Dwór (Marianowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Marianowie
Dwór w Marianowie
Lokalizacja 73-121 Marianowo
Projektant nieznany
Data budowy koniec XIX w.

Geolokalizacja: 53.383021,15.263945

Dwór w Marianowie (niem. Marienfliess, gmina Marianowo)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1248 roku z dokumentu, w którym książę Barnim I ufundował żeński klasztor reguły cysterskiej, nadając 600 łanów ziemi i kolejne 500 należące do jego wasali. Klasztor sióstr cysterek razem z zabudowaniami gospodarczymi funkcjonował do czasów reformacji. Na przełomie XIII i XIV wieku część ziem w miejscowości należała do rodziny von Wedlów.

Po reformacji Marianowo stało się domeną książęcą, a pierwszym zarządcą był w 1556 i 1563 roku Zygmunt von Wedel z Mielna. Później powołano innych urzędników, a w zabudowaniach klasztornych, obejmujących m.in. stodoły, stajnie, pralnię, gorzelnię, owczarnię i piekarnię, osiedlono rzemieślników oraz ustanowiono 5 żeńskich zakładów wychowawczych dla panien z ewangelicznych domów oraz wdów. W XVII wieku we wsi istniało 15 gospodarstw chłopskich po 1 łanie i 14 zagrodniczych po 1¼ łanu. W wyniku wojny z 1643 roku zniszczeniu uległo 82% gospodarstw. W 1653 roku wieś stała się domeną państwową Brandenburgii. W 1691 roku majątek domeny obejmował 388 łanów, w 1734 roku 138 łanów. W XIX wieku majątek domeny został oddany w dzierżawę. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 1 031 mieszkańców w 303 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi znajduje się dwór należący do dzierżawcy majątku, wybudowany pod koniec XIX wieku w stylu neoklasycystycznym. Był to budynek zbudowany na rzucie prostokąta, przykryty dachem dwuspadowym z ryzalitem zakończonym trójkątnym tympanonem.

Po II wojnie światowej budynek został przebudowany i częściowo zdewaloryzowany przez usunięcie detali architektonicznych i drewnianego ganku. Obecnie funkcjonuje w nim Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II.

W sąsiedztwie budynku znajdują się zabudowania gospodarcze, młyn i dom młynarza. Obok dworu jest park dworski o szesnastowiecznym rodowodzie z cennym szpalerem kasztanowców. W sąsiedztwie klasztoru znajdują się budynek, który był siedzibą zarządcy domeny książęcej, oraz park klasztorny z XIII wieku o powierzchni 1,68 ha z cennym starodrzewem złożonym m.in. z dębu, lipy drobnolistnej i wiązu szypułkowego.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy