Dwór (Darż)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Darżu
Dwór w Darżu
Lokalizacja 72-130 Darż
Projektant nieznany
Data budowy 1 poł. XIX w.

Geolokalizacja: 53.476707,15.036308

Dwór w Darżu – niem. Daarz (gmina Maszewo)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1493 roku. W 1580 roku wieś była własnością rodziny von Ebersteinów. W 1628 roku część majątku wchodząca w skład wsi należała do rodzin von Stettinów i von Flemmingów. W XVII wieku we wsi było 18 gospodarstw chłopskich i 2 zagrodnicze. Po wygaśnięciu rodu von Ebersteinów majątek liczący 1433 morgi ziemi został przejęty przez domenę książęcą. W 1749 roku we wsi istniał folwark oraz młyn. W 1825 roku właścicielem folwarku za cenę 20 682 talarów został młynarz J. CH. Pinnow. W 1840 roku założył on nowy folwark liczący 540 mórg ziemi zwany Nowym Darżem (Emilienhof). W 1844 roku folwarki zostały sprzedane. W 1844 roku właścicielem majątku był Lockstädt. W 1846 roku folwark należał do Augusta Saatha. W 1851 roku właścicielem majątku został W. F. Schumann, właściciel Parlina. W rękach rodziny Schumannów majątek pozostał do 1945 roku. W 1833 roku w Darżu było 13 zagród chłopskich i 14 zagrodniczych. W 1872 roku we wsi (o łącznym areale 2284 morgi ziemi) były 32 gospodarstwa chłopskie, 41 budynków mieszkalnych i 52 gospodarcze. W 1892 roku folwark obejmował 563 ha ziemi oraz gorzelnię i młyn parowy. W 1932 roku we wsi o łącznym areale 1144 ha ziemi i zamieszkanej przez 454 osoby, znajdowało się 61 budynków mieszkalnych i 91 gospodarczych. Po II wojnie światowej na terenie dawnego folwarku założono PGR.

Dwór

We wsi znajduje się dwór o powierzchni 730 m2. zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku. Pod koniec XIX wieku do budynku dobudowano werandę. Jest to obiekt parterowy, z piętrowym ryzalitem ujętym pilastrami, założony na rzucie prostokąta, kryty dachem dwuspadowym z naczółkami. W 1971 roku w budynku przeprowadzono remont. Obecnie obiekt znajduje się złym stanie technicznym. W sąsiedztwie znajdują się zabudowania folwarczne oraz park dworski o powierzchni 1,82 ha z XVIII wieku. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa. Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy