Dwór (Tolcz)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 1056 z dnia 25 września 1984[1]
Dwór w Tolczu
Dwór w Tolczu
Lokalizacja 73-113 Tolcz
Projektant nieznany
Data budowy 1835 r., przeb. 1926 r.

Geolokalizacja: 53.465672,15.115787

Dwór w Tolczu (niem. Resehl, gmina Stara Dąbrowa)

Wieś

W średniowieczu wieś należała do posiadłości rodu von Wedlów, którzy mieli w niej drobnych lenników. W 1324 roku miejscowość razem z dobrami ziemskimi w Laskówku została sprzedana Danekinowi de Tolzowi. W 1358 roku rycerz Bernd von Lentze Starszy w intencji swojej żony Matyldy przekazał klasztorowi augustianów w Stargardzie rentę ze swych łanów znajdujących się w tej miejscowości. W 1362 roku prepozyt kolegiaty NMP w Szczecinie kupił 4½ łanu we wsi. W XVIII wieku właścicielem majątku w Tolczu był Kurt Wilhelm von Wedel, po nim jego bratanek – Juliusz Henryk Ernst von Wedel. W 1782 roku właścicielem majątku był kapitan Daniel Gustaw von Werner, po nim w 1804 roku jego syn Gustaw Otto Fryderyk Adolf von Werner. W 1828 roku właścicielem majątku został Ernst Richard von Schöning z Kurcewa, potem z Lubiatowa-Kłębów. W rękach tego rodu wieś pozostała do końca II wojny światowej.

W XIX wieku wieś składała się z 14 dymów, karczmy, kuźni, 5 kmieci, 3 półchłopów i gospodarstwa szkolnego. W 1910 roku we wsi mieszkało 159 osób. Ostatnim właścicielem w 1939 roku był Hans von Schöning, a jego majątek obejmował 465 ha ziemi. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 182 mieszkańców.

Dwór

We wsi znajduje się ruina dworu zbudowanego w 1835 roku w stylu północnego klasycyzmu. W 1926 roku budynek był remontowany. Do dziś zachowały się ściany parteru i trójkondygnacyjna wieża przykryta namiotowym dachem.

W sąsiedztwie zachowały się dawna obora i stajnia oraz park dworski z początku XIX wieku o powierzchni 4,2 ha ze stawem oraz starodrzewem złożonym m.in. z jodły jednobarwnej, sosny limby, dębu błotnego, dębu czerwonego, dębu szypułkowego oraz platana klonolistnego.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy