku Daniel de Superville (1657-1728) był teologiem kalwińskim, który służył kościołowi Walonii w Rotterdamie.
  2. Kościoły te zostały założone w XVI wieku przez hugenockich emigrantów z Południowych Niderlandów. Wzrost liczebny członków kościoła nastąpił w XVII w. dzięki emigracji francuskich hugenotów. Ich liczba osiągnęła wtedy 15 tys. wiernych, skupionych w 69 parafiach.
  3. Zaskarbił sobie jego wdzięczność dzięki uleczeniu z puchliny wodnej.
  4. Wojna siedmioletnia (1756-1763).


Bibliografia

  • Dzieje Szczecina. T. 2. Red. Gerard Labuda. Warszawa-Poznań, 1985. s. 547. ISBN 83-01-04344-x
  • Encyklopedia Szczecina. T. 2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000. s. 438. ISBN 83-7241-089-5
  • Daniel de Superville W: ADB [online]. [Przeglądany 28 września 2016].
  • Daniel de Superville W: CERL [online]. [Przeglądany 28 września 2016].
  • Nieznanowska, Joanna. Syzyfowe prace. 175 lat starań profesorów medycyny Pedagogium Książęcego / Gimnazjum Karolińskiego / Królewskiego Gimnazjum Akademickiego o powstanie w Szczecinie uniwersyteckiego wydziału lekarskiego. W: Od Pedagogium Książęcego do Gimnazjum Mariackiego. Z dziejów szkolnictwa półwyższego w Szczecinie do początków XIX w. Red. A. Borysowska. Szczecin, 2018, s. 91-94.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko