Dwór (Krzywnica)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Krzywnicy
Dwór w Krzywnicy
Lokalizacja 73-112 Krzywnica
Projektant nieznany
Data budowy XIX w.

Geolokalizacja: 53.42943,15.192619

Dwór w Krzywnicy (niem. Uchtenhagen, gmina Stara Dąbrowa)

Wieś

W średniowieczu miejscowość była zamkowym gniazdem rodowym von Wedlów. W 1338 roku została objęta prawem brandenburskim miasta Chociwla, które zostało nadane przez von Wedlów. Właścicielami z linii rodowej von Wedlów byli: w 1352 roku Hasso Wedel Młodszy z Krzywicy, w 1387 roku Tetze Wedel, w 1421 roku Jurgen, Wedego oraz Filip. W 1433 roku Czuls, Jeske, Vivigenz I Fryderyk von Wedlowie hołdowali kapitule i biskupowi z ziem lennych obejmujących zamek w Krzywicy i inne wsie. W 1434 roku Hasso von Wedel zatwierdził nadanie Tolcza augustianom. W 1481 roku właścicielem majątku był Hans von Wedel, w 1478 roku i w latach 15101523 Melchior von Wedel. W 1545 roku właścicielem był Wolf von Wedel.

W XVIII wieku wieś Krzywnica z przyległymi terenami została podzielona na pięć folwarków (A – E). Od tego czasu skomplikowała się kwestia własności ziemskiej. Jeden z folwarków (A) z 12 łanami, karczmą i kuźnią otrzymał Jakub Ernest von Ueckermann, a w 1686 roku jego syn sprzedał go Adamowi Reinhardowi von Molzahnowi. W 1764 roku folwark A, Nową Dąbrowę C i Dalewo przejął Adam Georg von Molzahn. W 1787 roku właścicielem tych terenów był Kaspar Heinrich von Mellentin, w 1789 roku Johann Gottlieb Zimmermann. Folwark B po śmierci Kurta Wilhelma von Wedla został własnością jego bratanka Juliusza Henryka, który w 1770 roku sprzedał majątek kanonikowi Lupoldowi von Wedlowi, posiadaczowi folwarku C. W 1794 roku właścicielem folwarków B, C i E był Aleksander Zygmunt hrabia von Blankensee. W 1799 roku właścicielami wszystkich folwarków, razem z folwarkiem A, została rodzina Heydenów. Majątek D w XIX wieku należał do rodziny von Wedlów. W 1839 roku właścicielem majątków A i B był Krüger, w 1859 roku Otton Schumann, w 1862 roku Albert Müller. Właścicielem majątku C w 1846 roku był Metzke, w latach 1855-1862 Izaak Josephie, następnym Paul Kolbe, w 1847 roku Karl Rückforth, w 1856 roku Fryderyk Ludwik Wagner, a w 1862 roku Erdmann Fryderyk Maria Schrader. Do czasów hitlerowskich właścicielem majątku C był ze Stargardu dr Emil Levi, następnym dr Hermann Mühller. W 1844 roku majątek D (Kempengut) powrócił do rodziny von Wedlów, ale w 1854 roku został sprzedany Ernestowi Fryderykowi Holtzmannowi, który był właścicielem do 1892 roku. W 1905 roku właścicielem majątku D był Ludwik Blümke. W latach 1914-1945 majątek należał do Georga Schlägera. Majątek E z 12 rodzinami robotniczymi, kuźnią i młynem należał do Reinholda Schradera. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 481 mieszkańców w 120 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi znajduje się dwór wzniesiony w XIX wieku. Jest to budynek w części zachodniej parterowy, w części wschodniej piętrowy z dwupiętrową wieżą. Wejście do budynku jest poprzedzone drewnianą werandą. Budynek obecnie spełnia funkcje mieszkalne. W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania folwarczne i zdegradowany park z drugiej połowy XIX wieku o powierzchni 0,75 ha położony na brzegu rzeki Kąpieli. Zachował się cenny starodrzew złożony m.in. z magnolii drzewiastej, dębu szypułkowego, jesionu wyniosłego, lipy drobnolistnej oraz klonu pospolitego. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy