Dwór (Nowa Dąbrowa)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 1081 z dnia 8 czerwca 1988[1]
Dwór w Nowej Dąbrowie
Dwór w Nowej Dąbrowie
Lokalizacja 73-112 Nowa Dąbrowa
Projektant nieznany
Data budowy l. 70. XIX w.

Geolokalizacja: 53.411271,15.175625

Dwór w Nowej Dąbrowie (niem. Neu Damerow, gmina Stara Dąbrowa)

Wieś

Wieś w XIV wieku należała do rodu von Wedlów. Na początku XVI wieku we wsi mieszkali chłopi: Valentin Arent, Jurgen Russow i Jochim Scherer.

Stare lenno von Wedlów składało się z dwóch majątków – A i B. Folwark A, złożony m.in. z kuźni, był zamieszkany przez sześciu kmieci i jednego półchłopka. W 1683 roku właścicielami części, która stanowiła 1/16 wsi, byli landrat Adam Henryk von Kameke i Melchior Henryk von Wedel. W 1683 roku nowym właścicielem został Adam Reinhard von Moltzahn, następnym był jego syn major Adam Jürgen von Moltzahn ze Starej Dąbrowy, w 1764 roku jego wnuk Ernest August von Moltzahn. W 1764 roku Juliusz Henryk von Wedel, właściciel majątku A, sprzedał go wdowie po Adamie Jurgenie von Moltzahnie – Dorocie von Schöning. W 1744 roku majątek B wraz z częścią Krzywnicy przejął Melchior Felix von Wedel. Po 1784 roku właścicielem folwarku B był Kaspar Henryk von Mellentin. W 1788 roku właścicielem folwarku A, a w 1789 roku folwarku B, został Jan Gottlieb Zimmermann. W 1804 roku właścicielem był jego zięć radca Franz Jackob Hacken ze Stargardu. W 1828 roku majątek należał do Karla Augusta i Wilhelma Fryderyka Spiegelów, synów chłopa z Nosowa. W latach 18191825 we wsi było 16 gospodarstw chłopskich. W 1910 roku majątek należał do Ernsta Erdmanna, po roku 1920 należał do jego zięcia dra Zinzowa. W 1939 roku właścicielem był dr Zinzow, a jego majątek obejmował 502 ha ziemi, 17 rodzin chłopskich i 25 innych. W 1939 roku we wsi mieszkało 289 mieszkańców w 72 gospodarstwach rolnych.

Dwór

We wsi znajduje się dwukondygnacyjny dwór zbudowany w latach 70. XIX wieku w stylu neoklasycystycznym. Jest to budynek zbudowany na rzucie prostokąta, z oficyną, wejściem poprzedzonym gankiem, boniowaną elewacją parteru. Parter od piętra jest oddzielony fryzem, okna na piętrze ozdobione trójkątnymi naczółkami. Obecnie budynek jest w średnim stanie technicznym, służy kilku rodzinom jako obiekt mieszkalny. Historyczne wnętrze nie zachowało się.

W sąsiedztwie budynku znajdują się zabudowania folwarczne oraz zaniedbany park dworski o powierzchni 7,2 ha z pierwszej połowy XIX wieku z zachowanym cmentarzem rodowym dawnych właścicieli i bogatym drzewostanem złożonym m.in. z cisa pospolitego, buka pospolitego, platana klonolistnego, modrzewia europejskiego i buka odmiany purpurowej.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy