Dwór (Mierzyn, powiat policki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Mierzynie
Dwór w Mierzynie
Centrum handlowe przy ul. Weleckiej 38 na miejscu dawnego dworu
Lokalizacja gmina Dobra, powiat policki
Projektant nieznany
Data budowy XIX w.

Geolokalizacja: 53.429992,14.465168 Dwór w Mierzynie Dwór i folwark w Mierzynie powstały w drugiej połowie XIX wieku przy dzisiejszej ul. Weleckiej 38 w formie budynków rozplanowanych przy pierzejach prostokątnego dziedzińca. Dwór zbudowano w zamknięciu dziedzińca od strony północnej. Wzdłuż drogi do Stobna, obecnie ul. Długiej, wzniesiono dużą oborę. Po stronie południowej dziedzińca powstały kolejne dwa obiekty gospodarcze, a także długi budynek zamykający budynek gospodarczy od strony wschodniej, za którym znajdował się sad. W centralnej części dziedzińca powstał nieduży budynek, prawdopodobnie pełniący funkcje remizy strażackiej[1]. Były to niskie budowle murowane z kamieni polnych, z ceglanymi szczytami.

W 1892 roku majątek Mierzyn należał do Wilhelma Schmidta. Liczył wówczas 112 ha, w tym 109 ha zajmowały pola uprawne z ogrodami, a 3 ha łąki. Hodowla liczyła 16 koni, 40 krów oraz owce[2].

Ul. Długa

W latach 1907-1908 folwark przebudowano wznosząc, na miejscu dawnych zabudowań, nowe z czerwonej cegły. Powstała w ten sposób nowa budowla po stronie południowej dziedzińca oraz po drugiej stronie drogi ul. Długiej. Na planie z 1930 roku widać nieregularną bryłę dworu. Był to budynek murowany, parterowy, założony na rzucie prostokąta. Partie centralne 3-osiowe z wystawkami w partii dachu, zwieńczonymi trójkątnymi frontonami. Całość przykryta była dwuspadowym dachem. Główne wejście do dworu, przyozdobione kutą balustradą, prowadziło z dziedzińca gdzie znajdował się podjazd z owalnym trawnikiem.

W końcu lat 30-tych w dworze mieściła się lokalna siedziba organizacji rządowej - Stan Żywicieli Rzeszy (nm. Reichsnährstand) a folwark funkcjonował pod nazwą Gospodarstwo Doświadczalne nr 1 w Mierzynie, a jako jego zarządca wymieniany był A. Krüger[3].

Po wojnie dwór zajęło wojsko, urządzając w jego części placówkę Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1951 roku w zabudowaniach dawnego folwarku przy ul. Weleckiej 38 powstała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Iskra”. Jej pierwszym przewodniczącym był Wincenty Krężel. Dwór który był siedzibą spółdzielni oraz folwark spółdzielnia dzieliła wraz z jednostką Wojsk Ochrony Pogranicza. W sierpniu 1996 roku w dawnym dworze powstał Klub Spółdzielcy w Mierzynie, gdzie organizowano m.in turnieje tenisa stołowego, zabawy noworoczne tzw. „choinki”, dni seniora, spotkania z pionierami Pomorza. Klub wyposażony był jedynie w stół do gry w ping-ponga i gry komputerowe[4]. Obecnie prezesem RSP „Iskra” jest Władysława Gruszczyńska.

Przypisy

  1. Dwór nie pojawia się na mapie Mierzyna z 1857 roku. Na planie Messtischlatt nr 1148 z 1886 roku widać wyraźny prostokąt zabudowań folwarcznych
  2. Pommersches Güter-Adressbuch. Verzeichniss sämmtlicher Güter mit Angabe der Guts-Eigenschaft, der Gesämmtfläche und Flächeninhalts, des Grundsteuer-Reintrages, der Besitzer bezw.. Stettin 1892, s. 50-51
  3. Gemeindelexikon für den Freistaat Preußen. Provinz Pommern. Nach dem endgültigen Ergebnis der Volkszählung vom 16. Juni 1925 und anderen amtlichen Quellen unter Zugrundelegung des Gebietsstandes vom 1. Oktober 1932. Berlin 1932, s. 60; Stettiner Adressbuch 1942, 1943. Gospodarstwo Doświadczalne nr 2 znajdowało się w folwarku Heinrichshof przy ul. Spiskiej 24 w Szczecinie
  4. Wopowska Spółdzielnia. W: Pismo Żołnierza „Granica” WOP, nr 6/23 z dn. 4 VI 1961 r.; Kronika szkoły w Mierzynie 1976-1980, rkps. w zb. PSP w Mierzynie. Spółdzielnia brała intensywny udział w życiu szkoły, pierwsze udokumentowane spotkanie miało miejsce w szkole 23 sierpnia 1976 roku, byli tam też przedstawiciele firmy Eltor. Kolejne spotkanie odbyło się 1 maja 1976 roku; Kronika parafii rzym.-kat. w Mierzynie, 1990-1992, rkps, s. 123. W 1992 roku prezesem przedsiębiorstwa „Iskra” był Stępień; Kronika szkoły w Mierzynie, 1992-1996, rkps w zb. PSP w Mierzynie. Dożynki odbyły się w dn. 29 IX 1984 r; Kronika szkoły w Mierzynie, 1996-2000, rkps w zb. PSP w Mierzynie; Mieszkańcy wiele mogą, ale... [w:] Głos Szczeciński, z dn. 18 X 1996

Bibliografia

  • Łuczak, Marek. Mierzyn przez wieki. Szczecin: Zapol, Pomorskie Towarzystwo Historyczne, 2013. ISBN 9788375185379



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Marek Łuczak