Danuta Koźmian

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Danuta Irena Koźmian
prof. dr hab. nauk humanistycznych,
kierownik Katedry Historii Wychowania w Instytucie Pedagogiki i Psychologii,
Wydział Humanistyczny US
Data urodzenia 24 kwietnia 1936
Miejsce urodzenia Włocławek
Tytuły i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi,
Medal 40-lecia Polski Ludowej,
Medal Komisji Edukacji Narodowej,
Krzyż Więźnia Politycznego Okresu Stalinowskiego,
Odznaka „Gryf Pomorski”,
Medal „Zasłużony dla Ziemi Gorzowskiej"
Narodowość polska


Danuta Irena Koźmian (ur. 24 kwietnia 1936 we Włocławku) – pedagog i historyk wychowania, profesor nauk humanistycznych związana z Uniwersytetem Szczecińskim[1][2][3].

Życiorys

Edukacja

Szkołę podstawową skończyła w Kętrzynie w roku 1949, tamże uczęszczała do liceum ogólnokształcącego i w 1953 r. zdała egzamin dojrzałości. Mimo zdanych egzaminów wstępnych nie została przyjęta do Akademii Medycznej w Gdańsku ani na Wydział Prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu[uwaga 1]. W latach 1958–1960 uczęszczała na zajęcia do szczecińskiego Ośrodka Średnich Szkół Medycznych; po ukończeniu nauki otrzymała stanowisko nauczyciela zawodu w Medycznym Studium Zawodowym w Szczecinie[3].

Studia na UAM skończyła w trybie zaocznym. Studiowała na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, początkowo na kierunku historia, a później – pedagogika z historią. Pracę magisterską, wykonaną pod opieką Stanisława Michalskiego[4] (1928–1990) – specjalisty w zakresie historii wychowania, obroniła w roku 1970[3].

Praca zawodowa

Po ukończeniu studiów została zatrudniona na etacie naukowo-dydaktycznym w Zakładzie Pedagogiki Ogólnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie[uwaga 2]. Badania naukowe wykonywała w dziedzinie historii wychowania pod opieką Stanisława Michalskiego. W roku 1978 otrzymała stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki na podstawie pracy pt. Kształcenie i dokształcanie nauczycieli szkół podstawowych w województwie szczecińskim w latach 1945–1970, a w roku 1992 – habilitację (na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM)[3]. Została profesorem nadzwyczajnym w roku 1994, tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymała w maju 1998[1], a od roku 2001 była profesorem zwyczajnym[3].

W szczecińskiej uczelni, która ulegała kolejnym przemianom od Wyższej Szkoły Nauczycielskiej, poprzez Wyższą Szkołę Pedagogiczną do Uniwersytetu Szczecińskiego[5], Danuta Koźmian wypromowała – do roku uroczyście obchodzonego jubileuszu 70-lecia (2007) – pięciu doktorów i 560 magistrów[3]. Pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Pedagogiki i Psychologii US, przewodniczącej Senackiej Komisji Wydawniczej i pełnomocnika rektora US do spraw powołania Wydziału Teologicznego (1999–2004)[3].

Publikacje

W wykazie publikacji Danuty Koźmian znajduje się 10 monografii, ponad 100 artykułów naukowych i rozpraw, przewodniki metodyczne i inne materiały (np. recenzje, raporty z badań, programy nauczania)[3][6]. Prace dotyczą m.in. problemów pedagogiki ogólnej, systemów oświaty w II RP i Polsce po II wojnie światowej (zwłaszcza na tzw. Ziemiach Odzyskanych), koncepcji samorządności i spółdzielczości uczniowskiej, wśród nich np.[7]:

