Dwór (Pęzino) Villa Puttkamer

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór (Villa Puttkamer, Haus Pansin) w Pęzinie
Dwór (Villa Puttkamer, Haus Pansin) w Pęzinie
Lokalizacja 73-131 Pęzino
Projektant nieznany
Data budowy pocz. XX w.

Geolokalizacja: 53.340918,15.191662

Dwór Villa Puttkamer w Pęzinie (niem. Pansin, gmina Stargard)

Wieś

Wieś o rodowodzie wczesnośredniowiecznym, której nazwę wymieniono po raz pierwszy w dokumencie z 1285 roku, dotyczącym giermka Rutgera z Pęzina. W 1320 roku w dokumencie wymieniono rycerzy Mikołaja i Henninga von Paninów.

W 1357 roku, po śmierci ostatniego z przedstawicieli rodu von Paninów, właścicielem miejscowości został Hans von Borcke, który w 1387 roku sprzedał zamek komturowi joannickiemu Henrykowi von Güntersbergowi z Suchania. Od tego momentu rodzina von Güntersbergów była lennikiem zakonu joannitów. W 1410 roku właścicielem był Szymon von Güntersberg, a w 1450 i 1461 roku Claus von Güntersberg. W 1472 roku zamek ponownie należał do joannitów, a ostatecznie został im sprzedany w 1482 roku za 8 800 grzywien przez Szymona von Güntersberga. W 1483 roku rezydentem na zamku był komtur joannitów suchańskich Otto von Blankenburg, w 1489 roku komtur Ludwik von Schlamrendorff.

W 1943 roku komtur Jerzy von Schlamrendorff sprzedał zamek i wieś Pęzino, wraz z wsiami Barzkowice, Brudzewice i Golina, Henrykowi von Borckemu, zachowując lenną zwierzchność. W 1498 roku właścicielami zamku i wsi byli Adrian i Karsten von Borckowie, a w 1538 roku Matzke von Borcke ze Złocieńca, Łobza i Reska. W 1557 i 1561 roku zamek należał do Frantza i jego brata Henryka von Borcków. W 1621 roku dokonano podziału dóbr pęzińskich i złocienieckich między braci Marcina, Matzkego i Filipa von Borcków. W 1624 roku w wyniku podziału właścicielem Pęzina został Matzke von Borcke, a jego majątek obejmował 51 łanów chłopskich, 7 zagrodników, 2 młyny, 2 karczmy, kuźnię, owczarnię, 2 łany pastuchów owczarzy, 1 owczarza bydła i 1 łan krawca-szewca. W 1657 roku wieś, wraz z istniejącym zamkiem, została splądrowana przez Szwedów i Polaków pod wodzą Stefana Czarnieckiego. W 1682 roku syn Matzkego, Filip Adrian von Borcke powierzył administrację zamku Piotrowi Georgowi von Puttkamerowi, mężowi swej córki Ewy Liliany.

Późniejszymi właścicielami dóbr ziemskich i zamku byli: w 1801 roku Georg Franz Jerzy von Puttkamer, później jego syn Ludwik Jerzy i wnuk Ernest Friedrich Georg. Prawa lenne joannitów wygasły w 1801 roku w momencie rozwiązania zakonu. Następnymi właścicielami miejscowości pod koniec XIX wieku byli Ulryk i Anna Maria von Puttkamerowie. W 1905 roku majątek rodziny von Puttkamerów obejmował 1 002 ha ziemi, a wieś zamieszkiwały 264 osoby w 20 gospodarstwach. W 1939 roku ostatnim właścicielem byli Bogislav von Puttkamer z żoną Elżbietą z domu von Bonin. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 669 mieszkańców w 162 gospodarstwach domowych.

Dwór

Po zachodniej stronie zamku na terenie zachowanych zabudowań folwarcznych (stodoła, stajnia, wozownia, chlewnie, dom leśniczego) znajduje się dwukondygnacyjny dom rodziny von Puttkamerów („Villa Puttkamer”, „Haus Pansin”) zbudowany na początku XX wieku. Jest to budynek zbudowany na rzucie prostokąta i pokryty dachem dwuspadowym. Przed wejściem do budynku znajdują się schody i taras, w północnej elewacji ryzality, okna i blendy zakończone półkoliście. Nie zachowało się historyczne wyposażenie wnętrza.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.