Dwór (Letnin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Letninie
Dwór w Letninie
Lokalizacja 74-211 Letnin
Projektant nieznany
Data budowy pocz. XX w.

Geolokalizacja: 53.117109,14.983951

Dwór (neogotycki dom młynarza) we wsi Letnin (Dolny Młyn) – niem. Lettnin Unter Mühle (gmina Pyrzyce)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1260 roku, kiedy rycerz Jan z Letnina był świadkiem przy czynnościach wójta pyrzyckiego. Od średniowiecza wieś należała do kapituły kamieńskiej. W 1276 roku biskup Herman sprzedał Letnin margrabiom brandenburskim. Na początku wieś była administrowana przez rodzinę Witzumów. Od 1375 roku wieś była lennem rodziny von Schöningów z Lubiatowa. W 1487 roku duchowny i kanclerz księcia Bogusława X, Damian von Schöning posiadał we wsi 4 łany, zagrodę komornika i połowę młyna. Po jego śmierci posiadłość odziedziczyły mniszki z Pyrzyc, jego siostra Anna i inna Anna, córka Jana z Żalęcina. W 1489 roku część wsi jako lenno od kapituły należała do Antoniego von Schöninga. W 1671 roku w miejscowości mieszkało 5 rodzin żydowskich. W 1782 roku we wsi było 65 budynków mieszkalnych, 2 młyny (dolny i górny), tartak, 24 gospodarstwa chłopskie, 6 zagrodniczych, karczma, kuźnia i szkoła. W 1811 roku po upaństwowieniu kapituły kamieńskiej ziemie kościelne stały się własnością państwową. W latach 1829-1830 uwłaszczono chłopów. Jeden z nich, F. W. Michelis za cenę 378 talarów wykupił swoje gospodarstwo i w 1820 roku utworzył mały majątek zachowując dziedziczny urząd; ponadto został zwolniony z opłat i powinności lennych. Z rodziny Michaelisów pochodził Fryderyk, który był ministrem króla Fryderyka II oraz Jerzy Michaelis który w 1917 roku był kanclerzem Niemiec a później nadprezydentem rejencji pomorskiej. W 1868 roku we wsi z łącznym areałem 4988 mórg ziemi istniały 2 młyny, 60 budynków mieszkalnych, 53 budynki gospodarcze, parafia, tartak, karczma, kuźnia i szkoła. We wsi było 432 mieszkańców, w tym sołtys, 20 kmieci i 4 chłopów małorolnych. W 1913 roku rodzina Michaelisów sprzedała swoje gospodarstwo liczące 480 mórg ziemi. W 1919 we wsi było 446 mieszkańców. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 755 osób.

Dwór

We wsi znajduje się dawny „dom młynarza” o powierzchni 600 m2 , zbudowany na początku XX wieku, w duchu neogotyku, wpisujący się w stylistykę rezydencji szlacheckich. Budynek należał do pochodzących ze Stuttgartu Ottona i Liny Haberle, posiadaczy Dolnego Młyna (Unter Mühle) i 152 ha ziemi. Obecnie jest to budynek dwukondygnacyjny, z ryzalitami w fasadach, z ośmioboczną, graniastosłupową wieżą, z balkonem o ażurowej balustradzie, przeszkloną werandą, kryty spłaszczonym dachem zwieńczonym krenelażem. Po II wojnie światowej w budynku stacjonowało wojsko a następnie był wykorzystywany na potrzeby szkoły podstawowej. Obecnie należy do prywatnego właściciela. W sąsiedztwie znajdują się resztki parku. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa. Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy