Dwór (Radzanek)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Radzanku
Dwór w Radzanku
Lokalizacja 72-130 Radzanek
Projektant nieznany
Data budowy 1934 r.

Geolokalizacja: 53.502087,15.0201

Dwór w Radzanku (niem. Resehl, gmina Maszewo)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1569 roku, z dokumentu w którym książę Barnim I nadał wieś braciom i kuzynom: Bartholemausowi, Clausowi, Egidiusowi Christophowi, Danielowi, Melchiorowi, Joachimowi, Curtowi i Georgowi von Petersdorfom.

W 1628 roku wieś była podzielona na dwa majątki. Pierwszy z nich należał do rodzin von Dewitzów i von Ebersteinów, drugi majątek był własnością von Petersdorfów. W tym samym roku Volrath von Eberstein zastawił swoją część Adamowi Hasso von Flemmingowi.

W XVIII wieku część wsi (w 1735 roku licząca 435 mórg ziemi) stanowiła własność domeny państwowej. W 1727 roku majątek należący do Jürgena Ludwiga von Petersdorfa został zastawiony na 24 lata za sumę 5 500 talarów u Johanna Müllera. W latach 1750-1775 majątkiem zarządzał jego syn, radca Samuel F. Müller. W 1775 roku za cenę 5 030 talarów majątek kupił major von Bose. W tym samym roku dobra ziemskie odkupił major R. Curt Friedrich von Petersdorf. Po jego śmierci majątek odziedziczyli synowie: lejtnant Gustaw Ludwig Sigsmund i Georg Christian von Petersdorfowie oraz matka i pięć sióstr. W 1798 roku właścicielem majątku, po odkupieniu części od brata za cenę 8 150 talarów, został Georg Christian von Petersdorf, radca wojenny a później landrat. W tym samym roku majątek za sumę 2 000 talarów został zastawiony na 24 lata rządcy Reineke.

W 1809 roku część domenalna (w 1837 roku licząca 941 mórg ziemi) należąca do państwa została odkupiona i jako alodium włączona do majątku. W 1860 roku właścicielem majątku był Hermann von Petersdorf. W 1872 roku we wsi znajdowały się 4 zagrody chłopskie, 7 zagrodniczych, 12 budynków mieszkalnych, 1 przemysłowy, 22 inne budynki oraz szkoła. Łączny areał należący do wsi wynosił 1 215 mórg ziemi. W 1892 roku folwark należący do tego samego właściciela obejmował 699 ha ziemi oraz hodowlę 28 koni, 120 sztuk bydła, 50 sztuk trzody chlewnej oraz 1500 owiec. Administratorem majątku był niejaki Reimer.

Na początku XX wieku właścicielem majątku obejmującego 712 ha ziemi i inwentarza złożonego z 33 koni, 120 sztuk bydła, 818 owiec i 101 sztuk trzody chlewnej był Herman von Petersdorf. W 1929 roku folwark był własnością Pomorskiego Towarzystwa Ziemskiego (Pomm. Landgesellschaft m.b.H. Stettin) i został zakupiony w celu parcelacji. W majątku liczącym 825 ha ziemi prowadzono browar oraz hodowlę złożoną z 50 sztuk koni, 130 sztuk bydła i 54 sztuk trzody chlewnej. W 1932 roku wieś z łącznym areałem ziemskim wynoszącym 902 ha była zamieszkana przez 344 osoby, w 26 budynkach mieszkalnych i 57 gospodarczych. W 1939 roku, po parcelacji majątku, we wsi było 10 zagród liczących od 22 do 43 ha ziemi.

Po II wojnie światowej majątek wszedł w skład utworzonego PGR Radzanek.

Dwór

We wsi znajduje się bezstylowy dwór o powierzchni 630 m2 zbudowany w 1934 roku, w typie podmiejskiej willi. Jest to budynek dwukondygnacyjny, z centralnym ryzalitem zwieńczonym trójkątną wystawką w dachu, założony na rzucie prostokąta, kryty wysokim dachem czterospadowym.

Budynek obecnie opuszczony, w stanie postępującej ruiny.

W sąsiedztwie znajdują się zdewaloryzowane zabudowania gospodarcze oraz zaniedbany park dworski z okazami dębu, lipy, klonu i buka. Obiekt niedostępny.

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy