Dwór (Stobno)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Stobnie
Dwór w Stobnie
1939 rok
Lokalizacja gmina Kołbaskowo, powiat policki
Projektant nieznany
Data budowy XIX w.

Dwór i folwark w Stobnie. W połowie XIX wieku, w odległości około 0,5 km na południe od centrum Stobna, powstał dwór wraz z folwarkiem. Od wsi oddzielała go linia kolejowa. W części wschodniej folwarku znajdowało się podwórze z zabudowaniami gospodarczymi, natomiast w części zachodniej dwór oraz park. Majątek obejmował 200 mórg ziemi, z tego 197 ha gruntów uprawnych. W 1892 roku jego posiadaczem był L. A. Bolle. Jako kolejni właściciele wymieniani są: w 1905 roku E. Thiemann, od 1914 roku Max Livonius i w 1939 roku Werner Livonius. W 1892 roku pogłowie liczyło 20 koni, 70 sztuk bydła i 200 owiec. W 1939 roku wśród zwierząt gospodarskich w majątku wymieniano 56 sztuk bydła i 250 owiec[1].

Począwszy od końca XIX wieku do 1945 roku układ folwarku nie uległ przeobrażeniem. W jego zachodniej części znajdował się wybudowany ok. 1880 roku dwór, z otaczającym go od zachodu parkiem dworskim. Przed nim rozpościerał się dziedziniec; w północnej pierzei znajdowały się stajnia i obora, w pierzei południowej usytuowana była duża owczarnia. Były to piętrowe, murowane z cegły budynki, gdzie piętro wykorzystywano do przechowywania siana. W południowo-zachodnim narożniku znajdował się jeszcze jeden przylegający do dworu obiekt. Był to prawdopodobnie budynek zarządcy folwarku. Dwór od strony północnej posiadał wieżę zbudowaną na planie kwadratu, krytą czterospadowym dachem[2]. W latach 30. XX wieku, pomiędzy budynkiem zarządcy folwarku a owczarnią, zbudowano budynek mieszkalny oznaczony dzisiaj numerem 31.

Budynek na miejscu dawnego dworu w Stobnie, grudzień 2009

Dwór i folwark nie zostały zniszczone w trakcie działań wojennych. Po 1945 roku rozebrano dwór, a na jego miejscu zbudowano budynek mieszkalno-biurowy dla pracowników Kombinatu Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w Szczecinie (Zakład Rolny Stobno). Wyburzono również owczarnię i postawiono magazyn zbożowo-paszowy oraz garaże. Na południe od nich pobudowano kolejne dwa budynki garażowe oraz duże chlewnie. W środkowej części folwarku usytuowano najazdową wagę samochodową. Za parkiem dworskim, na południowy wschód od folwarku, wzniesiono dwie duże obory. Po 1990 roku wyburzono zabudowania folwarczne po stronie północnej dziedzińca, tj. dawną stajnię i oborę.

Przypisy

  1. Ochendowska-Grzelak, Barbara. Karta założenia folwarcznego, Stobno. Karta ewid. zab. arch. i bud., mszp. Szczecin 1990
  2. Mapa Königl. Preuss. Landes-Aufnahme 1886. 1888, 1:25000; Mapa Kreckow Meßtischblatt 2552. 1925, 1:25 000. Jest to przerys mapy Preuss. Lendesaufnahme 1886, z małymi poprawkami naniesionymi w 1921 roku

Bibliografia

  • Łuczak, Marek. Historia i zabytki Gminy Kołbaskowo. Szczecin: Pomorskie Towarzystwo Historyczne, Zapol Spółka Jawna, 2010. ISBN 9788375182019



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Marek Łuczak