  1. Kształcenie i dokształcanie nauczycieli szkół podstawowych w województwie szczecińskim w latach 1945–1970 (1986),
  2. Rozwój Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie w latach 1968–1983, Szczecin (1985),
  3. Samorząd uczniowski w polskiej pedagogice Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939), (1991),
  4. Poglądy społeczno-pedagogiczne Aleksandra Kazimierza Patkowskiego (1890–1942), (1994),
  5. Chrześcijańska myśl wychowawcza Fryderyka Wilhelma Foerstera i jej recepcja w Polsce (1996),
  6. Zapomniani pedagodzy lat międzywojennych (1997),
  7. Droga do Uniwersytetu Szczecińskiego w opinii prasy centralnej i regionalnej w latach 1981–1985 (2000)[8],
  8. Człowiek Nauczyciel Uczony – Bolesław Sadaj (1908–1997)[9] (2003),
  9. Janusz Jędrzejewicz – polityk i pedagog (1885–1951) (2004),
  10. Działalność Liceum Pedagogicznego imienia Adama Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim w latach 1950–1970 (2005),
  11. Udział kobiet-pedagogów w rozwoju pedagogiki specjalnej w Polsce okresu międzywojennego (1918–1939)[10] (2005).

Odznaczenia[11]

Życie prywatne

Z mężem, Franciszkiem Koźmianem, miała córkę – Grażynę Koźmian-Kantorską[3].

Uwagi

  1. Dr Robert Jankowski (Zakład Historii Wychowania US) – autor cytowanego biogramu – wiąże ten fakt z represjami okresu stalinowskiego.
  2. Wyższa Szkoła Pedagogiczna (WSP) w Szczecinie została utworzona w roku 1973 przez przekształcenie Wyższej Szkoły Nauczycielskiej (WSN) w Szczecinie (zob. Historia Liceum Pedagogicznego nr 1).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 prof. dr hab. Danuta Irena Koźmian. W: Bazy danych > Ludzie nauki [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2012-11-16].
  2. 2,0 2,1 Katarzyna Stańczyk: Koźmian Danuta. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 498. ISBN 83-7241-089-5. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Robert Jankowski: Profesor Danuta Koźmian – Uczona i Mistrz dla kilku pokoleń nauczycieli na Pomorzu Zachodnim. W: Praca zbiorowa: Z dziejów oświaty polskiej (Księga Jubileuszowa). Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2007, ss. 13–18. ISBN 978-83-7241-616-2. 
  4. 4,0 4,1 prof. zw. dr hab. Stanisław Michalski (pedagogika, historia wychowania). W: Bazy danych > Ludzie nauki [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2012-11-16].
  5. 5,0 5,1 Historia. W: Strona internetowa Wydziału Humanistycznego US [on-line]. www.whus.pl. [dostęp 2012-11-16].
  6. 6,0 6,1 Dorobek naukowy prof. zw. dr hab. Danuty Koźmian. W: Z dziejów oświaty polskiej (Księga Jubileuszowa). op.cit., ss. 19–29. 
  7. 7,0 7,1 Prof. zw.dr hab. Danuta Koźmian > Wybrane publikacje. W: Instytut Pedagogiki, Zakład Historii Wychowania [on-line]. www.us.szc.pl. [dostęp 2012-11-16].
  8. 8,0 8,1 Danuta Koźmian: Droga do Uniwersytetu Szczecińskiego w opinii prasy centralnej i regionalnej w latach 1981–1985 (w 15. rocznicę powstania uczelni). Szczecin: 2000. 
  9. 9,0 9,1 Praca zbiorowa pod red. Danuty Koźmian: Człowiek, nauczyciel, uczony: Bolesław Sadaj (1908–1997). Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2003, ss. 11–25. ISBN 8372413398. 
  10. 10,0 10,1 Danuta Koźmian: Udział kobiet-pedagogów w rozwoju pedagogiki specjalnej w Polsce okresu międzywojennego (1918–1939). W: Monografie US [on-line]. 2005. [dostęp 2012-11-16].
  11. 11,0 11,1 Robert Jankowski: Profesor Danuta Koźmian – Uczona i Mistrz…. W: Z dziejów oświaty polskiej (Księga Jubileuszowa). op.cit., s. 18. 



IES64.png
Autor opracowania: Joanna Kośmider